Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 108 Alacaklının temerrüdü: b. Satma hakkı
TBK 108, alacaklının temerrüdünde teslim edilecek şey niteliği ya da işin özelliği gereği tevdie uygun düşmez, bozulabilir veya bakımı, korunması ya da tevdii önemli bir gider gerektirirse, borçlu alacaklıya önceden ihtarda bulunmak koşuluyla hâkimin izniyle onu açık artırmayla sattırıp bedelini tevdi edebilir; şey borsada kayıtlıysa, piyasa fiyatı varsa ya da değeri yapılacak gidere oranla azsa, satışın açık artırmayla yapılması zorunlu olmadığı gibi hâkim önceden ihtar koşulunu aramadan da satışa izin verebilir.
Resmi Metin
b. Satma hakkı
Madde 108- (1) Sözleşmenin konusu olan şeyin niteliği veya işin özelliği tevdi edilmesine uygun düşmez veya teslim edilecek şey bozulabilir ya da bakımı, korunması veya tevdi edilmesi önemli bir gideri gerektirir ise, borçlu, alacaklıya önceden ihtarda bulunması koşuluyla, hâkimin izniyle onu açık artırma yoluyla sattırıp bedelini tevdi edebilir.
(2) Teslim edilecek şey, borsada kayıtlıysa veya piyasa fiyatı varsa ya da yapılacak gidere oranla değeri az ise, satışın açık artırma yoluyla yapılması zorunlu olmadığı gibi, hâkim, önceden ihtarda bulunma koşulunu aramaksızın satışa izin verebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Alacaklı temerrüde düştüğünde borçlu her zaman TBK m.107 uyarınca tevdi yapamaz. Sözleşme konusu şey tevdiye uygun değilse, bozulabilir nitelikteyse ya da bakımı, korunması veya tevdii önemli bir gider gerektiriyorsa, doğru yol bu maddedeki satma hakkıdır. Sık görülen hata, çürüyen veya değer yitiren malda tevdide ısrar edip zararın büyümesidir. Borçlu, alacaklıya önceden ihtarda bulunmalı, ardından hâkimin izniyle malı açık artırmayla sattırıp bedelini tevdi etmelidir; ihtar ve hâkim izni adımlarını atlamak satışı sakatlar.
İspat yükü borçludadır: ihtarı, hâkim izin talebini ve tevdi tutanağını dosyalayın. Mal borsada kayıtlıysa, piyasa fiyatı varsa ya da değeri yapılacak gidere oranla az ise açık artırma zorunlu değildir; hâkim, önceden ihtar koşulunu da aramadan satışa izin verebilir. Talep dilekçenizde malın bu istisna kapsamında olduğunu somut delille gösterirseniz süreç hızlanır. Aksi halde karşı taraf, usule aykırı satıştan doğan zararı borçluya yükletebilir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 108. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 92. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 107. maddesinde, alacaklının temerrüde düşmesi durumunda, tevdi edilmeye elverişli olmayan verme edimlerinde, borçlunun onu nasıl sattırıp bedelini tevdi etmek suretiyle borcundan kurtulabileceği düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 92. maddesinin kenar başlığında kullanılan “b. Satmak hakkı” şeklindeki ibare, Tasarıda “b. Satma hakkı” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 92. maddesi tek fıkradan oluştuğu halde, bu maddede iki ayrı konunun düzenlendiği göz önünde tutularak, Tasarının 107. maddesi iki fıkraya bölünerek düzenlenmiştir.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.