TBK Madde 421 Hafta tatili ve iş arama izni

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TBK 421, işveren işçiye her hafta kural olarak pazar günü, durum ve koşullar buna imkân vermezse bir tam çalışma günü tatil vermekle yükümlüdür; belirsiz süreli hizmet sözleşmesinin feshinde ise bildirim süresi içinde işçiye ücretinden bir kesinti olmaksızın günde iki saat iş arama izni verir.

Resmi Metin

Hafta tatili ve iş arama izni

Madde 421- (1) İşveren, işçiye her hafta, kural olarak pazar günü veya durum ve koşullar buna imkân vermezse, bir tam çalışma günü tatil vermekle yükümlüdür.

(2) İşveren, belirsiz süreli hizmet sözleşmesinin feshi hâlinde, bildirim süresi içinde işçiye ücretinde bir kesinti olmaksızın, günde iki saat iş arama izni vermekle yükümlüdür.

(3) İzin saatlerinin ve günlerinin belirlenmesinde, işyerinin ve işçinin haklı menfaatleri göz önünde tutulur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

İki ayrı hak birlikte düzenlenir. İlki hafta tatilidir: işveren her hafta kural olarak pazar, koşullar elvermezse başka bir tam çalışma günü tatil vermelidir. İkincisi iş arama iznidir ve dar koşullara bağlıdır; yalnız belirsiz süreli hizmet sözleşmesinin bildirimli feshinde, bildirim süresi boyunca, ücrette kesinti olmaksızın günde iki saat olarak doğar. Belirli süreli sözleşmenin sona ermesinde veya derhal fesihte bu izin talep edilemez; uygulamada bu ayrım sıklıkla gözden kaçar. İzin ücretsiz verilirse veya kesinti uygulanırsa işçi fark alacağı isteyebilir. İş K. (4857) m.46 (hafta tatili) ve İş K. (4857) m.27 (iş arama izni) kapsamdaki işçiye özel ve öncelikli uygulanır; TBK m.421 tamamlayıcı niteliktedir. İzin saatlerini işveren belirlerken hem işyerinin hem işçinin haklı menfaatini gözetmelidir. Bu saatlerin birleştirilip toplu kullanılması TBK m.421’de düzenlenmez; İş K. (4857) m.27 kapsamındaki işçi, iş arama iznini işten ayrılacağı günden önceki günlere denk getirmek ve durumu işverene bildirmek koşuluyla toplu kullanabilir.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 421. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 334 üncü maddesini kısmen karşılamaktadır.

818 sayılı Borçlar Kanununun 334 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan “6. İstirahat zamanları” şeklindeki ibare, Tasarıda “V. Tatil ve izinler / 1. Hafta tatili ve iş arama izni” şekline dönüştürülmüştür.

Tasarının üç fıkradan oluşan 420 nci maddesinde, işçinin hafta tatili ve iş arama izni düzenlenmektedir.

Maddenin birinci fıkrasında, işçiye haftada bir tam gün tatil verilmesi ve bu günün pazar günü olması öngörülmüştür. İşçiye, pazar günü dışındaki bir günde hafta tatili verilebilmesi için, durum ve koşullar, hafta tatilinin pazar gününde verilmesini imkansız kılmalıdır.

Maddenin ikinci fıkrasında, işverenin, belirsiz süreli hizmet sözleşmesinin feshi halinde, bildirim süresi içinde işçiye ücretinde bir kesinti olmaksızın, günde iki saat iş arama izni vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.

Maddenin son fıkrasına göre, izin saatlerinin ve günlerinin belirlenmesinde, işyerinin ve işçinin haklı menfaatleri göz önünde tutulacaktır.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.421 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2020/6912 K. 2021/925 Bozma

Hizmet sözleşmesine dayalı olarak çalışan işçiye işveren, her hafta kural olarak pazar günü, durum ve koşullar buna imkân vermiyorsa bir tam çalışma günü tatil vermekle yükümlüdür; genel hükümlere tabi böyle bir ilişkide hafta tatilinde çalışıldığı tanık beyanlarıyla saptanmışsa, alacak bu hüküm yönünden değerlendirilmeksizin reddedilemez.

Detaylı özeti gör

Davacı, 1991 yılının Ocak ayından 2013 yılının Mart ayı sonuna kadar davalının çiftliğinde çalıştığını, cezaevine gireceğini bildirdiği hâlde kıdem tazminatının ödenmediğini, ücretli izin kullandırılmadığını, yalnız dini bayramların birinci günü çalışmayıp hafta sonları ile resmi bayramlarda da çalıştığını ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydıyla toplam 3.000,00 TL istemiştir. Davalı, taraflar arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, davacıya ekmesi için 30 dönüm yer ve oturması için ev tahsis edildiğini savunmuştur. Yerel mahkeme davanın tümden reddine karar vermiştir. Daire, feshin yazılı olarak bildirilmemesi ve haklı nedene dayanmaması karşısında haklı fesih tazminatının reddini yerinde bulmuş; ancak yıllık izinlerin kullandırıldığı davalıca ispatlanamadığı gibi tanık beyanlarıyla hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile fazla çalışma yapılan dönemlerin de saptandığını belirterek bu alacakların reddini hatalı görmüş ve kararı bozmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!