TBK Madde 422 - Yıllık ücretli izin: a. Süresi

Davacı, davalıya ait narenciye bahçesinde 2005 yılından itibaren, 2013 yılından 2018 yılının Ekim ayına kadar kesintisiz biçimde sulama, gübreleme ve budama gibi işlerde sigortasız çalıştığını, bahçedeki evde oturma karşılığında bu işlerin kendisine yaptırıldığını ve ücretini istemesi üzerine sözleşmesinin haksız feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret ve izin alacaklarını istemiştir. Davalı, davacının evde kiracı olarak oturduğunu ve başka işverenler nezdinde çalıştığını savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi çalışmanın ispat edilemediği gerekçesiyle davayı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire, davacı tanıklarının beyanlarına göre 01.01.2013-30.09.2018 tarihleri arasında iş ilişkisinin varlığını kabul etmiş; işin tarım işi olması nedeniyle 6098 sayılı Kanun'un uygulanacağını, kıdem tazminatı hakkı bulunmasa da ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin alacağının hesaplanması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Davacı, davalı havayolu şirketinde 15.09.2008 tarihinde belirsiz süreli hizmet akdiyle kaptan pilot olarak çalışmaya başladığını, 15.02.2013 tarihli elektronik posta ile sözleşmesinin 15.03.2013 itibarıyla sona erdirildiğini, gerekçe olarak uçuş yaptığı tipteki uçakların filodan çıkarılmasının gösterildiğini belirterek cezai şart, haksız fesih tazminatı ve 2012 ile 2013 yıllarına ait yıllık izin ücreti olarak beşer yüz Euro istemiştir. Davalı, kararın işletmesel olduğunu ve iznin kullandırıldığını savunmuştur. Mahkeme, bozmadan sonra ihbar tazminatı yönünden davayı kısmen kabul edip izin ücretini reddetmiştir. Daire, izin cetvelleri ile bordroların davacı tarafça imzalanmadığını, uçuş bulunmayan günlerin izin sayılamayacağını ve aynı yıl talep edilmeyen iznin yanacağına ilişkin şirket politikasının dikkate alınamayacağını belirterek hükmü davacı yararına bozmuştur.

Davacı, davalı Bakanlığın merkezi tüzel kişilik sistemini kurma işini yüklenen şirketin işverenliğinde 2006 ile 2008 yılları arasında çalıştığını, son yedi aydır ücretlerinin ödenmemesi üzerine iş sözleşmesini feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ücret, yıllık izin ve fazla mesai alacaklarını istemiştir. Davalı Bakanlık, yüklenici şirket ile arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını savunmuştur. Yerel mahkeme davayı önce reddetmiş, Dairenin bozması üzerine asıl işveren alt işveren ilişkisi kabul edilmiş, sonraki bozmalara da uyularak yapılan yargılamada dava kısmen kabul edilmiştir. Daire, davacının Bakanlık nezdinde geçen çalışma süresinin 8 ay 7 gün olduğunu, kıdem tazminatının kabulü yerinde ise de yıllık ücretli izne hak kazanmak için bir tam yıllık çalışmanın doldurulması gerektiğini, yıldan artan kısımlar için kıstelyevm hesap yapılamayacağını belirterek yıllık izin ücretinin kabulünü ve vekalet ücretinin hatalı belirlenmesini bozma nedeni saymıştır.

Davacı, davalının işyerinde 08.08.2009-01.08.2012 tarihleri arasında çobanlık ve koyun bakımı işinde aralıksız çalıştığını, hizmet akdinin haksız olarak sona erdirildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücreti olmak üzere toplam 11.406,89 TL alacak istemiştir. Davalı, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünün ihalelerine katılarak iş aldığını, ihale süresinin 31.07.2012 tarihinde dolduğunu ve birikmiş izinlerin kullandırıldığını savunmuştur. Mahkeme davayı kısmen kabul ederek 2.812,87 TL kıdem, 1.478,93 TL ihbar tazminatı, fazla mesai ve genel tatil ücretleri ile 924,86 TL yıllık izin ücretine hükmetmiştir. Daire, işyerinde elliden az işçi çalıştırıldığı için uyuşmazlığın İş Kanunu kapsamı dışında kaldığını, alacakların 6098 sayılı Kanunun 422, 425, 432 ve 438 inci maddeleri ile 818 sayılı Kanun hükümleri esas alınarak hesaplanması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Davacı, davalıya ait çiftlikte yaklaşık 12.000 tavuktan sorumlu olarak haftanın yedi günü çalıştığını, 12.11.2012 tarihinde baskı altında işten çıkarıldığını ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, tatil ve yıllık izin ücreti alacaklarını istemiştir. Davalı, işyerinin tarımsal faaliyet niteliğinde olduğunu ve iş mahkemesinin görevli olmadığını savunmuştur. Görevsizlik üzerine dosyayı gören Çorum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi davayı kısmen kabul etmiştir. Daire, dinlenen üç tanıktan yalnız birinin davacının çalışma şartlarını bilebilecek durumda olduğunu ve beyanının 2008-2010 yılları için değerlendirilmesi gerektiğini, hafta tatili ayrıca hesaplandığı halde fazla çalışmanın yedi gün üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğunu, TBK 422 uyarınca yıllık izne hak kazanmak için bir tam yılın dolması gerektiğinden 27.08.2012 sonrası için izin hesaplanamayacağını ve alacakların net mi brüt mü olduğunun HMK 297/2 uyarınca belirtilmediğini gerekçe göstererek kararı bozmuştur.