Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 296 Bağışlama sözü vermenin geri alınması ve ifadan kaçınma
TBK 296, bağışlama sözü veren; elden bağışlanan bir malın geri verilmesini isteyebileceği sebeplerden biri varsa, mali durumu sözün yerine getirilmesini kendisi için olağanüstü ağır kılacak ölçüde değişmişse ya da sözü verdikten sonra kendisi için yeni aile yükümlülükleri doğmuş veya bu yükümlülükler önemli ölçüde ağırlaşmışsa sözünü geri alabilir ve onu ifadan kaçınabilir; bağışlama sözü verenin borcunu ödeme güçsüzlüğü belirlenir veya iflasına karar verilirse ifa yükümlülüğü ortadan kalkar.
Resmi Metin
Bağışlama sözü vermenin geri alınması ve ifadan kaçınma
Madde 296- (1) Bağışlama sözü veren, aşağıdaki durumlarda sözünü geri alabilir ve onu ifadan kaçınabilir:
- 1. Elden bağışlanılan bir malın geri verilmesini isteyebileceği sebeplerden biri varsa.
- 2. Mali durumu, sonradan sözün yerine getirilmesini kendisi için olağanüstü ağır kılacak ölçüde değişmişse.
- 3. Bağışlama sözü verdikten sonra, kendisi için yeni aile yükümlülükleri doğmuş veya bu yükümlülükleri önemli ölçüde ağırlaşmışsa.
(2) Bağışlama sözü verenin borcunu ödeme güçsüzlüğü belirlenir veya iflasına karar verilirse, ifa yükümlülüğü ortadan kalkar.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu hüküm, henüz ifa edilmemiş bir bağışlama taahhüdünde (TBK m.288) bağışlayanı koruyan çıkış kapısıdır: mal henüz el değiştirmediğinden, verilen sözden dönmek ifa edilmiş bağışlamayı geri istemekten daha kolaydır. Pratikte sık karşılaşılan bir karışıklık, bu maddeyi TBK m.295 ile aynı kefeye koymaktır; TBK m.295 ifa edilmiş bağışlamanın geri verilmesi istemini, bu madde ise ifa edilmemiş sözün geri alınması ve ifadan kaçınma hakkını verir ve sebepleri daha geniştir. Bağışlayan; TBK m.295‘teki geri alma sebeplerinden biri varsa, mali durumu ifayı kendisi için olağanüstü ağırlaştıracak ölçüde bozulmuşsa ya da yeni veya ağırlaşan aile yükümlülükleri doğmuşsa sözünü geri alabilir. Dikkat edilmesi gereken ikinci nokta: ödeme güçsüzlüğü belirlendiğinde veya iflasa karar verildiğinde ifa yükümlülüğü kendiliğinden sona erer; ayrıca bir geri alma iradesi veya bildirim aranmaz. Geri alma hakkının süresi ve mirasçılara geçmesi ise TBK m.297 uyarınca ayrıca değerlendirilmelidir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 296. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 245 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 295 inci maddesinde, bağışlama sözü vermenin geri alınması ve bağışlayanın ifadan kaçınması düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 245 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Bağışlama taahhüdünden rücu ve iptal” şeklindeki ibare, Tasarıda “II. Bağışlama sözü vermenin geri alınması ve ifadan kaçınma” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 245 inci maddesinin son fıkrasında kullanılan “iptal olunur” şeklindeki ibare, bağışlama sözü verenin borcunu ödeme güçsüzlüğü belirlenir veya iflasına karar verilirse, bağışlama sözü verme, bağışlayanın bağışlamayı geri almasına veya iptal davası açmasına gerek olmaksızın, kendiliğinden hükümsüz kalacağı göz önünde tutularak, “ortadan kalkar.” şeklinde; “iflası ilan olunur ise” şeklindeki ibare de “iflasına karar verilirse” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.