HMK Madde 5 - Mahkemelerin yetkisi: Genel kural

Bu madde, mahkemelerin yetkisinin hangi düzenlemeye tabi olacağını gösteren genel kuralı koyar. Tek fıkrasında, yetkiye ilişkin temel ölçütün bu Kanundaki hükümler olduğu belirtilir; ancak diğer kanunlarda yer alan yetki hükümleri saklı tutularak, özel düzenlemelerin önceliğine kapı aralanır. Böylece yetki bakımından kural niteliğindeki rejim Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na bağlanmakta, fakat başka kanunların öngördüğü yetki kuralları devre dışı bırakılmamaktadır.

Usul mekaniği yönünden bu hüküm, bir davada hangi yer mahkemesinin yetkili olduğu belirlenirken başvurulacak kaynağı işaret eder. Önce ilgili uyuşmazlık için diğer bir kanunda özel bir yetki hükmü bulunup bulunmadığına bakılır; böyle bir hüküm varsa o saklı kalır, yoksa bu Kanunun genel ve özel yetki kuralları uygulanır. Madde yalnızca uygulanacak hükümlerin sırasını ve kaynağını gösterdiğinden, somut yetkili mahkemenin tespiti bu Kanunun ya da saklı tutulan diğer kanunların ilgili maddelerine göre yapılır. Metin herhangi bir süre veya başvuru yoluna ilişkin ayrıca bir düzenleme içermez.