TMK Madde 132 Kadın için bekleme süresi

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 21.06.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 132, kadın için bekleme süresini düzenlemektedir.

Resmi Metin

Kadın için bekleme süresi

Madde 132- (1) Evlilik sona ermişse, kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün geçmedikçe evlenemez.

(2) Doğurmakla süre biter.

(3) Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, kadın için bekleme süresini düzenlemektedir. Evlilik sona ermişse kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üç yüz gün geçmedikçe evlenemez. Doğurmakla süre biter. Üçüncü fıkra, kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde mahkemenin bu süreyi kaldırabileceğini düzenlemektedir.

4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, bekleme süresinin soybağı karışıklığını önleme amacı taşıdığı belirtilmiştir. Üç yüz günlük süre, olası bir gebeliğin kesinleşmesi için yeterli görülen azami süredir. Mahkemenin süreyi kaldırma yetkisi, sürenin amacının ortadan kalktığı hâllerde gereksiz beklemenin önlenmesini sağlamaktadır.

Gerekçe

Maddenin “2. Müddetler” “a. Kadın için” şeklindeki konu ve kenar başlıkları “2. Kadın için bekleme süresi” şeklinde tek başlık haline getirilmiştir. Zira bunu takip eden eski 96 ncı madde 3444 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmış olup, artık boşanan kadın için bir cezai bekleme süresi söz konusu olmadığından, madde bir tek bekleme süresiyle sınırlı hale getirilmiştir.

Maddenin birinci fıkrası yeniden ve daha uygun bir ifadeyle kaleme alınmıştır.

Yürürlükteki 95 inci maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ikinci fıkra haline getirilmiştir.

Maddenin son fıkrasında kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya önceki eşiyle yeniden evlenmek istemesi halinde hakime süreyi kısaltma yetkisi verilmemiş, hakimin bu süreyi kaldırması öngörülmüştür. Zira bu iki halde de kadının evlenmesini engelleyen süreyi kısaltmanın bir anlamı yoktur. Bu gibi hallerde mahkemece sürenin tamamen kaldırılması gerekir.

İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları - TMK m.132 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireysel başvuru kararlarından derlenmiştir.

AYM Genel Kurulu E. 2024/233 K. 2025/181 Norm denetimi: Ret (oyçokluğu)

Denetlenen kural: 1. fıkra ("evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâli" yönünden) ve 3. fıkradaki aynı ibare · itiraz yolu

AYM, evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâlinde kadının bekleme süresinin mahkemece kaldırılmasının aranmasını, soy bağının karışmasının önlenmesi meşru amacı bakımından orantılı görerek özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı yönünden itirazı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: İtiraz gerekçesi: Kadının boşandıktan sonra bekleme süresine tabi tutulmasının ve bu sürenin kaldırılması için yargı makamlarına başvurmak zorunda bırakılmasının mahremiyet hakkını zedelediği, DNA yöntemleri karşısında kuralların gerekliliğini yitirdiği ileri sürülmüştür. AYM: Kuralların kanunilik şartını sağladığını, bekleme süresinin mahkemece kaldırılmasının aranmasının soy bağının karışmasını önleyerek kamu düzenine ve çocuğun korunmasına katkı sunduğunu, aşırı külfet doğurmadığını belirtmiştir.

Kararı AYM Norm Kararları Bilgi Bankası'nda incele →

İlkeler, Anayasa Mahkemesinin kararlarından derlenmiştir; bağlayıcı metin kararın kendisidir. Bireysel başvuru bir kanun yolu değildir; kararlar somut başvurunun koşullarına göre verilmiştir. Norm denetimi ret kararları yalnız itiraz konusu kural ve gerekçeyle sınırlıdır; kuralın karar tarihinden sonra değiştirilip değiştirilmediği kartta belirtilir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2008/11211 K. 2008/12163 Onama

Evliliğin sona ermesinden itibaren TMK m.132'deki üçyüz günlük bekleme süresi dolduktan sonra açılan bekleme süresinin kaldırılması davasında, davacı kadının hukuki yararı bulunmadığından dava reddedilir.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, boşanmaya ilişkin yabancı mahkeme ilamının kesinleşmesinden sonra davacı kadının açtığı bekleme süresinin (iddet müddetinin) kaldırılması davasında, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Gerekçede, 5718 sayılı Kanunun 59. maddesi uyarınca boşanmaya ilişkin yabancı ilamın 19.4.2006 tarihinde kesinleştiği ve yabancı mahkeme kararının kesin hüküm ile kesin delil etkisinin bu kesinleşme tarihinden itibaren hüküm ifade edeceği belirtilmiştir. TMK m.132'de öngörülen üçyüz günlük bekleme süresi kesinleşme tarihinden itibaren hesaplandığında dolmuş olduğundan, kendiliğinden sona ermiş bir süreyi kaldırmaya yönelik dava açılmasında davacı kadının hukuki yararı kalmamıştır. Bu nedenle yerel mahkemenin red hükmü, gerekçesi farklı olmakla birlikte sonucu itibariyle doğru bulunarak onanmıştır.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/8858 K. 2021/8931 Bozma

TMK m.132 uyarınca, evliliğin sona ermesinden sonra kadın için öngörülen bekleme süresi, koşulları gerçekleştiğinde açılan dava üzerine mahkemece kaldırılabilir.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, boşanma kararı 08.09.2021'de kesinleşip nüfusa tescil edilen davacı kadının, üç yüz günlük bekleme süresi henüz dolmadan TMK m.132'ye dayanarak açtığı bekleme süresinin kaldırılması talebine ilişkindir. Yerel mahkeme davanın kabulüne kesin olarak karar vermiş, Adalet Bakanlığı ise HMK m.363/1 uyarınca hükmün kanun yararına bozulmasını istemiştir. Yargıtay, gerekçesinde bekleme süresinin yalnızca kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde kaldırılabileceğini vurgulamıştır. Somut olayda 01.10.2021 tarihli sağlık raporuyla davacı kadının gebe olduğu sabit olduğundan ve davacının boşandığı eşinden başka biriyle evlenmek istediğini beyan etmesi karşısında, maddenin aradığı koşulların davacı yararına gerçekleşmediği belirlenmiştir. Bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi usul ve kanuna aykırı bulunmuş, hüküm sonuca etkili olmamak üzere oy birliğiyle bozulmuştur.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!