Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 299 Kira sözleşmesi: Tanımı
TBK 299, kira sözleşmesiyle kiraya veren bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracı da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlenir.
Resmi Metin
Tanımı
Madde 299- Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Tanım gibi görünse de pratik değeri, bir sözleşmenin gerçekten kira mı yoksa başka bir ilişki mi (intifa, ariyet, hasılat kirası, işletme/yönetim sözleşmesi, hatta örtülü satış) olduğunun çekiştiği uyuşmazlıklarda ortaya çıkar; çünkü ilişkinin kira sayılması, tahliye sebepleri, kira artış sınırı ve kiracı lehine emredici koruma hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağını belirler. Tarafların sözleşmeye verdiği başlık değil, kullanımın bırakılması ve karşılığında bedel ödenmesi unsurlarının fiilen gerçekleşip gerçekleşmediği esas alınır.
Avukat açısından dikkat edilecek husus, “ortak alan kullanım bedeli”, “işletme hakkı devri” veya “gelir paylaşımı” gibi adlandırmalarla kira korumasından kaçınılmaya çalışılan kurgularda, somut edim akışını delillendirip ilişkinin gerçek niteliğini ortaya koymaktır. Niteleme, görevli mahkeme ve uygulanacak özel hükümler bakımından da sonuç doğurduğundan, dava açmadan önce ilişkinin tipini netleştirmek hak kayıplarını önler.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 299. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 248 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 298 inci maddesinde, kira sözleşmesi tanımlanmaktadır.
818 sayılı Borçlar Kanununun 248 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “A. Tarifi” şeklindeki ibare ise, Tasarının 298 inci maddesinde, “A. Tanımı” şeklinde değiştirilmiştir.
Maddede, kira sözleşmesi, bütün kira türlerini kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. 818 sayılı Borçlar Kanununun 248 inci maddesine göre: “Adi kira, bir akittir ki kiralayan onunla, kiracıya ücret mukabilinde bir şeyin kullanılmasını terk etmeği iltizam eder.” Tasarıda verilen tanıma göre ise: “Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.” Böylece, 818 sayılı Borçlar Kanununun 248 inci maddesindeki tanımdan farklı olarak, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasıyla birlikte, ondan yararlanılmasını da kiracıya bırakmayı üstlenebileceği belirtilmiştir. Buna bağlı olarak, kullandırmayla birlikte yararlandırmanın da kiraya verenin borçlarından birini oluşturabileceği açıkça kabul edilmiştir.
Ayrıca maddede, kiracının asli edimini ifade etmek üzere, hizmet sözleşmelerinde kullanılması doğru olan “ücret” yerine, “kira bedeli” teriminin kullanılması tercih edilmiştir.