TMK Madde 294 - Sonradan evlenmeyle soybağına itiraz ve iptal

Resmi Metin

İtiraz ve iptal

Madde 294- (1) Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.

(2) Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması hâlinde itiraz hakkına sahiptir.

(3) Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, sonradan evlenme yoluyla kurulan soybağına itiraz hakkını ve bu hakkın kullanılma usulünü düzenler. Birinci fıkraya göre ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı bu yolla kurulan soybağına itiraz edebilir; itiraz eden, kocanın çocuğun gerçek babası olmadığını ispatla yükümlüdür. İspat yükünün itiraz edenin üzerine bırakılması, soybağı bağı lehine güçlü bir karinenin işlediğini gösterir. İkinci fıkrada çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması hâlinde itiraz hakkı sahipleri arasına dahil edilmiştir. Üçüncü fıkra ise tanımanın iptaline ilişkin hükümlerin bu davalara kıyas yoluyla uygulanacağını belirtir. Avukatlık pratiğinde itiraz davası, miras paylarını koruma amacına yönelik en sık başvurulan yoldur; vekilin, itiraz eden adına başlangıçtan itibaren güçlü ispat malzemesi (DNA, gebelik döneminde cinsel ilişkinin bulunmadığını gösteren tanıklık veya kayıtlar) hazırlaması belirleyicidir.

Gerekçe

Madde eski Kanunun 251 inci maddesini karşılamaktadır.

İsviçre Medeni Kanununun 259 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarından bazı değişikliklerle alınmıştır.

Maddenin birinci fıkrasına göre, çocuğun soybağının evlenme yoluyla kurulmasına ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı itiraz edebilecektir. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını kanıtlamak zorundadır, İkinci fıkrada ise, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde, çocuğun altsoyuna da itiraz hakkı tanınmıştır. Madde bu haliyle, yürürlükteki Kanuna göre itiraz hakkı olanların çevresini, çocuğu ve koşulları gerçekleşirse onun altsoyunu eklemek suretiyle genişletmiştir.

Üçüncü fıkrada ise, Tasarının tanımanın iptaline ilişkin hükümlerine yollama yapılmıştır.

ALT KOMİSYON RAPORU

– Tasarının 294 üncü maddesinin “İtiraz” olan madde başlığı, iptal davasını da vurgulamak amacıyla “İtiraz ve iptal” şeklinde değiştirilmiştir.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

– Tasarının 294 üncü maddesinin “İtiraz” olan kenar başlığı, iptal davasını da vurgulamak amacıyla “İtiraz ve iptal” şeklinde değiştirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2025/8684 K. 2025/10103 24.11.2025 Onama

Miras

Sonradan evlenme yoluyla kurulan soybağına, ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı itiraz ederek iptalini isteyebilir; bu dava soybağının reddi davasından ayrı olup kendi hükümlerine tabidir.

Detaylı özeti gör

Sonradan evlenme yoluyla kurulan soybağının iptali davasında mahkeme, davayı yanlışlıkla "soybağının reddi" olarak nitelendirmiş ve red hükümlerine göre karar vermiştir. Daire, TMK m.294 uyarınca davacının yasal mirasçı sıfatıyla itiraz/iptal hakkı bulunduğunu, ATK raporuyla biyolojik babalığın gerçekleşmediğinin sabit olduğunu belirtmiştir. Sonuç: Davanın kabulü sonucu itibarıyla doğru bulunmuş, kararın gerekçesi düzeltilerek onanmıştır.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/14243 K. 2006/15231 08.11.2006 Bozma

Usul

Sonradan evlenme yoluyla kurulan soybağına TMK m. 294 kapsamındaki itiraz davası, Türk Medeni Kanunu'nun ikinci kitabından kaynaklanan bir uyuşmazlık olup Aile Mahkemesinin görev alanına girer.

Detaylı özeti gör

Dava, sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraza (TMK m. 294) ilişkindir. Uyuşmazlık, Türk Medeni Kanunu'nun ikinci kitabından (TMK m. 118-395) kaynaklandığından, 4787 sayılı Kanun'un 4/1. maddesi uyarınca Aile Mahkemesi görevlidir. Mahalli mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm tesisi doğru bulunmamıştır. Sonuç: Hüküm bu sebeple bozulmuştur.