TMK Madde 295 Tanımanın koşulları ve şekli

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 295, tanımanın geçerli biçimde yapılabilmesi için aranan şekil şartlarını ve tanıma yapacak kişide bulunması gereken irade unsurlarını düzenler.

Resmi Metin

Koşulları ve şekli

Madde 295- (1) Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmî senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.

(2) Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.

(3) Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, tanımanın geçerli biçimde yapılabilmesi için aranan şekil şartlarını ve tanıma yapacak kişide bulunması gereken irade unsurlarını düzenler. Birinci fıkraya göre tanıma; babanın nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu, resmî senet ya da vasiyetname şeklinde yapılabilir. Bu dört yol sınırlayıcı sayılmıştır; sayılan biçimler dışında yapılan beyanlar tanıma sayılmaz. İkinci fıkra, tanıma beyanında bulunan kimsenin küçük veya kısıtlı olması hâlinde veli veya vasinin de rızasının aranacağını öngörür; bu şart, tanımanın doğurabileceği mali ve hukuki külfetler nedeniyle getirilmiştir. Üçüncü fıkra ise başka bir erkekle soybağı bulunan çocuğun, önce bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamayacağını hükme bağlar. Avukatlık pratiğinde tanıma için en güvenli yol noter huzurunda resmî senet düzenlemektir; nüfus memuruna başvuruda ise dilekçenin imzalı ve tarih taşıyor olması esaslıdır. Mevcut soybağının ortadan kaldırılmaması hâlinde yapılan tanıma geçersizdir ve nüfus memurluğunca tescil edilemez.

Gerekçe

Eski Kanunun 291 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde, 1984 tarihli Öntasarının 281 inci maddesinin ilk üç fıkrasından aynen alınmıştır. Yürürlükteki metinde yer alan, babanın ölümü veya ayırt etme gücünden devamlı surette yoksun bulunması halinde çocuğun babanın babası tarafından da tanınabilmesi olanağı maddeye alınmamıştır. Ölüm veya ayrıt etme gücünün kaybı hallerinde ana veya çocuk babalık davası açabilir.

Yapılan düzenlemede, yürürlükteki Kanundan farklı olarak, tanımanın resmi senet veya vasiyetname ile yapılabilmesi yarımda, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvuruda bulunmak suretiyle yapılması olanağı da öngörülmüştür.

İkinci fıkrada, tanıyacak kimsenin küçük veya kısıtlı olması halinde, tanıma işlemi için velisinin ya da vasisinin rızasına ihtiyaç duyduğu belirtilmiştir. Bu, tanımanın doğurabileceği mali külfetler nedeniyle gerekli görülmüştür.

Üçüncü fıkra ise, başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuğun bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamayacağını, bu hususta doğabilecek bazı duraksamaları gidermek için, hükme bağlamaktadır.

Yürürlükteki Kanunun 292 nci maddesinde yer alan ve kısmen 1984 tarihli Öntasarının 281 inci maddesinin son fıkrasında da birbirleriyle evlenmeleri yasak olan hısımların evlenmelerinden doğan çocukların taşınamayacağı hususunda korunan düzenleme ise, çocuğun menfaatleri bakımından uygun olmadığı gerekçesiyle alınmamıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2014/27899 K. 2015/8091 Bozma
Mülkiyet m.295/1

Evlilik dışı doğan çocuğun tanınması, babanın bizzat kullanabileceği şahsa bağlı bir hak olup tanıma beyanının aile mahkemesine yazılı başvuru ile yapılması zorunludur (TMK m.295/1).

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlilik dışı doğan çocukla baba arasında kişisel ilişki kurulması talebinin, aynı zamanda tanıma istemini içerip içermediği ve mahkemece geçerli bir tanıma olmadan işin esasına girilip girilemeyeceği. Değerlendirme: Soybağı kurulmadan kişisel ilişki tesis edilemez; tanıma babanın aile mahkemesine yazılı başvurusuyla yapılır (TMK m.295/1), çoğunluk talebin tanıma istemini de içerdiğini kabul edip tanıma koşullarının değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sonuç: Hüküm BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/16601 K. 2016/15667 Bozma
Velayet

Babanın aile mahkemesine yazılı başvurusuyla da tanıma yapılabileceğinden (TMK m.295/1), davacının dilekçesindeki talep tanıma istemini de içerir kabul edilip kanundaki tanıma koşulları değerlendirilmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlilik dışı doğan çocukla baba arasında soybağı kurulmadan açılan velayetin değiştirilmesi davasında, dava dilekçesindeki talebin tanıma istemini de içerip içermediği. Değerlendirme: Olayları anlatmak taraflara, hukuki niteleme hakime aittir; davacının aile mahkemesine yönelik talebi aynı zamanda tanıma istemini içerir kabul edilmeli, kanundaki tanıma koşulları (TMK m.295) değerlendirilmeliydi. Sonuc: Tanıma yönünden işlem yapılmadan hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı bulunarak hüküm BOZULDU.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2005/11246 K. 2005/13986 Bozma
Usul

TMK m.295 uyarınca babanın, evlilik dışı doğan çocuğun kendisine ait olduğu yönündeki beyanı tanıma niteliğinde olup, mahkemece bu durumda tanıma kararı verilmesiyle yetinilmesi gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlilik dışı doğan küçüğün babası, baba olduğunun tespiti ve çocuğun kendi hanesine tescili için dava açmış; mahkeme davayı kabul etmiş ve hüküm kesinleşmiştir. Değerlendirme: TMK m.295'e göre babanın beyanı tanıma niteliğindedir; mahkemece tanıma kararıyla yetinilmesi gerekirken, m.321'e aykırı olarak küçüğün baba hanesine kayıt ve tesciline karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Sonuç: Kanun yararına bozma isteğinin kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere bozulmasına karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/17087 K. 2015/15613
Usul

TMK m.295'e dayalı tanıma beyanına ilişkin uyuşmazlıklarda daireler arası işbölümü tereddüdü doğduğunda, 6644 sayılı Kanun değişikliği gereği inceleme görevi doğrudan bir daireye değil, işbölümü uyuşmazlıklarını çözmekle görevli Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na aittir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.295'e dayalı tanıma beyanına ilişkin uyuşmazlığın hangi Yargıtay dairesince inceleneceği belirlenmelidir. Değerlendirme: İşbölümü kararı uyarınca inceleme 18. Hukuk Dairesine ait görünse de, 6644 sayılı Kanunla yapılan ve 11.04.2015'te yürürlüğe giren değişiklik gereğince işbölümü uyuşmazlıklarını çözme görevi Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na verilmiştir. Sonuç: Dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2025/2802 K. 2025/6370 Bozma

Babanın çocukla soybağı kurma yönündeki beyanı "tanıma" talebi niteliğinde ise, tanımanın koşulları ve şekli TMK m.295 ve devamı maddelerine göre değerlendirilip işin esasına girilmelidir; talep aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddedilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlilik dışı doğan çocukla baba arasında soybağı kurulması istemiyle açılan davanın hukuki niteliği ve aktif dava ehliyeti. Değerlendirme: Davacının beyanı "tanıma" talebi niteliğindedir; tanıma koşulları ve işlemleri TMK m.295 ve devamı maddelerine göre belirlenir, işin esasına girilmesi gerekir. Bölge Adliye Mahkemesinin aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden ret kararı isabetsizdir. Sonuç: Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

TMK Madde 295 - Tanımanın koşulları ve…

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!