HMK Madde 88 - Teminat gösterilmemesinin sonuçları

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 88. maddesi, davanın açılması veya yürütülmesi için yatırılması istenen teminatın gösterilmemesi hâlinde ortaya çıkan usuli sonuçları düzenler ve iki ayrı durumu birbirinden ayırarak ele alır. Birinci fıkra, asıl davanın tarafı bakımından sonucu belirler; hâkim tarafından teminat gösterilmesi için tanınan kesin süre içinde teminat gösterilmezse, davanın esasına girilmeksizin usulden reddine karar verileceği öngörülür. İkinci fıkra ise davaya müdahale talebinde bulunan kişiye ilişkindir; bu kişi kesin süre içinde kendisinden istenen teminatı vermezse, müdahale talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilir. Böylece teminat yükümlülüğünün ihlali, asıl tarafta usulden ret, müdahil bakımından ise talepten vazgeçilmiş sayılma biçiminde farklı sonuçlara bağlanmıştır.

Maddenin işleyişinde belirleyici olan unsur, teminatın gösterilmesi için tanınan sürenin kesin nitelikte oluşudur; her iki fıkrada da yaptırım, ancak hâkim tarafından belirlenen bu kesin sürenin sonuçsuz geçmesine bağlanmaktadır. Birinci fıkradaki sonucun usulden ret olarak nitelendirilmesi, kararın uyuşmazlığın esasını çözmemesi ve dolayısıyla maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaması yönüyle önem taşır. İkinci fıkrada öngörülen vazgeçmiş sayılma ise müdahil bakımından sınırlı bir sonuç doğurur ve asıl tarafların yargılamadaki konumunu doğrudan etkilemez. Teminata ilişkin yükümlülüğün kaynağı ve kapsamı bu maddede değil, teminat gösterilmesini gerektiren hâlleri düzenleyen önceki hükümlerde yer aldığından, 88. madde bu yükümlülüğe uyulmamasının muhakeme hukuku bakımından yansımalarını ortaya koyan tamamlayıcı bir düzenleme niteliğindedir.