TMK Madde 584 Gaibin terekesinin güvence karşılığı teslimi

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 584, hakkında gaiplik kararı verilmiş kimsenin tereke mallarının teslim rejimini ve teminat süresini üç fıkra üzerinden düzenler ve ileride ortaya çıkabilecek üstün hak sahiplerinin haklarına yer açar.

Resmi Metin

Güvence karşılığı teslim

Madde 584- (1) Hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimsenin mirasçıları veya mirasında hak sahibi olan kişiler, tereke malları kendilerine teslim edilmeden önce bu malları ileride ortaya çıkabilecek üstün hak sahiplerine veya gaibin kendisine geri vereceklerine ilişkin güvence göstermek zorundadırlar.

(2) Bu güvence, ölüm tehlikesi içinde kaybolma durumunda beş yıl, uzun zamandan beri haber alınamama durumunda onbeş yıl ve her hâlde en çok gaibin yüz yaşına varmasına kadar geçecek süre için gösterilir.

(3) Beş yıl, tereke mallarının tesliminden; onbeş yıl, son haber tarihinden başlayarak hesaplanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, hakkında gaiplik kararı verilmiş kimsenin tereke mallarının teslim rejimini ve teminat süresini üç fıkra üzerinden düzenler ve ileride ortaya çıkabilecek üstün hak sahiplerinin haklarına yer açar. Birinci fıkra mirasçılar veya mirasta hak sahibi olan kişilerin tereke malları kendilerine teslim edilmeden önce bu malları ileride ortaya çıkabilecek üstün hak sahiplerine veya gaibin kendisine geri vereceklerine ilişkin teminat göstermek zorunda olduğunu hükme bağlar. İkinci fıkra teminat sürelerini sayar: ölüm tehlikesi içinde kaybolma durumunda beş yıl, uzun zamandan beri haber alınamama durumunda on beş yıl ve her hâlde en çok gaibin yüz yaşına varmasına kadar geçecek süre için. Üçüncü fıkra başlama tarihlerini netleştirir: beş yıl tereke mallarının tesliminden, on beş yıl son haber tarihinden başlar. Avukatlık pratiğinde gaiplik kararı sonrası teslim alınmadan önce teminat türü ve miktarı mahkemece belirlenmeli, süre takvimi takip dosyasına eklenmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 526 ıncı maddesini karşılamaktadır.

Maddenin konu başlığı “D. Gaiplik hükmü” yerine sadece “D. Gaiplik” şekline, “1. Mirasa vaz’ıyed ve teminat iraesi” şeklindeki kenar başlığı ise “1.Güvence karşılığı teslim” şekline dönüştürülmüştür. Zira maddede, ileride ortaya çıkabilecek üstün hak sahibinin ya da çıkıp gelecek gaibin haklarının güvenceye alınması amaçlanmıştır.

Bu değişiklikler dışında madde İsviçre Medeni Kanununun 546 ıncı maddesindeki aslına uygun olarak üç fıkra haline getirilmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında “müstefit olacak diğer kimse” ifadesindeki “diğer” sözcüğü gereksiz bulunup çıkarılmıştır.

Bunun dışında hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2010/19782 K. 2012/3852 Bozma
m.584/2

Mirasçıların terekenin borca batık olduğunun tespitini istemesi bir eda davası niteliğinde olmayıp, herhangi bir irade açıklamasına gerek kalmaksızın mirasın kanundan dolayı reddedilmiş sayılması sonucunu doğurur.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, 6.9.2005 tarihinde ölen mirasbırakanın terekesinin ölüm anında borca batık olduğunun tespiti istemine (TMK m.605/2 hükmen ret) ve bu davada alınması gereken harç ile vekalet ücretinin türüne ilişkindir; hüküm, davalı ve davacılar yararına ayrı bentlerde bozulmuştur. Davalının temyizi yönünden mahkeme, ölüm tarihi itibarıyla terekeyi tespit edip ödemeden açıkça aczin belli olup olmadığını araştırmadan eksik incelemeyle karar vermiş; bu husus araştırılmadan hükmen redde gidilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür. Davacıların temyizi yönünden ise, terekenin ölüm anında borca batık olduğunun tespiti isteminin bir eda davası olmadığı, mirasçıların ölümle mirası bir bütün olarak kanun gereği kazanması kuralının (TMK m.599/1) istisnası niteliğinde bulunduğu ve herhangi bir irade açıklamasına gerek kalmaksızın mirasın TMK m.584/2 uyarınca kanundan dolayı reddedilmiş sayılması sonucunu doğuran bir tespit davası olduğu belirtilmiştir. Bu nitelik gereği davanın maktu harca tabi olduğu, kabul veya ret halinde maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği vurgulanmış; somut olayda davacılar lehine maktu vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmemesi ve maktu harç yerine nispi harç alınması isabetsiz görülerek hüküm bu yönden de bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/24056 K. 2013/17354 Bozma

TMK m.584 ve 585'te tescile ilişkin açık düzenleme bulunmaması, gaip adına kayıtlı taşınmazların mirasçıları adına tesciline engel oluşturmaz; mahkemenin yalnızca bu gerekçeyle davayı reddetmesi bozma sebebidir.

Detaylı özeti gör

Davacılar, murisleri M.A.Y.'in 01.12.2010 tarihinde gaipliğine karar verilmesi üzerine, gaip adına kayıtlı taşınmazların elbirliği mülkiyeti olarak kendi adlarına tesciline karar verilmesini 14.03.2012 tarihli ıslah dilekçeleriyle istemiş; yerel mahkeme TMK m.584 ve 585'te tescile ilişkin bir düzenleme bulunmadığından bahisle davayı reddetmiştir. Yargıtay, gaip adına kayıtlı taşınmazların mirasçı davacılara tesliminin ancak bu taşınmazların mirasçılar adına tescili ile mümkün olabileceğini belirterek hükmü bozmuştur. Söz konusu maddelerde tescile ilişkin açık bir hüküm bulunmaması, taşınmazların mirasçılar adına tesciline engel teşkil etmez; gaibin malvarlığının mirasçılara teslim mekanizması tescil yoluyla işlerlik kazanır. Bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yalnızca düzenleme eksikliği gerekçesiyle reddedilmesi doğru bulunmamış ve hüküm oybirliğiyle bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 584, miras hukuku kapsamında güvence karşılığı teslim konusunu düzenler.

Adana’da miras davalarında avukat desteği

Bize WhatsApp'tan ulaşın!