TBK Madde 336 - Hapis hakkı: Konusu

TBK Madde 336 Hapis hakkı: Konusu

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 10.09.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 336, taşınmaz kiralarında kiraya verene, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedelinin güvencesi olmak üzere, kiralananda bulunan ve kiralananın döşenmesine veya kullanılmasına yarayan taşınırlar üzerinde hapis hakkı tanır; bu hak, alt kiracının asıl kiracıya olan kira borcunu aşmamak üzere alt kiracının kiralanana getirdiği aynı nitelikteki taşınırları da kapsar, ancak kiracının haczedilemeyen malları üzerinde kullanılamaz.

Resmi Metin

Konusu

Madde 336- (1) Taşınmaz kiralarında kiraya veren, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedelinin güvencesi olmak üzere, kiralananda bulunan ve kiralananın döşenmesine veya kullanılmasına yarayan taşınırlar üzerinde hapis hakkına sahiptir.

(2) Kiraya verenin hapis hakkı, alt kiracının asıl kiracıya olan kira borcunu aşmamak üzere, alt kiracının kiralanana getirdiği aynı nitelikteki taşınırları da kapsar.

(3) Hapis hakkı, kiracının haczedilemeyen malları üzerinde kullanılamaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu hak, yalnız taşınmaz kirasında ve kiralananın döşenmesine ya da kullanılmasına yarayan taşınırlar üzerinde işler; bir tahliye veya fesih yolu değildir. Sahada en sık hata, kiraya verenin eşyaya tek başına el koymaya kalkışmasıdır; oysa hak yalnızca güvence niteliğindedir ve eşyanın fiilen alıkonulması ayrı bir prosedüre bağlıdır. Güvence kapsamı işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedeliyle sınırlıdır; bunu aşan kalemler için bu yola dayanılamaz.

Pratikte uyuşmazlık eksenini iki nokta belirler: alıkonulan eşyanın gerçekten kiracıya ait olup olmadığı ve haczedilemeyen mallar üzerinde hak iddia edilip edilmediği. İspat yükü, alacağını ve eşyanın kiralanana ait niteliğini ortaya koyacak kiraya verendedir; bu nedenle kira sözleşmesi, ödeme dökümü ve eşya tespiti baştan tutanağa bağlanmalıdır. Haczedilemeyen eşyaya yönelen istem baştan reddedilmeye mahkûmdur (TBK m.336).

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 336. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 267 nci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının üç fıkradan oluşan 335 inci maddesinde, kiraya verenin hapis hakkının konusu düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 267 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “G. Kiralayanın hapis hakkı / I. Şümulü” şeklindeki ibare, Tasarıda “H. Kiraya verenin hapis hakkı / I. Konusu” şeklinde ifade edilmiştir.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.336 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2022/2679 K. 2023/367 28.02.2023 Bozma

Kiraya verenin hapis hakkı, alt kiracının kiralanana getirdiği taşınırları ancak alt kiracının asıl kiracıya olan borcu ölçüsünde kapsar; bu hakkın kullanılabilmesi için asıl kiracının alt kiracıdan hapis hakkı kapsamına giren bir kira alacağının, kiraya verenin de asıl kiracıdan kira alacağının bulunması ve bu alacağın hapis hakkıyla karşılanamamış olması aranır.

Detaylı özeti gör

Davacı, 01.05.2011 ile 31.12.2015 tarihleri arasında geçerli alt kira sözleşmesiyle kiraladığı binayı kullanmasının ve içindeki mal ile ekipmanları geri almasının Ocak 2013'ten itibaren engellendiğini, tespit dosyasında ekipmanların değerinin 71.631,41 Euro ve 22.000 TL olarak belirlendiğini ileri sürerek eşyaların aynen teslimini, mümkün olmazsa bedelinin ve kullanılamamaktan doğan zararın tahsilini istemiştir. İlk derece mahkemesi, asıl kiraya verenin asıl kiracıdan olan alacağı nedeniyle onun kiralanana getirdiği eşya üzerinde hapis hakkını kullanabileceği gerekçesiyle asıl kiraya veren ile mecurdaki şirket yönünden davayı reddetmiş, terditli talebi alt kiraya veren yönünden kabul etmiş; Bölge Adliye Mahkemesi istinafı esastan reddetmiştir. Daire, hapis hakkının ancak sulh hakimi veya icra müdürü kararıyla kullanılabileceğini, somut olayda bu şekil şartlarının gerçekleşmediğini belirterek kararları kaldırmış ve bozmuştur.

Kararı incele →

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.