HMK Madde 89 - Teminatın iadesi

Bu madde, dava sırasında yatırılan teminatın hangi koşulda iade edileceğini düzenler. Tek fıkradan oluşan hükme göre, teminat gösterilmesini gerektiren sebep ortadan kalktığı takdirde mahkeme teminatın iadesine karar verir. Buradaki belirleyici ölçüt, teminatın dayandığı sebebin sona ermesidir; teminat ilelebet bağlı tutulmaz, kendisini gerektiren neden ortadan kalkınca iade edilmesinin yolu açılır. Böylece teminat, ilgili tarafın haklarını geçici olarak güvence altına alan bir araç olarak kalır ve amacı sona erdiğinde sahibine geri döner.

Usul mekaniği yönünden iade kendiliğinden gerçekleşmez; mahkeme bu yönde bir kararı resen değil, ilgilinin talebi üzerine verir. Dolayısıyla teminatı yatıran ilgilinin, gerektiren sebebin kalktığını ileri sürerek iade isteminde bulunması, sürecin işlemesi bakımından öngörülen yoldur. Talep üzerine mahkeme, teminat sebebinin gerçekten ortadan kalkıp kalkmadığını değerlendirir ve koşul gerçekleşmişse iadeye karar verir. Madde, teminatın iadesini sebebin sona ermesi ile talebin varlığı şartlarına bağlamış olup, iade kararının mercii uyuşmazlığa bakan mahkemedir.