TMK Madde 483 Vasinin görevden alınması: Sebepleri

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 483, vasinin görevden alınma sebeplerini iki farklı kusur kategorisi üzerinden iki fıkrada düzenler; birincisi kusura dayalı, ikincisi yeterlilik bazlı bir görevden alma rejimi getirir.

Resmi Metin

Sebepleri

Madde 483- (1) Vasi, görevini ağır surette savsaklar, yetkilerini kötüye kullanır veya güveni sarsıcı davranışlarda bulunur ya da borç ödemede acze düşerse, vesayet makamı tarafından görevden alınır.

(2) Vasinin görevini yapmakta yetersizliği sebebiyle vesayet altındaki kişinin menfaatleri tehlikeye düşerse, vesayet makamı kusuru olmasa bile vasiyi görevden alabilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, vasinin görevden alınma sebeplerini iki farklı kusur kategorisi üzerinden iki fıkrada düzenler; birincisi kusura dayalı, ikincisi yeterlilik bazlı bir görevden alma rejimi getirir. Birinci fıkra dört ayrı kusur halini sayar: görevi ağır surette savsaklama, yetkileri kötüye kullanma, güveni sarsıcı davranışlar ve borç ödemede acze düşme; bu kategorilerden herhangi birinin gerçekleşmesi vasinin doğrudan görevden alınmasını gerektirir. Bu dört sebep kişisel kusura ya da malvarlığı krizine dayanır ve vesayet sisteminin temel güven ilişkisini zedeler. İkinci fıkra ise kusur aramaz: vasinin görevini yapmakta yetersizliği sebebiyle vesayet altındaki kişinin yararları tehlikeye girerse, vesayet makamı kusur bulunmasa dahi görevden alma kararı verebilir. Bu hüküm yeterlilik bazlı bir koruyucu mekanizmadır; vasi iyi niyetle hareket etse bile yeterliliğe sahip değilse vesayet altındaki kişinin yararı önceliklidir. Hüküm önceki 427 nci maddenin karşılığı olup arılaştırılarak iki fıkra halinde kaleme alınmıştır.

Gerekçe

Eski Kanunun 427 inci maddesini karşılamaktadır.

Arılaştırılmak suretiyle yeniden ve iki fıkra halinde kaleme alınmıştır. Maddede “sulh hakimi” yerine “vesayet makamı” deyimi kullanılmıştır. Bu şekilde madde İsviçre Medeni Kanununun 445 inci maddesine uygun hale getirilmiştir.

ALT KOMİSYON RAPORU

– Tasarının 483 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “acze” kelimesi “güçsüzlüğe” şeklinde değiştirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/11448 K. 2007/1326
Usul

TMK m.483 uyarınca vasinin; görevini ağır surette savsaklaması, yetkilerini kötüye kullanması, güven sarsıcı davranışlarda bulunması veya borç ödemeden acze düşmesi hâllerinde vesayet makamınca görevden alınmasına karar verilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Vasinin değiştirilmesi (görevden alınması) talebinin hangi makamca ve usulle inceleneceği. Değerlendirme: TMK m.483 vasinin görevini ağır savsaklama, yetkiyi kötüye kullanma, güven sarsıcı davranış veya borç ödemeden acze düşme halinde vesayet makamınca görevden alınacağını, m.488 ise kararlara on gün içinde denetim makamına itiraz edilebileceğini öngörür; denetim makamı Asliye Hukuk Mahkemesidir. Sonuç: Dilekçenin görev yönünden reddi ile dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine karar verildi.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2005/14252 K. 2005/17005 Bozma
Velayet Usul

Çocuğa atanan vasi TMK m.483 uyarınca vasilik görevinden azledilmiş ve bu karar kesinleşmişse, velayetin iadesi davasında husumet artık azledilen vasiye yöneltilemez; mahkeme yeni vasi atanıp atanmadığını araştırarak husumeti yeni vasiye yöneltmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayeti nez edilen annenin velayetin iadesi davasında, çocuklara atanan vasinin TMK m.483 uyarınca azledilmiş olması karşısında husumetin kime yöneltileceğidir. Değerlendirme: Mahkeme, davalı vasinin azline ilişkin kararın kesinleşip kesinleşmediğini, çocuklara yeni vasi atanıp atanmadığını araştırmamış; kesinleşmişse husumetin azledilen vasiye yöneltilemeyeceğini gözetmemiştir. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2007/6339 K. 2007/6663 Ret
Usul Velayet

TMK m.483 uyarınca vasi; görevini ağır surette savsaklaması, yetkilerini kötüye kullanması, güven sarsıcı davranışlarda bulunması ya da borç ödemeden acze düşmesi hallerinde vesayet makamı tarafından görevden alınır.

Detaylı özeti gör

Vasinin görevden alınması istemine ilişkin davada Yargıtay, TMK m.483'ün vasinin görevden alınması sebeplerini düzenlediğini, ancak m.397/2 uyarınca denetim makamı görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğunu vurgulamıştır. Vesayet makamı kararlarına karşı m.488 gereği on gün içinde denetim makamına itiraz edilebileceği belirtilmiştir. Sonuç: Dilekçenin görev yönünden reddi ile dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/13755 K. 2007/4178

Vasinin görevini ağır surette savsaklaması, yetkilerini kötüye kullanması, güven sarsıcı davranışlarda bulunması ya da borç ödemeden acze düşmesi hâlinde, vesayet makamı vasiyi görevden alır (TMK m.483).

Detaylı özeti gör

Terekeye mümessil tayini davasında, tereke mümessili hakkında vesayet hükümleri uygulanır (TMK m.431). Karar, vasinin görevden alınmasını düzenleyen TMK m.483 ile vesayet makamı kararlarına itirazı düzenleyen m.488'e değinmiş; m.397/2 uyarınca denetim makamının asliye hukuk mahkemesi olduğunu belirtmiştir. Vasinin görevden alınması ve yeni vasi atanmasına ilişkin dilekçenin bu kurallar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç: Dilekçenin görev yönünden reddi ile dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!