TMK Madde 585 Gaibin mirası: Geri verme

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 585, gaibin ortaya çıkması veya üstün hak sahibinin ispat etmesi durumunda tereke mallarını teslim almış olanların geri verme yükümlülüğünü iki fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Geri verme

Madde 585- (1) Gaip ortaya çıkarsa veya üstün hak sahibi olduklarını ileri sürenler bu sıfatlarını ispat ederlerse, tereke mallarını teslim almış olanlar, aldıkları malları zilyetlik kuralları uyarınca geri vermekle yükümlüdürler.

(2) İyiniyetli olanların üstün hak sahiplerine geri verme yükümlülükleri, miras sebebiyle istihkak davasına ilişkin zamanaşımı süresine tâbidir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, gaibin ortaya çıkması veya üstün hak sahibinin ispat etmesi durumunda tereke mallarını teslim almış olanların geri verme yükümlülüğünü iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra gaibin ortaya çıkması veya üstün hak sahibi olduklarını ileri sürenlerin sıfatlarını ispat etmesi hâlinde tereke mallarını teslim almış olanların aldıkları malları zilyetlik kuralları uyarınca geri vermekle yükümlü olduğunu hükme bağlar. Geri verme rejimi 993-995 inci madde hükümlerine bağlıdır; iyiniyetli olup olmamaya göre kapsam değişir. İkinci fıkra iyiniyetli olanların üstün hak sahiplerine geri verme yükümlülüklerinin miras sebebiyle istihkak davasına ilişkin zamanaşımı süresine tâbi olduğunu öngörür; iyiniyetli olmayanlar için süre yoktur. Gaibe karşı geri verme ise iyiniyet ayrımı olmaksızın süre sınırı içermez. Avukatlık pratiğinde geri verme istemi açılırken zilyedin iyiniyet durumu, teslim tarihi, gaiplik kararı ile geri verme istemi tarihi arasındaki süre tek tek değerlendirilmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 527 inci maddesini karşılamaktadır. Hüküm değişikliği yoktur.

Yürürlükteki metinde kenar başlık “Geri verme mükellefiyeti” şeklinde iken, “mükellefiyet” sözcüğü gereksiz görülerek çıkarılmıştır.

Maddeye göre, üstün hak sahibi olanlar ya da gaip, kanunda öngörülen güvence süreleri içinde ortaya çıkarsa, tereke mallarını elinde bulunduranlar, bunları üstün hak sahibine ya da gaibe geri vermekle yükümlüdürler. Ancak geri verme yükümlüsünün, tereke mallarına el koyarken gösterdiği güvencenin süresi dolduktan sonra üstün hak sahibinin ya da gaibin çıkagelmesi durumunda, güvence süresi dolmuş olmasına rağmen, zilyedin geri verme yükümü devam eder. Ancak bu geri verme yükümlülüğü, daha önce gösterilen güvencenin miktarına göre daha az olabilir. Zira böyle bir durumda geri verme 993-995 inci maddeler hükümlerine, yani zilyetlikte geri verme hükümleri uyarınca yapılacaktır. Bu hükümler uyarınca, geri verme yükümlüsünün iyiniyetli olup olmamasına göre geri verme yükümlülüğünün kapsamı değişecektir.

Tereke mallarını ellerinde bulunduranlar iyiniyetli iseler, üstün hak sahibine karşı geri verme yükümlülükleri miras sebebiyle istihkak davasının bağlı olduğu zamanaşımına (m.639) bağlıdır. Geri verme yükümlüsünün iyiniyetli olmaması durumunda ise, bu yükümlülük herhangi bir süreye bağlı olmayacaktır.

Geri verme yükümlüsünün gaibe karşı olan geri verme yükümlülüğü ise, iyiniyetli olup olmamasına bakılmaksızın, herhangi bir sureye bağlı tutulmamıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2010/15139 K. 2011/4647 Bozma

Üstün mirasçılık hakkına dayanan tereke mallarının (kayyım elindeki para dahil) iadesi istemi TMK m.585 çerçevesinde incelenir; üstün hak sahibi olduğunu ispat eden kişi, tereke mallarının geri verilmesini isteyebilir.

Detaylı özeti gör

Davacılar, miras bırakanlarına ait taşınmaz payı üzerinde 22.4.1998 tarihinde kurulan kayyımlığın kaldırılmasını ve payın satışından elde edilip kayyımın idaresinde bulunan paranın yasal (üstün) mirasçılık haklarına dayanarak kendilerine iadesini istemiş; yerel mahkeme istekleri reddetmiş, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi hükmü bozmuştur. Daire, davacıların paydaşın yasal mirasçısı olduğu sabit olduğundan kayyımlık kararının kaldırılması gerekirken bu isteğin reddini hatalı bulmuştur. Paranın iadesi istemi yönünden ise talebin üstün mirasçılık hakkına dayandığını belirterek bunun TMK m.585 çerçevesinde incelenebileceğini; bu hükme göre üstün hak sahibi olduğunu ispat edenlere karşı tereke mallarını teslim almış olanların aldıklarını zilyetlik kuralları uyarınca geri vermekle yükümlü olduğunu vurgulamıştır. Ancak iadesi istenen paranın miktar itibarıyla Sulh Hukuk Mahkemesinin görev sınırını aşıp Asliye Hukuk Mahkemesinin görevine girdiği (HUMK m.8) ve görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olarak re'sen gözetileceği gerekçesiyle, bu istemin tefrik edilip görevsizlik kararı verilmesi gerektiği belirtilerek hüküm bu yönden de bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/24056 K. 2013/17354 Bozma

TMK m.584 ve 585'te tescile ilişkin açık düzenleme bulunmaması, gaip adına kayıtlı taşınmazların mirasçıları adına tesciline engel oluşturmaz; mahkemenin yalnızca bu gerekçeyle davayı reddetmesi bozma sebebidir.

Detaylı özeti gör

Davacılar, murisleri M.A.Y.'in 01.12.2010 tarihinde gaipliğine karar verilmesi üzerine, gaip adına kayıtlı taşınmazların elbirliği mülkiyeti olarak kendi adlarına tesciline karar verilmesini 14.03.2012 tarihli ıslah dilekçeleriyle istemiş; yerel mahkeme TMK m.584 ve 585'te tescile ilişkin bir düzenleme bulunmadığından bahisle davayı reddetmiştir. Yargıtay, gaip adına kayıtlı taşınmazların mirasçı davacılara tesliminin ancak bu taşınmazların mirasçılar adına tescili ile mümkün olabileceğini belirterek hükmü bozmuştur. Söz konusu maddelerde tescile ilişkin açık bir hüküm bulunmaması, taşınmazların mirasçılar adına tesciline engel teşkil etmez; gaibin malvarlığının mirasçılara teslim mekanizması tescil yoluyla işlerlik kazanır. Bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yalnızca düzenleme eksikliği gerekçesiyle reddedilmesi doğru bulunmamış ve hüküm oybirliğiyle bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 585, miras hukuku kapsamında geri verme konusunu düzenler.

miras paylaşımı süreçlerinde avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!