TMK Madde 729 Araziye dikilen fidanlar

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 729, başkasının arazisine veya başkasının fidanını kendi arazisine dikme hâllerinde uygulanacak hükümleri ve ağaçlar ile ormanların üst hakkı dışında tutulmasını iki fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Araziye dikilen fidanlar

Madde 729- (1) Bir kimse başkasının fidanını kendi arazisine ya da kendisinin veya bir üçüncü kişinin fidanını başkasının arazisine dikerse, başkasının malzemesini kullanarak yapılan yapılara veya taşınır yapılara ilişkin hükümler bunlar hakkında da uygulanır.

(2) Ağaçlar ve ormanlar üst hakkına konu olamaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, başkasının arazisine veya başkasının fidanını kendi arazisine dikme hâllerinde uygulanacak hükümleri ve ağaçlar ile ormanların üst hakkı dışında tutulmasını iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra bir kimsenin başkasının fidanını kendi arazisine ya da kendisinin veya bir üçüncü kişinin fidanını başkasının arazisine dikmesi hâlinde, başkasının malzemesini kullanarak yapılan yapılara veya taşınır yapılara ilişkin hükümlerin bunlar hakkında da uygulanacağını hükme bağlar; yollama kıyas yoluyla değil aynen uygulama biçiminde yapılmıştır. İkinci fıkra ağaçlar ve ormanların üst hakkına konu olamayacağını öngörür; üst hakkı rejiminden açıkça dışarda bırakılan iki kategori sayılmıştır. Buradaki orman kavramı 6831 sayılı Kanun çerçevesinde anlaşılır. Avukatlık pratiğinde fidan dikim uyuşmazlığında dosyaya hangi kategoriye girdiği baştan saptanmalı, ormanlık alanda üst hakkı talebinin reddedileceği taraflara açıklanmalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 655 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde İsviçre Medeni Kanununun 678 inci maddesinde olduğu gibi iki fıkra haline getirilmiş ve kenar başlığıyla birlikte arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.

Maddenin kenar başlığı “Araziye dikilen fidanlar” olarak düzenlenmiştir. Maddede 1984 tarihli Öntasarıdan farklı olarak bitki sözcüğü yerine, mevcut metinde olduğu gibi, kalıcı, bağımlı ve devamlı olması bakımından fidan sözcüğü kullanılmıştır. Maddede başkasının malzemesini kullanarak yapılan yapılara veya taşınır yapılara ilişkin hükümlere yollama yapılmaktadır. Böylece bu hükümlerin kıyas yoluyla değil, aynen uygulanacağı öngörülmüştür.

Maddenin ikinci fıkrası yürürlükteki maddenin son cümlesinin arılaştırılmak suretiyle tekrarından ibarettir. Buradaki orman kavramı, 6831 sayılı Orman Kanunundaki anlamda kullanılmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 1.HD içtihatları

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2014/1674 K. 2015/5346 Bozma
Mülkiyet Usul

Başkasının arazisine fidan dikilmesinde malzemeyle yapılan yapı hükümleri uygulanır ve sökülüp alınmayan fidanlar için arazi malikinin ödeyeceği tazminat, dikenin iyiniyetli olup olmadığı resen araştırılarak belirlenir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Başkasının arazisine zeytin ağacı (fidan) dikilmesi halinde TMK m.729 uyarınca uygun tazminatın, dikenin iyiniyetli olup olmadığına göre belirlenmesi. Değerlendirme: Fidan dikiminde başkasının malzemesiyle yapılan yapı hükümleri uygulanır; ağaçların kim tarafından, ne zaman dikildiği, deliceden aşılama mı olduğu araştırılmalı, 1951 İBK uyarınca iyiniyet resen gözetilmelidir. Sonuç: Eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuyla karar verilmesi isabetsiz olup hüküm bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 4. Hukuk Dairesi E. 2018/760 K. 2019/292 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, davacının başkası adına kayıtlı taşınmazda kötüniyetli zilyet olduğunu saptayarak TMK 729'un TMK 723/son'a yollaması gereği ancak malzemenin arazi maliki için taşıdığı en az değeri (asgari levazım bedeli) isteyebileceğini ve hükmedilen tazminatın yerinde olduğunu kabul etmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Malik sıfatıyla zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa temliken tescil, o da olmazsa muhdesat ve imar-ihya bedelinin tazmini istenen davada, taşınmaz kadastro tespitiyle davalılar adına tescil edilmiş ve dava 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmıştır. Adana BAM, zilyetlikle iktisabın mümkün olmadığını, davacının başkası adına kayıtlı taşınmazda iyiniyetli sayılamayacağını ve muhdesat değerinin arazi değerinden fazla olmadığını belirterek tapu iptali, tescil ve temliken tescil taleplerinin reddini doğru bulmuştur. Davacının kötüniyetli zilyet olması nedeniyle yalnız asgari levazım bedelini isteyebileceği, taleple bağlı kalınarak hükmedilen tazminatın yerinde olduğu sonucuna varılarak tarafların istinaf talepleri esastan reddedilmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2018/820 K. 2018/914 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.729'a dayalı temliken tescil talebine ilişkin uyuşmazlığı inceledi; davacının haricen satın aldığını ileri sürdüğü paylara karşılık satış ve ödemenin yazılı delille ispatlanamaması nedeniyle bu talebin ilk derecede reddedildiğini değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Haricen satın alınan paylara dayalı temliken tescil, olmazsa ağaç/imar-ihya bedeli ve satış bedelinin iadesi istenmiştir. İlk derece mahkemesi, satış ve ödemenin yazılı delille ispatlanamadığını belirterek temliken tescil ve satış bedeli talebini reddetmiş, muhdesat yönünden ise kısmen kabule gitmiştir. Adana BAM, tarafların istinaf başvurularını değerlendirmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2018/349 K. 2018/370 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, ağaçların muhdesat (şahsi hak) niteliğini TMK 722, 724, 729 çerçevesinde değerlendirmiş; davacının terditli muhdesat/temliken tescil talebinin TMK 729 uyarınca incelenmesi gerekirken zamanaşımı gerekçesiyle reddedilmesini usule aykırı bulmuştur.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, davalıya ait taşınmaza kadastrodan önce diktiği ağaçlar nedeniyle TMK 724 ve 729 uyarınca temliken tescil, olmazsa muhdesatın kendisine ait olduğunun tapuya şerhi istemiyle dava açmış; ilk derece mahkemesi 10 yıllık hak düşürücü süre geçtiği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Adana BAM, TMK 722, 723, 724 ve 729 uyarınca açılan bu tür davalarda kural olarak zamanaşımı uygulanmadığını, mahkemenin terditli talepleri ve 729. madde değerlendirmesini yapmadan zamanaşımı gerekçesiyle ret kararı vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle istinaf başvurusunu kabul ederek kararı kaldırmış ve dosyayı yeniden görülmek üzere mahkemesine göndermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 729, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından araziye dikilen fidanlar hükümlerindendir.

tapu iptali ve tescil davalarında avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!