TBB Disiplin Kurulu Kararı – E. 2015/123 K. 2015/221

[ÖZET] Avukatlık Yasasının 164/son maddesinde dava ile hükmolunan ücretin avukata ait olduğu hiçbir tartışma konusu olamayacak ve öncelikle avukatlar tarafından yaşama geçirilecek bir düzenlemedir. Bunun içindir ki kesinleşen Mahkeme ilamlarında ilamda adı yazılı avukata takip dosyasından bilgi verilmesi zorunlu kılınmış, avukat azledilse dahi hakları yasal güvenceye alınmıştır. Bu halde azledilen avukat yasal hakkını arayabilecek ve gerekirse dosyaya tedbir koydurarak alacağının açıkta kalmasını önleyebilecektir. Avukatlık Yasası 166/3. maddenin ana fikri de budur.
(Av. Yas 34,134,164/4,166/3 TBB Mes. Kur. 3,  4)

[KARAR METNİ] Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’nün 19/02/2015 gün ve 92358809-64655-… sayılı “Oluru” ile Avukat R.M.K.hakkında … Barosu Disiplin Kurulu’nca verilen para cezası ile cezalandırılmasına dair 16.07.2014 tarih ve Esas: 2013/90, Karar: 2014/66 sayılı karara karşı Avukat R.M.K.vekili Avukat M.Ş. ve müşteki Avukat H.P.D. tarafından yapılan itirazlar üzerine Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulunca verilen şikayet edilen Avukat R.M.K.’nın itirazının reddine ve müşteki Avukat H.P.D. tarafından yapılan itirazın kabulüne, söz konusu kararın üç ay süre ile işten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına şeklinde düzeltilerek onanmasına ilişkin 19.12.2014 tarih ve Esas: 2014/684, Karar: 2014/852 sayılı kararı “Müşteki Avukatın şikayete konu davaları 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 26/2. maddesi gereğince işçileri temsilen yetkili …Sendikası adına takip ettiği nazara alındığında müşteki Avukatın bu hizmetinin karşılığında sendikadan aylık ücret alması ve sendika ile gerek davacı işçiler gerekse müşteki Avukat arasında vekalet ücretlerinin kime ait olacağına dair yazılı bir sözleşme bulunmaması ve sendikanın söz konusu vekalet ücretlerini davacı işçilerden talep etmesi karşısında sendika, davacı işçiler ve müşteki Avukat arasında ihtilaflı olan vekalet ücreti alacağını müşteki Avukat tarafından tevkilen yetkili kılınmayan davacı ve işçilerin kendisine müracaat etmesi üzerine vekillik üstlenen şikayet edilen Avukatın tahsil ederek müşteki Avukata veya sendikaya teslim etme yükümlülüğünün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Kaldı ki, şikayet edilen Avukatın davacı işçilerin vekilliğini üstlenerek başlattığı ilamlı icra takiplerine ilişkin tahsilatlar nedeniyle müvekkili davacı işçiler tarafından ibra edildiği görülmüştür.
Bu İtibarla, taraflar arasındaki ihtilafın vekalet ücreti alacağından kaynaklanıp, hukuki nitelik arz ettiği ve merciince çözümlenmesinin mümkün olduğu gözetilmeden eylemin disiplin suçu oluşturduğundan bahisle disiplin cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi yerinde görülmemiştir.” Gerekçesi ile Avukatlık Yasası 157. Madde gereği bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmiştir.
Adalet Bakanlığı geri gönderme gerekçesi ile birlikte dosya yeniden incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
Şikâyetli avukat hakkında “şikâyetçi avukat tarafından … İş Mahkemelerinde açılan 15 adet işe aide ve sendikal tazminat davalarının lehe sonuçlanması akabinde şikâyetçinin rahatsızlığı ve …’ya geliş gidişinde problem yaşaması nedeniyle ilamların icrası aşamasında müvekkillerden vekâletname aldığı, icra takipleri başlattığı; ancak ilamda adı geçen ve vekil olarak tüm davaları takip eden şikâyetçi avukatın ilam vekâlet ücreti haklarını korumadığı, şikâyetçi talep ettiği halde vekâlet ücretini ödemediği bu suretle Avukatlık Yasası’nın 34, 134 ve 166/3. TBB Meslek Kurallarının 3, 4, 30, 39, 45 ve maddelerine aykırı davrandığı” iddiasıyla yapılan disiplin kovuşturması sonucu eylem sabit görülerek disiplin cezası tayin edilmiştir.
Şikâyetli Avukat savunmalarında ve itirazında özetle; şikâyet dilekçesinde bahsi geçen müvekkillerin … Sendikası üyesi olduklarını, şikâyetçi avukatın … Sendikası’nın sözleşmeli avukatı sıfatıyla davaları açtığını ve sonuçlandırdığını, müvekkillerinin sendikaya üye olan işçiler olduğunu, müvekkillerin … Sendikası’na, şikâyetçi avukata ve Avukat E.Ü.’e çekilen azilnameler ile mahkeme kararlarını kendisine getirdiklerini, şikâyetçinin görevinden ayrıldığını ve kendisine yardımcı olacağını belirttiğini, şikâyetçinin görevinin azil ile sona erdiğini, müvekkillerin kendilerini yeni bir vekil ile temsil ettirdiklerini, bu bilginin … Sendikası ve şikâyetçiye bildirildiğini, şikâyetçi ile aralarında yazılı ve sözlü bir anlaşma olmadığını, işlemleri şikâyetçiden herhangi bir talimat ve bilgi alarak yapmadığını, … 9.İcra Müdürlüğü’nde icra takibi yapılan ve ödemesi yapılan alacakların aynı gün hak sahiplerine verildiğini ve ibranamelerin alındığını,  ödeme yapmadığı,  işçilerin parasını ödemediği iddiasının ağır bir itham olduğunu, ödeme yaptığının belgelerle ispatlı olduğunu, meslek hayatı boyunca hiçbir meslektaşını tehdit etmediğini, hiçbir saygısız davranışta bulunmadığını, aleyhinde yapılan şikâyet üzerine … Cumhuriyet Başsavcılığı’nca 08.10.2013 tarihinde soruşturma açılmasına yer olmadığına karar verildiğini, söz konusu ilamlarda taraflehine vekâlet ücretine hükmedildiğini, azledilen avukatın haksız azil var ise avukatlık kanununa göre azleden müvekkilinden haksız azil sonucu hem sözleşmeye göre veya kanunen hak edilen vekâlet ücretini talep edebileceğini,  şikâyetçi avukatın gasp edilen herhangi bir vekâlet ücreti alacağının bulunmadığını, Baro Disiplin Kurulu kararında şikâyetçi avukatın ücret hak edip etmediğinin araştırılmadığı, şikâyetçinin şikayet hakkı olmadığınıbelirtmiştir.
Şikâyetçi avukat itirazında özetle; baro disiplin kurulu kararında 15 adet dosya için talepte bulunduğunun yazıldığı, oysa 30 adet dosyaya ait talepte bulunduğunu, kararda hükmedilen para cezasının haksız tahsil edilen toplam 52.982,48 TL dava vekâlet ücreti karşısında orantısız kaldığını, şikâyetçinin tedbiren işten yasaklanması konusundaki talebinin değerlendirilmediğini, şikâyetli avukatın mesleğin itibarını zedelediğini ifade etmiştir.
İncelenen dosya kapsamından; İşçilerin şikâyetli avukatı 10.05.2012-10.07.2012 tarihleri arasında vekil tayin ettikleri ve 10.05.2012-11.04.2013 tarihleri arasında … Sendikası ile birlikte şikâyetçi avukatı azlettikleri,
… İş Mahkemelerinde …Alışveriş Merkezleri Tic. A.Ş. aleyhine görülen (15’i işe iade, 15’i de tazminat) olmak üzere işçiler adına açılan davalarda Şikâyetçi avukatın davacı vekilliği üstlendiği, davaların kabul edildiği ve davacı vekili lehine vekâlet ücretine hükmedildiği, kararların Yargıtay’ca onandığı,
Şikâyetli avukat tarafından davacı işçilerden 10.05.2012, 11.05.2012,15.05.2012 günlü alınan “Talimat” başlıklı yazıda “İlgili Mahkeme ilamlarını Avukat M.K.’ya teslim ediyoruz. Dosyalarımız Yargıtay aşamasındadır. Ancak Mahkeme ilamlarındaki alacak kalemlerinin icraya konulmasını talep etmekteyiz. Tarafımızdan herhangi bir masraf ödenmeyecektir. Her Masrafı avukat R.M.K.kendisi karşılayacaktır. Avukat R.M.K.vekâlet ücretlerini ve yapılan masrafları icra dosyasına ödemeler yapıldıktan sonra tahsil edecektir. Yapılan işlemlerden dolayı Avukatımın herhangi bir sorumluluğu yoktur” sözlerinin yazılı olduğu,
Dava sonucu hükmedilen vekâlet ücreti dahil tüm alacakların şikâyetli avukat tarafından … 9. İcra Müdürlüğü’nün dosyaları ile icra takibine konu edildiği, şikâyetli avukat tarafından 12.12.2012 günü asıl alacak dahil tahsilâtın yapılarak alacaklı işlerden ibraname aldığı,
Şikâyetçi avukatın 30.04.2012 akşamı itibariyle … Sendikası vekilliğinden ayrıldığı, sendikadan kıdem tazminatı ve kullanmadığı izin ücretleri dışında başkaca hak talep etmediği, … Sendikası’nın 10.07.2012 tarihli vekâletname ile Avukat A.A.’ı vekil tayin ettiği,
… Sendikası tarafından yazılan 02.04.2014 havale tarihli yazıda şikâyetçi avukatın vekil tayin edildiği dosyalarda 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 26/2. maddesi gereği işçileri temsile yetkili olan … Sendikası adına hareket ettiği, … Sendikası’nın bu hizmetin karşılığı kendisine aylık ücret ödediğini, ancak vekâlet ücretlerinin kendisine ait olacağına dair hiçbir sözleşme imzalanmadığının belirtildiği,
Şikâyetli avukat hakkında disiplin kovuşturmasına konu eylemi nedeniyle yapılan şikâyet sonucunda … Cumhuriyet Başsavcılığı HSYK ve Bakanlık Muhabere Bürosu’nun 08.10.2013 tarih,  2013/… sayılı kararla son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına karar verildiği,
Şikâyetli avukatın disiplin sicil özetinde 24.04.2009 tarihinde kesinleşmiş uyarma cezası, 11.03.2011 tarihinde kesinleşmiş kınama cezasının bulunduğu, görülmektedir.
Avukatlık Yasasının 34. maddesi “Avukatlar, yüklendikleri görevleri bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun biçimde davranmak ve Türkiye Barolar Birliğince belirlenen meslek kurallarına uymakla yükümlüdürler ”
Avukatlık Yasası’nın 134. maddesi   “Avukatlık onuruna, düzen ve gelenekleri ile meslek kurallarına uymayan eylem ve davranışlarda bulunanlarla, mesleki çalışmada görevlerini yapmayan veya görevinin gerektirdiği dürüstlüğe uygun şekilde davranmayanlar hakkında bu kanunda yazılı disiplin cezaları uygulanır.”
Avukatlık Yasası’nın 164/son maddesine göre, “Dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücreti avukata aittir. Bu ücret, iş sahibinin borcu nedeniyle, takas ve mahsup edilemez, haczedilemez.
Avukatlık Yasası’nın 166/3. maddesi “Bir ilamın cebri icra yoluyla infazına girişildiğinde, icra dairesi, takip talebinde bulunan tarafın ilamda adı yazılı olan avukatına, icra emri ile aynı zamanda düzenleyeceği bir bildiriyi, gideri takip talebinde bulunandan alınmak suretiyle, derhal tebliğ eder. Bu bildiri tebliğ edilmedikçe icranın sonraki safhalarına geçilemez. Avukata yapılacak tebliğin giderleri hakkında 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 59. maddesi hükmü uygulanır.”
Türkiye Barolar Birliği Meslek Kurallarının 3. maddesi “Avukat mesleki çalışmasını ve kamunun inancını ve mesleğe güvenini sağlayacak biçimde ve işine tam bir sadakatle yürütür”
Türkiye Barolar Birliği Meslek Kurallarının 4. maddesi “Avukat, mesleğin itibarını zedeleyecek her türlü tutum ve davranıştan kaçınmak zorundadır.” hükümlerini amirdir.
Avukatlık Yasasının 164/son maddesinde dava ile hükmolunan ücretin avukata ait olduğu hiçbir tartışma konusu olamayacak ve öncelikle avukatlar tarafından yaşama geçirilecek bir düzenlemedir. Bunun içindir ki kesinleşen Mahkeme ilamlarında ilamda adı yazılı avukata takip dosyasından bilgi verilmesi zorunlu kılınmış, avukat azledilse dahi hakları yasal güvenceye alınmıştır. Bu halde azledilen avukat yasal hakkını arayabilecek ve gerekirse dosyaya tedbir koydurarak alacağının açıkta kalmasını önleyebilecektir. Avukatlık Yasası 166/3. maddenin ana fikri de budur. Bu kuralları bilmek ve yaşama geçirmek de avukatların birincil görevidir. Şikâyetçinin azil tarihi ile Şikâyetli avukatın aldığı talimat başlıklı yazının Şikâyetçinin hak ettiği ücretini almasını önlemeye matuf olduğu, dosya kapsamına göre tartışmasızdır.
Adalet Bakanlığı geri gönderme gerekçesinde “taraflar arasındaki ihtilafın vekalet ücreti alacağından kaynaklanıp, hukuki nitelik arz ettiği ve merciince çözümlenmesinin mümkün olduğu gözetilmeden eylemin disiplin suçu oluşturduğundan bahisle disiplin cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi yerinde görülmemiştir” denilmekte ise de;
Yasal vekalet ücreti olarak adlandırılan Mahkeme kararı ile saptanan ücret yargılama giderleri kapsamında olduğundan dış ilişkide (davacı-davalı arasındaki veya alacaklı-borçlu arasındaki) iş sahibine aittir. Bundan dolayıdır ki borçlusundan talep edilirken müvekkil adına talep edilir. Ancak avukat ile müvekkili arasındaki iç ilişkide 1136 Sayılı Avukatlık Kanunun 164/ son hükmü gereği bu ücret avukata aittir.
Avukat ile müvekkili arasında aksine bir sözleşme (karşı yandan alınacak ücretin müvekkile ait olacağına dair) varsa sözleşme geçerlidir. Bunun dışında  taraflar arasında bu konuda görüşme olmasa dahi kanundan doğan (164/son) nedenle bu ücret avukata aittir. Ki bu hususta davacı asıllar tarafından şikayetli avukata düzenlenen ibranamelerde ücretin avukata ait olduğu kabul edilmiş olup …Sendikası tarafından da ücretin sendikaya ait olduğu bildirilmemektedir.
Bu nedenle Şikayetçinin vekil olarak  takip ettiği davalarda müvekkili lehine takdir edilen karşı yandan alınacak olan vekalet ücretinin doğumu, şikayetçinin hukuki yardımı olduğundan, Av. K. 164/son gereği müvekkilleri bu ücreti tahsil edip şikayetçiye ödemese dahi şikayetçinin müvekkillerden talep etme hakkı vardır ve Şikayetlinin  de avukat olması nedeniyle  buraya kadar anlatılanları en iyi bilebilecek durumda olduğu tartışmasızdır.
Bir avukatın yasalardan doğan hakkına (emeği karşılığı) saygı daha üst bakışla savunmaya saygı olacağı da tartışmasız olmalıdır. Avukatların ise savunmaya ve savunma görevini yapan avukatın emeğine saygı göstermek bir yana bundan da öte taşıdıkları unvandan doğan sorumlulukları vardır. Bu sorumluluk gereği savunma görevini yapan avukatların haklarını (kendi hakkı gibi) korumak ve korur şekilde davrandığını eylem ve işlemleri ile göstermek mesleki etiğin de gereğidir.
Kaldı ki Baro Disiplin Kurulları olayları değerlendirirken Avukatlık Yasası 158. madde gereği “salt olayın hukuki boyutu” ile bağlı olmayıp Avukatlık Yasası 2. madde gereği hukukun tam olarak uygulanıp uygulanmadığını, Yasa ve meslek etik değerleri ve dayanışmasının korunup korunmadığını da gözetmek zorundadırlar.
Disiplin kovuşturmasına konu olayımızda Şikayetli avukat Avukatlık Yasası 164/4, 166/3 maddelerin amir hükümlerini göz ardı etmiş, Yasası yok saymıştır. Bu nedenlerle geri gönderme gerekçesi yerinde bulunmadığından önceki kararımızda ısrar gerekmiştir.
Avukatlar özen ve doğruluk kurallarına göre hareket etmek, kamunun inancını ve mesleğe güvenini sağlayacak biçimde sadakatle davranmak mesleğin itibarını sarsacak ve mesleki dayanışmaya zarar verecek her türlü davranıştan kaçınmak zorundadır.
Bu nedenlerle Avukatlık Yasası 34, 134, 164/son, 166/5. maddelere aykırı olan eylemin, Baro Disiplin Kurulu’nca disiplin suçu olarak kabul edilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakta ise de; avukatın sicil durumu, şikâyete konu dosya sayısının fazlalığı, Şikayetçi avukatın 52.982,48 TL hak kaybına uğraması hususları ile Avukatlık Yasası 158. maddede bildirilen ilkeler de göz önünde bulundurularak Şikâyetli avukat R.M.K.’nın itirazının reddi ve Şikayetçi avukat H.P.D.’nun itirazının kabulü ile Baro Disiplin Kurulu’nun 214,00 TL para cezası verilmesine ilişkin kararının üç ay işten çıkarma cezasına çevrilmek suretiyle düzelterek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç olarak; Şikâyetli avukat R.M.K.’nın itirazının reddi, Şikâyetçi avukat H.P.D.’nun itirazının kabulü ile;
1-… Barosu Disiplin Kurulu’nun
“214,00 TL Para Cezası ile Cezalandırılmasına”
ilişkin 16.07.2014 gün ve 2013/90 Esas, 2014/66 Karar sayılı kararının üç ay süre ile işten çıkarma cezasına çevrilmek suretiyle
DÜZELTİLEREK ONANMASINA
, Şikâyetli avukat R.M.K.’nın “
Üç Ay İşten Çıkarma Cezası İle Cezalandırılmasına”
ilişkin Kurulumuz kararında
ISRAR EDİLMESİNE,
2-Sonucun Avukatlık Yasası 157/7. maddesi gereği Adalet Bakanlığı’na bildirilmesine
3-Kurulumuz kararının tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesi’nde dava yolu açık olmak üzere,
Oybirliği ile karar verildi.