Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 261 Taksitle satışta alıcının temerrüdü: c. Hâkimin müdahalesi
TBK 261, taksitle satışta temerrüde düşen alıcının borçlarını ödeyeceği konusunda güvence vermesi ve satıcının bu yeni düzenleme dolayısıyla herhangi bir zararının söz konusu olmaması koşuluyla hâkim, alıcıya ödeme kolaylıkları sağlayabilir ve satıcının satılanı geri almasını yasaklayabilir.
Resmi Metin
c. Hâkimin müdahalesi
Madde 261- Hâkim, temerrüde düşen alıcının borçlarını ödeyeceği konusunda güvence vermesi ve satıcının da bu yeni düzenleme dolayısıyla herhangi bir zararının söz konusu olmaması koşuluyla, alıcıya ödeme kolaylıkları sağlayabilir ve satıcının satılanı geri almasını yasaklayabilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.261, taksitle satışta temerrüde düşen alıcıyı koruyan hâkim müdahalesini düzenler; TBK m.259’daki satıcının seçimlik hakkına ve TBK m.260 dönme tasfiyesine karşı bir denge kurumudur. Hâkim, iki koşul birlikte gerçekleşirse alıcıya ödeme kolaylığı sağlayabilir ve satıcının satılanı geri almasını yasaklayabilir: (1) alıcının borcunu ödeyeceğine dair güvence vermesi, (2) bu yeni düzenlemeden satıcının herhangi bir zarara uğramaması. Her iki koşulun ispatı alıcıya düşer.
Uygulamada talep, satıcının geri alma yahut dönme davasına karşı savunma ya da karşı talep olarak ileri sürülür. TBK m.262 uyarınca alıcı, yerleşim yeri mahkemesinin yetkisinden önceden feragat edemez ve tahkim sözleşmesi yapamaz; bu nedenle müdahale yalnız devlet mahkemesinden istenir. TBK m.263 uyarınca alıcı tacir olsa ya da mal ticari veya meslekî amaçla alınsa bile TBK m.261 uygulanmaya devam eder. Tüketici işleminde TKHK 6502 emredici hükümleri önceliklidir; TBK boşlukta tamamlayıcı kalır. Sık hata, bu korumayı TBK m.260 dönme sonuçlarıyla karıştırmaktır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 261. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “c. Hakimin müdahalesi” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının tek fıkradan oluşan 260 ıncı maddesinde, taksitle satışta alıcının temerrüde düşmesi durumunda hakimin müdahalesi düzenlenmektedir.
Maddede, belirli koşullar altında, hakime, sözleşmeye müdahale ederek, temerrüde düşen alıcıya ödeme kolaylıkları sağlama ve satıcının satılanı geri almasını yasaklama yetkileri tanınmaktadır.