Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 535 Komisyoncu: Vekâlet verenin belirlediği bedel
TBK 535, vekâlet verenin belirlediği bedelin altında mal satan komisyoncu, satmasaydı vekâlet verenin daha çok zarar göreceğini ve durumun yeniden talimat almaya elverişli olmadığını ispat etmedikçe belirlenen bedel ile satış bedeli arasındaki farkı gidermekle, kusurluysa talimata aykırı davranmasından doğan diğer zararlardan da sorumlu olmakla yükümlüdür; belirlenen bedelin altında mal alan veya üstünde satan komisyoncu ise bu işlemlerden doğan lehe farkı alıkoyamaz.
Resmi Metin
Vekâlet verenin belirlediği bedel
Madde 535- (1) Vekâlet verenin belirlediği bedelin altında mal satan komisyoncu, malı satmasaydı vekâlet verenin daha fazla zarar göreceğini ve durumun yeniden talimat almaya elverişli bulunmadığını ispat etmedikçe, belirlenen bedel ile satış bedeli arasındaki farkı gidermekle yükümlüdür. Bunun dışında komisyoncu, kusuru varsa, talimatına aykırı davranmasından dolayı vekâlet verenin uğradığı diğer zararlardan da sorumludur.
(2) Vekâlet verenin belirlediği bedelin altında mal alan veya üstünde satan komisyoncu, bu işlemlerden doğan farkı alıkoyamaz.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Komisyoncu için vekâlet verenin koyduğu limit fiyat bağlayıcı bir sınırdır; belirlenen bedelin altında mal satan komisyoncu, aradaki farkı kural olarak kendi cebinden gidermek zorunda kalır. Bu sorumluluktan kurtulmanın yolu dardır: komisyoncunun, malı satmasaydı vekâlet verenin daha ağır zarar göreceğini ve durumun yeniden talimat almaya elverişli olmadığını birlikte ispatlaması gerekir; ispat yükü komisyoncuda olduğundan, piyasa koşullarını ve talimat isteme girişimlerini yazılı tutmak pratikte belirleyici olur. Kusurlu bir talimat ihlali varsa, komisyoncu fark dışındaki diğer zararlardan da sorumlu tutulur. Sık rastlanan bir yanılgı, ters yöndeki avantajın komisyoncuda kalacağı düşüncesidir: bedelin altında alan ya da üstünde satan komisyoncu, bu işlemlerden doğan lehte farkı alıkoyamaz; kazanç vekâlet verene aittir. Uygulamada kabul edilebilir sapma payını ve raporlama yükümlülüğünü komisyon sözleşmesine açıkça yazmak, TBK m.532 vd. temsil ilişkisi çerçevesinde çıkacak uyuşmazlıkları önler.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 535. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 419 uncu maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 535 inci maddesinde, vekalet verenin belirlediği bedelden farklı bir bedelle satış yapan komisyoncunun sorumluluğu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 419 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “3. Müvekkil tarafından tayin olunan fiyat” şeklindeki ibare, Tasarıda “3. Vekalet verenin belirlediği bedel” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 419 uncu maddesi üç fıkradan oluştuğu halde, bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları, birbiriyle bağlantılı oldukları göz önünde tutularak, Tasarının 535 inci maddesinin birinci fıkrasında, tek fıkra halinde kaleme alınmıştır.
818 sayılı Borçlar Kanununun 419 uncu maddesinin birinci fıkrasında kullanılan “asgari” sözcüğü, vekalet verenin belirlediği bedelin, her zaman en az bedel olduğu göz önünde tutularak, Tasarıya alınmamıştır.
818 sayılı Borçlar Kanununun 419 uncu maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan “şarta muhalefetinden dolayı başkaca tazminat” şeklindeki ibare, Tasarıda “talimatına aykırı davranmasından dolayı vekalet verenin uğradığı diğer zararlardan” şekline dönüştürülmüştür.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.