TBK Madde 611 - Ölünceye kadar bakma sözleşmesi: Tanımı

Davacılar, mirasbırakan annelerinin Bodrum'daki 172,10 metrekare üç katlı kargir binanın intifa hakkını üzerinde bırakarak çıplak mülkiyetini 07.12.1989'da ölünceye kadar bakma akdiyle iki oğluna 1/2'şer payla devretmesinin, oğullardan birinin payını 23.01.1992'de yeğenlerine satmasının kız çocuklarından mal kaçırma amaçlı olduğunu ileri sürerek tapu iptali, olmazsa tenkis istemişlerdir. Muris 25.07.2005'te ölmüştür. İlk derece mahkemesi, murisin bakıma ihtiyacı bulunduğunu, temlikin ivazlı olduğunu kabul ederek tapu iptali istemini reddetmiş, intifadan doğan tenkisi kısmen kabul etmiştir. Özel Daire, muris adına kayıtlı başka taşınmaz bulunmadığını, aile koşulları ve yüksek değerli taşınmazın tamamının temliki karşısında bakım değil mal kaçırma amacı güdüldüğünü belirterek kararı bozmuş, mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu ise taşınmazın murisin tek malvarlığı ve çok değerli olduğunu, bakımın tüm malvarlığı devredilmeden karşılanabileceğini belirterek direnmeyi bozmuştur.

Davacı, yaşlı ve hasta olan kişinin yanında 04.05.2009 ile 19.09.2016 tarihleri arasında bakım işi yaparak çalıştığının tespitini istedi. Davalı taraf, ilişkinin hizmet akdi değil 04.05.2009 tarihli ölünceye kadar bakma sözleşmesi olduğunu savundu; bu sözleşmeyle bakım alacaklısı bir bağımsız bölümü davacıya devretmiş, davacı taşınmazı 24.08.2016 tarihinde 24.000 TL bedelle dava dışı kişiye satmış, bakım borcu yerine getirilmediğinden sözleşme kesinleşen ilamla iptal edilmişti. İlk derece mahkemesi, yapılan bakımın sözleşmenin ifası kapsamında kaldığını belirterek davayı reddetti. Bölge Adliye Mahkemesi ise ilişkinin baştan iş ilişkisi olarak kurulduğunu, ödemenin sonradan taşınmaz devrine dönüştürüldüğünü kabul ederek 04.05.2009 - 18.08.2016 arasında asgari ücret üzerinden hizmet akdiyle çalışıldığının tespitine hükmetti. Daire ise bakım borçlusu sıfatıyla ifa edilen bakım ve gözetim ediminin hizmet akdi kapsamında ifa sayılamayacağını belirterek bu kararı oy çokluğuyla bozdu.

Davacı, üç adet taşınmazını 21.03.2012 tarihli ölünceye kadar bakma akdiyle oğlu olan davalıya devrettiğini, oğlunun kısa bir süre baktıktan sonra kendisini yanından kovduğunu, taşınmazların oğlu aleyhine yürütülen icra takibinde satışa çıkarılıp ihale sonucunda oğlunun eşi olan gelini adına tescil edildiğini ileri sürerek tapu iptali ve tescil, olmazsa taşınmaz bedelinin tahsilini istemiştir. Yerel mahkeme bakım borcunun hiç yerine getirilmediğini kabul etmiş, ancak taşınmazlar gelin adına tescilli olduğundan tapu iptali istemini reddedip 78.136,76 TL bedelin bakım borçlusundan tahsiline karar vermiş, istinaf başvuruları esastan reddedilmiştir. Özel Daire, kayıt malikinin TMK'nın 1023 üncü maddesinin koruyuculuğundan yararlanamayacağı gerekçesiyle kararı bozmuş, yerel mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, kayıt malikinin eşinin bakım borcunu yerine getirmediğini ihale anında en iyi bilecek kişi olduğunu ve muvazaalı davrandığını belirterek direnme kararını bozmuştur.

Davacı, miras bırakanın 1991 yılında noterde düzenlettiği vasiyetnameyle tüm mal varlığını kardeşine bıraktığını, buna rağmen ölümünden yirmi yedi gün önce, 06.07.2010 tarihinde dava konusu bağımsız bölümü ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle eşi olan davalıya devrettiğini, işlemin ehliyetsizlik, şekle ve ahlaka aykırılık ile muris muvazaası nedeniyle geçersiz olduğunu ileri sürerek tapu iptali ve tescil istemiştir. İlk derece mahkemesi, Adli Tıp raporuna göre murisin temlik tarihinde ehliyetli olduğunu ve muvazaanın kanıtlanamadığını belirterek davayı reddetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi işlemi ahlaka aykırı ve muvazaalı sayıp davayı kabul etmiş, Özel Dairenin bozmasına karşı direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, 2006 yılında evlendikleri davalının murisin kanser dönemi dahil bakımını üstlendiğini, temlikin ivazlı olduğunu ve mal kaçırma amacı bulunmadığını belirterek direnme kararını bozmuştur.

Davacılar, 25.07.1996 tarihinde ölen miras bırakanın, 03.01.1995 tarihli ölünceye kadar bakma akdiyle taşınmazdaki 300/8800 payını davalı oğluna temlik ettiğini, murisin bakım ihtiyacı bulunmadığını ve devrin malvarlığının neredeyse tamamını oluşturduğunu ileri sürerek muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis istemiştir. Davalı, murisin bakımını kendisinin yaptığını ve sağlık güvencesinden yararlandırdığını savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi davayı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu kabul ederek davayı kabul etmiş, Özel Dairenin bozması üzerine önceki kararında direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, sözleşme tarihinde 68 yaşında olan murisin sağlık durumunun iyi olmadığını, davalının bakım borcunu ölüme kadar ifa ettiğini, mal kaçırma amacını gösteren delil bulunmadığını ve ispat yükünün muvazaayı iddia eden davacılarda olduğunu belirterek direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur.