TBK Madde 67 - Hayvan bulunduranın sorumluluğu: a. Giderim yükümlülüğü

Resmi Metin

a. Giderim yükümlülüğü

Madde 67- (1) Bir hayvanın bakımını ve yönetimini sürekli veya geçici olarak üstlenen kişi, hayvanın verdiği zararı gidermekle yükümlüdür.

(2) Hayvan bulunduran, bu zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz.

(3) Hayvan, bir başkası veya bir başkasına ait hayvan tarafından ürkütülmüş olursa, hayvanı bulunduranın, bu kişilere rücu hakkı saklıdır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TBK m.67, hayvanın bakım ve yönetimini sürekli ya da geçici üstlenen bulunduranı sorumlu tutar; bu yüzden davayı malike değil, olay anında hayvanı fiilen elinde bulunduran kişiye yöneltin. Yanlış davalı, husumetten ret demektir. Bu bir kusursuz sorumluluk halidir: davacı yalnızca zararı, hayvanı ve bulundurma ilişkisini, bir de illiyet bağını ispatlar; bulunduranın kusurunu kanıtlamak zorunda değildir. Kusursuzluk lehinize karine doğurur.

Ancak bu sorumluluk mutlak değildir. Bulunduran, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur; bu kurtuluş kanıtının yükü davalıdadır. Bu yönüyle TBK m.67, kurtuluş kanıtı bulunmayan TBK m.69 (yapı maliki sorumluluğu) ile karıştırılmamalıdır. Hayvan, başka bir kişi veya başka bir hayvan tarafından ürkütülmüşse, bulunduranın o kişilere karşı rücu hakkı saklıdır; tazminatı ödedikten sonra gerçek sorumluya yöneltmeyi ihmal etmeyin.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 67. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 56. maddesini karşılamaktadır.

Tasarının üç fıkradan oluşan 66. maddesinde, hayvan bulunduranın giderim yükümlülüğü düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 56. maddesinin kenar başlığında kullanılan “D. Hayvanlar tarafından yapılan zarardan mesuliyet / 1. Zarar ve ziyan” şeklindeki ibareler, Tasarıda “2. Hayvan bulunduranın sorumluluğu / a. Giderim yükümlülüğü” şeklinde değiştirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 56. maddesi, “bir hayvan tarafından yapılan zarar” ile “sorumluluktan kurtulma olanağı” birinci fıkrada ve birlikte düzenlendiği için, iki fıkradan oluştuğu halde, Tasarının 66. maddesi, bu iki durumun ayrı fıkralarda düzenlenmesi nedeniyle üç fıkradan oluşmaktadır.

Tasarının 66. maddesinin birinci fıkrasında, bir hayvanın bakım ve yönetimini sürekli veya geçici olarak üstlenen kişinin, kural olarak hayvanın verdiği zararı gidermekle yükümlü olduğu öngörülmüştür. Böylece, 818 sayılı Borçlar Kanunundan farklı olarak, “hayvan bulundurma” kavramına açıklık kazandırılmıştır.

Maddenin ikinci fıkrasında, bir olağan sebep sorumluluğuna tabi olan hayvan bulunduranın, objektif özen borcunu yerine getirdiğini ispat ettiği takdirde, sorumluluktan kurtulabileceği kabul edilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında, ayrı bir kurtuluş kanıtı olarak düzenlenmiş görünen “yahut bu dikkat ve itinada bulunmuş olsa bile zararın vukuuna mani olamayacağını ispat etmedikçe tazmine mecburdur.” şeklindeki hüküm, nedensellik bağının kesilmesi ile ilgili olduğu göz önünde tutularak, madde metnine alınmamıştır.

Maddenin son fıkrasında da, bir başkası veya başkasına ait bir hayvan tarafından ürkütülmüş hayvanın verdiği zarardan sorumlu olan hayvan bulunduranın, bu kişilere rücu hakkının saklı olduğu belirtilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.67 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3.HD E. 2025/1251 K. 2026/78 13.01.2026 Onama

6098 sayılı TBK m.67'de düzenlenen hayvan bulunduranın sorumluluğu özel bir kusursuz sorumluluktur; mutad özeni gösterdiğini ispat sorumluluktan kurtarmaz, zincir/tasma gibi önlemler alınmadan hayvanların serbestçe dolaşmasına izin verilmesi özen ve gözetim yükümlülüğünün ihlalidir.

Detaylı özeti gör

Davacı, 10.01.2019 sabahı kızını okul servisine bırakıp dönerken davalıların başıboş bıraktığı sürü halindeki köpeklerin saldırısına uğramış; yoğun bakımda tedavi görüp sağ kulak kepçesi ile her iki kolunda doku kayıpları oluşmuş, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere ıslahla 437.156,20 TL maddi ve toplam 400.000 TL manevi tazminat istenmiştir. Davalılar köyde hayvancılık yaptıklarını, köpekleri kurtlara karşı bağsız tuttuklarını ve saldıran köpeklerin kendilerine ait olduğunun belirsiz olduğunu savunmuştur. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, davalıların TBK m.67 uyarınca kusursuz sorumlu olduğunu, mutad özeni göstermenin sorumluluktan kurtarmayacağını, zincir/tasma gibi önlem almadan köpeklerin serbestçe dolaşmasına izin verilmesinin özen ve gözetim yükümlülüğünün ihlali sayıldığını, mağdurun elindeki sopayla kendini savunmasının illiyet bağını kesmediğini belirterek davalılar vekilinin temyiz itirazlarını reddetmiş ve Bölge Adliye Mahkemesi kararını HMK 370/1 uyarınca onamıştır.

Kararı incele →

Yargıtay 3.HD E. 2017/13265 K. 2019/4609 16.05.2019 Bozma

Bir hayvanın bakımını ve yönetimini üstlenen kişinin sorumluluğu kusura değil sebep sorumluluğuna dayanır; zarar görenin ayrıca kusur ispatı gerekmez, hayvan bulunduran zararı engellemek için gerekli özeni gösterdiğini (kurtuluş kanıtı) ispat etmedikçe zarardan sorumludur.

Detaylı özeti gör

Davacı, davalının bakım ve gözetimindeki köpeklerin 17.09.2013 tarihli saldırısı üzerine kaçarken korkuluğu olmayan merdivenden düşüp sol kalkaneus kemiğinin kırıldığını ileri sürerek toplam 16.000 TL maddi ve manevi tazminat istemiş; yerel mahkeme olayın davacının kendi kusurundan kaynaklandığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Davacı vekilinin temyizi üzerine 3. Hukuk Dairesi, TBK m.67 uyarınca hayvan bulunduranın sorumluluğunun kusura değil sebep sorumluluğuna dayandığını, davalının kurtuluş kanıtı getirmedikçe zarardan sorumlu olacağını vurgulamıştır. Daire, davacının davalının bahçesinde bulunmasının, sorumluluğun niteliği gereği illiyet bağını tek başına kesecek nitelikte olmadığını belirterek; davalının zarardan sorumlu tutulup yalnızca davacının müterafik kusurunun (TBK m.52) değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmiş ve hükmü davacı yararına BOZMUŞTUR.

Kararı incele →

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

TBK Madde 67 Hayvan bulunduranın sorumluluğu: a. Giderim yükümlülüğü

Resmi Metin

Avukat Yorumu

Gerekçe

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.67 uygulaması

Ücretsiz Hakkınız Doldu