TMK Madde 755 - Toprağın iyileştirilmesi

Hukuki mesele: Toplulaştırma yoluyla oluşan tapu kayıtlarının iptali ve pay oranında tescili istenmiş; uyuşmazlığın arazi toplulaştırma işleminden kaynaklandığı saptanmıştır. Değerlendirme: TMK m.755 toplulaştırmaya imkân veren genel hükümdür; ancak toplulaştırma kararları kamusal/idari tasarruf olup bunlara karşı idari yargıda dava açılır. Bu nedenle önce sicil kaydının hukuki sebebini oluşturan işlemin idari yargı safhası dahil kesinleşip kesinleşmediği saptanmalı, idari tasarruf geçerliliğini koruyorsa dava reddedilmelidir. Sonuç: Yerel mahkemenin kabul hükmü bozulmuştur.

Hukuki mesele: TMK m.755 toprağın iyileştirilmesi genel hükmü olmakla birlikte, arazi toplulaştırması sonucu oluşan parsellerin tapu sicili idari işlemle oluştuğunda adli yargıda tescil/iptal davasının dinlenip dinlenemeyeceğidir. Değerlendirme: Toplulaştırma 3202/5403 sayılı özel kanunlar ve 1979 tarihli Tüzük uyarınca idari işlem olarak gerçekleşmiş, sicilin illeti idari işlem olduğundan bu işlem iptal edilmedikçe dava dinlenemez; toplulaştırma dışı parseller (4,5,18,24) için ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği araştırılmamıştır. Sonuç: Hüküm BOZULMASINA karar verilmiştir.

Hukuki mesele: Arazi toplulaştırması sonucu Köy Tüzel Kişiliği adına oluşan tapunun Hazine tarafından iptali-tescili istenen davada, toplulaştırma işleminin hukuki dayanağı ve kesinleşip kesinleşmediği. Değerlendirme: TMK m.755 toprak toplulaştırmasına imkan veren genel hükümdür; toplulaştırma işlemine ait belgeler 5403 Sayılı Yasa ve ilgili Tüzük gözetilerek getirtilmeli, işlemin idari yargı evresini de kapsayacak biçimde kesinleşip kesinleşmediği araştırılmalıdır. Sonuç: Noksan soruşturmayla yetinilerek hüküm kurulması isabetsiz olduğundan hüküm BOZULMUŞTUR.

Hukuki mesele: Hazinenin taraf olduğu ve kesinleşen tescil ilamına rağmen, TMK m.755 kapsamında arazi toplulaştırması yoluyla Hazine adına oluşturulan tapunun iptal edilip edilemeyeceği. Değerlendirme: M.755 toplulaştırmaya imkân veren genel hükümdür; ancak Hazine'yi bağlayan, onanarak kesinleşmiş tescil kararı kesin hüküm niteliği taşır ve idari yolla oluşturulan tapu bu nedenle yolsuz tescil hükmündedir. Sonuç: Direnme kararının ONANMASINA oybirliğiyle karar verilmiştir.