TMK Madde 764 Mülkiyeti saklı tutma: Genel olarak

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 764, mülkiyeti saklı tutma kaydının geçerliliğine ilişkin şekil koşullarını ve hayvan satışlarında bu kayıdın yapılamamasını iki fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Genel olarak

Madde 764- (1) Başkasına devredilen bir malın mülkiyetinin saklı tutulması kaydı, ancak resmî şekilde yapılacak sözleşmenin devralanın yerleşim yeri noterliğinde özel siciline kaydedilmesiyle geçerli olur.

(2) Hayvan satışlarında mülkiyeti saklı tutma sözleşmesi yapılamaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, mülkiyeti saklı tutma kaydının geçerliliğine ilişkin şekil koşullarını ve hayvan satışlarında bu kayıdın yapılamamasını iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra başkasına devredilen bir malın mülkiyetinin saklı tutulması kaydının ancak resmî şekilde yapılacak sözleşmenin devralanın yerleşim yeri noterliğinde özel siciline kaydedilmesiyle geçerli olacağını hükme bağlar; iki koşul birlikte aranır, hem resmî şekil hem özel sicil kaydı zorunludur. Sözleşme herhangi bir noterde resmî şekilde düzenlenebilir, ancak sicil kaydı için alıcının yerleşim yerindeki noter zorunludur. İkinci fıkra hayvan satışlarında mülkiyeti saklı tutma sözleşmesi yapılamayacağını öngörür; hayvan ticareti için 940 ıncı madde teslimsiz rehin imkânı sunmaktadır. Avukatlık pratiğinde mülkiyeti saklı tutma kaydı yapacak satıcı vekili önce alıcının yerleşim yeri noterliğini saptamalı, sözleşme resmi şekilde tanzim edildikten sonra özel sicile kaydı sağlamalı, hayvan satışı söz konusu ise teslimsiz rehin yoluna başvurmalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 688 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Kenar başlıklarıyla birlikte arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Yürürlükteki metinde, mülkiyeti saklı tutma anlaşmasının alıcının yerleşim yerindeki noter tarafından onaylanması ve sicile tescil edilmesi koşulu aranmıştır Buna karşılık maddede, sözleşmenin herhangi bir noterde resmi şekilde düzenlenmesi, fakat alıcının yerleşim yeri noterliğinde sicile kaydedilmesi esası getirilmiştir. Resmi şekil, sözleşmeyi daha güvenilir hale getirecektir. Bunun herhangi bir noterde düzenlenebilmesi ise, büyük bir kolaylık sağlar. Bu sözleşme, alıcının yerleşim yeri noterliğinde sicile kaydedilecektir. Alıcının durumunu öğrenmek isteyenler için en uygun yer burasıdır.

Hayvan satışlarında mülkiyeti saklı tutma sözleşmesi yapma gereği bulunmamaktadır. Çünkü hayvan satışlarında teslimsiz rehin tesisi imkanı vardır; böylece satış parası, teslimsiz rehinde güvence altına alınabilecektir. (m.940.)

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 12.HD içtihatları

Yargıtay 12.HD E. 2022/2917 K. 2022/5948 Bozma

Geçerli bir mülkiyeti saklı tutma sözleşmesine dayanan satıcının, alıcının alacaklısınca konulan hacze karşı istihkak iddiasında bulunabilmesi için alıcının taksitlerin ödenmesinde temerrüde düşmesi ve satıcının fesih hakkını kullanması koşulları birlikte gerçekleşmelidir.

Detaylı özeti gör

Davacı üçüncü kişi, noterde düzenleme şeklinde yapılan mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla satış sözleşmesiyle davalı borçluya sattığı aracın haczedildiğini ileri sürerek İİK m.96 vd. uyarınca istihkak davası açmış, icra hukuk mahkemesi davanın kabulüne karar vermiştir. Daire, sözleşmenin noterde resmî şekilde yapılması ve alıcının yerleşim yeri noterliğinin özel siciline tescil koşullarını birlikte taşıdığını, dolayısıyla geçerli olduğunu saptamıştır. Ancak takip ve haciz tarihi itibarıyla ödeme planı kapsamında verilen senetlerin bir kısmının vadesinin henüz dolmadığı ve muaccel olmadığı, bu nedenle alıcının temerrüdüne bağlı fesih koşulunun gerçekleşmediği belirlenmiştir. Bu gerekçeyle kabul yönündeki mahkeme kararı HMK m.363/2 uyarınca kanun yararına bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!