TBK Madde 510 Vekâlet verenin borçları

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 510, vekâlet veren, vekâletin gereği gibi ifası için vekilin yaptığı giderler ile verdiği avansları faiziyle birlikte ödemek ve vekilin üstlendiği borçlardan onu kurtarmakla yükümlüdür. Vekil, vekâletin ifası sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de vekâlet verenden isteyebilir; ancak vekâlet veren, kusuru bulunmadığını ispat ederek bu sorumluluktan kurtulabilir.

Resmi Metin

Vekâlet verenin borçları

Madde 510- (1) Vekâlet veren, vekâletin gereği gibi ifası için vekilin yaptığı giderleri ve verdiği avansları faiziyle birlikte ödemek ve yüklendiği borçlardan onu kurtarmakla yükümlüdür.

(2) Vekil, vekâletin ifası sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini vekâlet verenden isteyebilir. Ancak vekâlet veren, kusuru bulunmadığını ispat ederek bu sorumluluktan kurtulabilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Uygulamada vekilin en güçlü koruma araçlarından biridir. Vekil, işi görürken yaptığı zorunlu gider ve avansları faiziyle geri isteyebilir ve vekâlet veren adına üstlendiği borçlardan kurtarılmasını talep edebilir. Bu iki hak vekâlet verenin kusuruna bağlı değildir; borç, giderin yapılması veya yükümlülüğün üstlenilmesiyle doğar. Vekilin ifa sebebiyle uğradığı zararın giderimi ise farklıdır: burada kusur karinesi işler ve ispat yükü vekâlet verendedir, yani kusursuzluğunu ispatlayan vekâlet veren bu kalemden kurtulabilir. Sık karışan nokta, vekâlet ücretinin bu kalemlere dâhil olmamasıdır; ücret ayrı kararlaştırma veya teamüle dayanır. Vekilin hesap verme borcu TBK m.508’de, edindiği hakların vekâlet verene geçişi TBK m.509’da düzenlenir; bunları TBK m.510 alacaklarıyla karıştırmamak gerekir. Azil hâlinde dahi (TBK m.512) sona erme anına kadar doğmuş gider, avans ve borçtan kurtarma alacakları ayakta kalır.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 507. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 394 üncü maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 510 uncu maddesinde, vekalet verenin borçları düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 394 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Müvekkilin borçları” şeklindeki ibare, Tasarıda “III. Vekalet verenin borçları” şeklinde değiştirilmiştir.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.510 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 1.HD E. 2018/4665 K. 2019/4295 Bozma

Vekâlet veren, vekilin vekâletin gereği gibi ifası için yaptığı giderleri ve verdiği avansları faiziyle ödemekle yükümlüdür. Asıl davada vekâlet görevinin kötüye kullanıldığının kabulü, vekilin bu giderleri ispatlaması hâlinde TBK m.510 uyarınca ayrı bir alacak istemesine engel olmaz.

Detaylı özeti gör

Davacılar, paylarını dava dışı bir paydaşa devretmesi için davalıyı vekil tayin ettikleri hâlde vekilin, paylarını bedel ödemeksizin kendi eşi olan diğer davalıya satış yoluyla devrettiğini ileri sürerek vekâlet görevinin kötüye kullanılması nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davası açmış; davalı-karşı davacı vekil ise tapu tahsis belgesinin tapuya çevrilmesi işlemleri için masraf ve emek harcadığını belirterek karşı davada 5.058,11 TL alacak istemiştir. Yerel mahkeme asıl davayı kabul edip vekâlet görevinin kötüye kullanıldığı gerekçesiyle karşı davadaki alacak istemini reddetmiştir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi asıl davanın kabulünü onamış, ancak karşı davayı bozmuştur: TBK m.502 uyarınca ücret kararlaştırılmamış olsa bile işin ücret karşılığında yapıldığına dair bir teamül varsa vekilin ücrete hak kazanacağı ve teamül araştırılmadan istemin reddedilemeyeceği; ayrıca TBK m.510 uyarınca vekâlet verenin, vekilin ifa için yaptığı gider ve avansları faiziyle ödemekle yükümlü olduğu, vekilin masraflarını ispatlaması hâlinde alacak isteyebileceği belirtilerek, bu masraflar araştırılmadan karşı davanın reddedilmesi eksik inceleme sayılmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.510 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1651 K. 2020/297 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Vekalet ilişkisinde vekalet verenin de, vekilin vekalet görevini ifa ederken yaptığı masrafları ödemek, üstlendiği borçlardan onu kurtarmak ve ücretini vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, vekil tayin ettiği kişinin vekalet görevini kötüye kullanarak taşınmazlarını muvazaalı şekilde devrettiğini ileri sürerek tapu iptali, tescil ve alacak istemiş; ilk derece mahkemesi son kayıt maliki davalı K2 yönünden tescil talebini reddedip alacak talebini vekil ve ona devreden yönünden kabul etmiştir. Adana BAM, son devralan K2'nin vekille çıkar ve işbirliği içinde olduğunu veya vekalet görevinin kötüye kullanıldığını bildiğini gösteren bir tespit bulunmadığını, TMK m.3 anlamında iyiniyetinin korunması gerektiğini saptamıştır. Bu nedenle ilk derece kararını usul ve yasaya uygun bularak davalı K3'ün istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!