TMK Madde 480 - Vasiliğin sürenin dolmasıyla sona ermesi

Uyuşmazlık, akıl hastalığı nedeniyle TMK m.405 uyarınca daha önce kısıtlanıp kendisine vasi atanmış bir kişi için yeniden kısıtlama ve farklı bir kişinin vasi atanması istemine ilişkindir; mahkeme talebi reddetmiş, Yargıtay hükmü bozmuştur. Daire, hâlihazırda kısıtlı olan kişinin tekrar kısıtlanamayacağını, bu nedenle kısıtlama isteminin konusunun kalmadığını, önceki vasiden farklı kişinin vasi atanması da istendiğinden talebin gerçekte "kısıtlının vasisinin değiştirilmesi" olarak nitelendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca mahkemenin, vasinin değiştirilmesiyle birlikte istenen bakım merkezine yerleştirme yetki ve izni talebini hiç incelemediği saptanmıştır. Daire, mevcut vasi A.A.'ya durumu bildirir tebligat yapılıp davaya katılımının sağlanmasını ve TMK m.456 ile m.480 çerçevesinde inceleme yapılmasını gerekli görmüştür; bu kapsamda vasiye görevden kaçınma hakkını kullanıp kullanmayacağının sorulması, yeni vasi atanmasının gerekip gerekmediğinin ve vasi adayının göreve ehil olup olmadığının değerlendirilmesi, durumun gerektirmesi hâlinde başka bir kişinin de vasi atanabileceğinin göz önünde bulundurulması gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Akıl hastalığı nedeniyle bir kişinin TMK m.405 uyarınca kısıtlanması ve gösterilen adayın vasi atanması talep edilmiş; ancak kişinin daha önce başka bir mahkeme kararıyla zaten m.405 uyarınca kısıtlanıp kendisine vasi atandığı anlaşılınca, yeniden kısıtlama mümkün olmadığından talebin gerçekte mevcut vasiden farklı birinin atanması istendiği için "kısıtlının vasisinin değiştirilmesi" niteliğinde olduğu kabul edilmiştir. Yerel mahkeme talebi kesin hüküm nedeniyle reddetmiş ve vasinin değiştirilmesi isteği yönünden hiçbir inceleme yapmadığından hüküm bozulmuştur. Bozma gerekçesinde, kısıtlının mevcut vasisine durumu bildirir tebligat yapılarak davaya katılımının sağlanması ve TMK m.456 ile m.480 çerçevesinde inceleme yürütülmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu inceleme kapsamında mevcut vasiye görevden kaçınma (çekilme) hakkını kullanıp kullanmayacağı sorulmalı, yeni bir vasi atanmasının gerekip gerekmediği ve vasi adayının bu göreve ehil olup olmadığı değerlendirilmeli; durumun gerektirmesi hâlinde bir başka kişinin de vasi olarak atanabileceği gözetilmelidir.