TMK Madde 371 Altsoyun denkleştirme alacağının istenmesi

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 371, denkleştirme bedelinin istenebileceği zamanları ve zamanaşımı kuralını düzenler.

Resmi Metin

İstenmesi

Madde 371- (1) Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü hâlinde isteyebilir.

(2) Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflâsı hâllerinde de isteyebilir.

(3) Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, denkleştirme bedelinin istenebileceği zamanları ve zamanaşımı kuralını düzenler. Birinci fıkraya göre altsoy bedeli, kural olarak borçlunun ölümü hâlinde isteyebilir; ölüm anına kadar bedel hakkı doğmuş olmakla beraber muaccel olmayan alacak niteliğindedir. İkinci fıkrada borçlunun sağlığında istisnaen istenebileceği dört hâl sayılmıştır: birlikte yaşamanın sona ermesi, işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması ve borçlunun iflası. Üçüncü fıkraya göre alacak zamanaşımına uğramaz; ancak en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir. Avukatlık pratiğinde aile içinde yaşayan altsoyun aleyhe değişen koşullarda derhal bedel talebinde bulunması, dört istisna hâlinden hangisinin gerçekleştiğinin somut delillendirilmesi (örneğin işletme satış kaydı, icra dosyası numarası) sonuca götürür.

Gerekçe

İsviçre Medeni Kanununun 334bis maddesinden alınan bu madde, bir önceki maddede düzenlenen denkleştirme bedelinin istenmesi zamanıyla ilgili bir hükümdür.

Birinci fıkraya göre, altsoyun denkleştirme bedelini isteyebilmesi, kural olarak, bedel borçlusunun ölümü halinde mümkündür. İkinci fıkrada ise bu kuralın istisnası, yani bedel borçlusu hayattayken bu bedelin istenebileceği birlikte yaşamın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi yahut borçluya karşı icra takibi yapılması yahut da borçlunun iflas etmesi gibi haller gösterilmiştir.

Maddenin son fıkrası ise denkleştirme bedeli alacağının zamanaşımına uğramayacağını, ancak bu alacağın en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebileceğini hükme bağlamaktadır. Fıkradaki “taksim anı”ndan kasıt, terekenin fiilen taksimidir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/3408 K. 2024/3799 Ret
Miras Tanıkla İspat

Davacıların emek ve gelirlerini tümüyle aileye/kök muris terekesine özgüledikleri ispat edilemediğinde, TMK m.370 ve 371 uyarınca altsoyun denkleştirme alacağı davasının koşulları gerçekleşmez ve dava reddedilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Altsoyun denkleştirme alacağı (TMK m.370-371) davasının reddine ilişkin onama kararına karşı karar düzeltme isteminin yerinde olup olmadığı. Değerlendirme: Mahkeme kararı yasal ve hukuki dayanakları gösterilerek düzelterek onanmış; karar düzeltme istemi mülga 1086 sayılı Kanun m.440'taki sebeplerden hiçbirine dayanmadığından istem yerinde görülmemiştir. Sonuç: Karar düzeltme talebinin reddine, para cezası ve ret harcının düzeltme isteyenden tahsiline karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/24204 K. 2016/8780 Bozma
Tazminat Miras Usul

Altsoyun TMK m.371'deki denkleştirme alacağı kural olarak borçlunun ölümünde istenebilirse de maddede sayılan istisnai hallerde sağlığında da istenebilir; bu alacak zamanaşımına uğramaz ve en geç terekenin taksimi anına kadar istenebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Ana-baba ile birlikte yaşayan ergin altsoyun TMK m.370-371 kapsamındaki denkleştirme alacağını ne zaman isteyebileceği ve istemin süreye/zamanaşımına tabi olup olmadığıdır. Değerlendirme: Alacak kural olarak borçlunun ölümünde istenir; m.371'de sayılan istisnai hallerde sağlığında da istenebilir, zamanaşımına uğramaz ve en geç terekenin taksimine kadar istenebilir. Somut olayda baba ölmüş, tereke taksim edilmemiştir; davanın geç açıldığı gerekçesiyle usulden reddi yerinde değildir. Sonuç: Karar düzeltme isteği kabul edilerek onama ilamı kaldırılmış ve hüküm bozulmuştur.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

TMK Madde 371 - Altsoyun denkleştirme…

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!