Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TMK Madde 581 Vasiyet alacaklısının ölüm anında sağ olma koşulu
TMK 581, vasiyet alacaklısının ehliyet ve sağ olma şartı ile vasiyet alacaklısının önce ölmesinin etkisini iki fıkra üzerinden düzenler.
Resmi Metin
Vasiyet alacaklısı olarak
Madde 581- (1) Vasiyet alacaklısı olabilmek için mirasbırakanın ölümü anında mirasa ehil olarak sağ olmak şarttır.
(2) Vasiyet alacaklısı mirasbırakandan önce ölmüş ise, tasarruftan aksi anlaşılmadıkça, vasiyeti yerine getirme yükümlülüğü, vasiyet yükümlüsünün yararına ortadan kalkar.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, vasiyet alacaklısının ehliyet ve sağ olma şartı ile vasiyet alacaklısının önce ölmesinin etkisini iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra vasiyet alacaklısı olabilmek için mirasbırakanın ölümü anında mirasa ehil olarak sağ olmayı şart koşar; mirasçılığa benzer şekilde sağ olmama veya ehliyetsizlik vasiyet alacağını doğurmaz. İkinci fıkra vasiyet alacaklısının mirasbırakandan önce ölmesi durumunda ortaya çıkan boşluğu doldurur: tasarruftan aksi anlaşılmadıkça vasiyeti yerine getirme yükümlülüğü vasiyet yükümlüsünün yararına ortadan kalkar; vasiyet konusu mal terekede kalır ve yükümlü olan mirasçı vasiyet borcundan kurtulur. Bu yapı mirasçılıktan farklıdır: mirasçının halefi mirasa katılır, vasiyet alacaklısının halefi katılmaz. Mirasbırakan dilerse vasiyetnameye aksini yazarak mirasçılarına geçişi sağlayabilir. Avukatlık pratiğinde önemli vasiyet alacaklarında lehdarın önceden ölmesi ihtimaline karşı yedek lehdar belirleme veya halefiyet kuralı tasarruf metninde net biçimde yazılmalıdır.
Gerekçe
Eski Kanunun 523 üncü maddesini karşılamaktadır.
Yürürlükteki maddenin ikinci cümlesinde, vasiyet alacaklısının mirasbırakandan önce ölmesi halinde tasarruftan aksi anlaşılmadıkça, vasiyet olunan malın terekeye dönmesi kabul edilmiştir. Yapılan değişiklikle, bu durumda vasiyeti yerine getirme yükümlülüğünün, vasiyet yükümlüsünün yararına olarak ortadan kalkacağı kabul edilmek suretiyle, ikinci cümle, İsviçre Medeni Kanununun bu maddeyi karşılayan 543 üncü maddesinde olduğu gibi, ikinci fıkra haline getirilmiştir. Ayrıca madde, başlığı ile birlikte arılaştırılmıştır.
Maddenin yeni şekliyle, birinci fıkra hükmüne göre, mirasçılıktan olduğu gibi, vasiyet alacaklısı olabilmek için de, mirasbırakanın ölümü anında, lehine vasiyet yapılanın ehil olarak sağ bulunması gerekmektedir.
Ancak maddenin ikinci fıkrasının vasiyet alacağı hakkının mirasçılarına geçmeyeceği düzenlenerek, mirasçının haklarının kendi mirasçılarına geçeceğine ilişkin hükmün aksine bir hüküm getirilmiştir. Zümre mirasçılarının, mirasbırakandan önce ölmesi durumunda, halefiyet ilkesi gereğince onun miras haklarına mirasçıları halef olmaktadır” ve bu nedenle mirasbırakandan önce ölen mirasçının hakları, kendi mirasçılarına geçer (m.495, 496, 497). Buna karşılık maddenin ikinci fıkrasında öngörüldüğü üzere, vasiyet alacaklısının mirasbırakandan önce ölmesi durumunda, onun vasiyet alacağı kendi mirasçılarına geçmez, vasiyet yükümlüsü mirasçılar lehine ortadan kalkar. Ancak bu düzenleme emredici nitelikte değildir. Böylece mirasbırakan dilerse vasiyetinde, vasiyet alacaklısının kendisinden önce ölmesi durumunda vasiyet alacağının, onun mirasçılarına geçeceğini kararlaştırabilecektir.
İlgili Hizmet
TMK 581, miras hukuku kapsamında vasiyet alacaklısı olarak konusunu düzenler.