Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 64 Haklı savunma ve zorunluluk hâli: Sorumluluk
TBK 64, hukuka uygunluk sebeplerinin sorumluluğa etkisini düzenler; haklı savunmada bulunan, saldıranın şahsına veya mallarına verdiği zarardan sorumlu tutulmaz. Zorunluluk hâlinde kendisini ya da başkasını açık veya yakın bir zarar tehlikesinden korumak için başkasının mallarına zarar verenin giderim yükümlülüğünü hâkim hakkaniyete göre belirler; hakkını kendi gücüyle korurken kolluk gücünün yardımını zamanında sağlayamayacak ve hakkının kayba uğramasını ya da kullanılmasının önemli ölçüde zorlaşmasını önleyecek başka yolu da bulunmayan kişi, verdiği zarardan sorumlu tutulmaz.
Resmi Metin
Sorumluluk
Madde 64- (1) Haklı savunmada bulunan, saldıranın şahsına veya mallarına verdiği zarardan sorumlu tutulamaz.
(2) Kendisini veya başkasını açık ya da yakın bir zarar tehlikesinden korumak için diğer bir kişinin mallarına zarar verenin, bu zararı giderim yükümlülüğünü hâkim hakkaniyete göre belirler.
(3) Hakkını kendi gücüyle koruma durumunda kalan kişi, durum ve koşullara göre o sırada kolluk gücünün yardımını zamanında sağlayamayacak ise ve hakkının kayba uğramasını ya da kullanılmasının önemli ölçüde zorlaşmasını önleyecek başka bir yol da yoksa, verdiği zarardan sorumlu tutulamaz.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.64, hukuka uygunluk sebeplerinin sorumluluk yansımasını düzenler ve üç durumu birbirinden kesin ayırmak gerekir. Haklı savunmada savunan, doğrudan saldıranın şahsına veya mallarına verdiği zarardan sorumlu tutulamaz; burada tam sorumsuzluk vardır. Buna karşılık zorda kalma halinde, kişi kendini veya başkasını açık ya da yakın tehlikeden korumak için üçüncü masum bir kişinin mallarına zarar verirse, giderim yükümlülüğünü hâkim hakkaniyete göre belirler; yani tam sorumsuzluk garanti değildir, kısmî giderime hükmedilebilir. En sık hata, zorda kalmayı haklı savunmayla karıştırıp tam muafiyet beklemektir.
Üçüncü durum, kolluğun zamanında yardım edemeyeceği ve hakkın kaybını önleyecek başka yol bulunmadığı hâllerde kendi gücüyle koruma olup, burada da sorumluluk doğmaz. Avukat perspektifinden: hukuka uygunluk savunmasını ileri süren davalı bu sebebin koşullarını ispatla yükümlüdür, davacı ise zararı ve illiyeti gösterir. Cevap dilekçesinde hangi fıkraya dayandığınızı net belirtin; zorda kalmada talebi tümden ret yerine hakkaniyet indirimi ekseninde de kurun. Atfı TBK m.63 ve TBK m.64 birlikte verin.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 64. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 52. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 63. maddesinde, hukuka aykırılığı kaldıran hallerde sorumluluk düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 52. maddesinin kenar başlığında kullanılan “VII. Meşru müdafaa, ıztırar ve kendi hakkını vikaye için kuvvet kullanılması” ibaresi Tasarıda “3. Sorumluluk” şekline dönüştürülmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun 52. maddesinin ikinci fıkrasında, “kendisini veya diğerini zarardan yahut derhal vuku bulacak bir tehlikeden vikaye için” şeklindeki ibare, Tasarıda “kendisini veya bir başkasını açık ya da yakın bir zarar tehlikesinden korumak için…” şeklinde ifade edilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 52. maddesinin üçüncü fıkrasında kullanılan “hükümetin müdahalesi” şeklindeki ibare, Tasarının 63. maddesinin üçüncü fıkrasında “kolluk gücünün yardımını” şeklinde değiştirilmiştir.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.