Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 339 Adli yardımla ertelenen yargılama giderlerinin tahsili
HMK 339, adli yardımla ertelenen tüm yargılama giderleri ve Devletçe ödenen avanslar dava veya takip sonunda haksız çıkan kişiden tahsil olunur; tahsil yararlananın mağduriyetine yol açacaksa mahkeme kısmen veya tamamen ödemeden muaf tutulmasına karar verebilir.
Resmi Metin
Adli yardımla ertelenen yargılama giderlerinin tahsili
Madde 339- (1) Adli yardım kararından dolayı ertelenen tüm yargılama giderleri ile Devletçe ödenen avanslar dava veya takip sonunda haksız çıkan kişiden tahsil olunur. Adli yardımdan yararlanan kişinin haksız çıkması hâlinde, uygun görülürse yargılama giderlerinin en çok bir yıl içinde aylık eşit taksitler hâlinde ödenmesine karar verilebilir.
(2) Adli yardım kararından dolayı Devletçe ödenen veya muaf tutulan yargılama giderlerinin tahsilinin, adli yardımdan yararlananın mağduriyetine neden olacağı mahkemece açıkça anlaşılırsa, mahkeme, hükümde tamamen veya kısmen ödemeden muaf tutulmasına karar verebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Değişiklik Bilgisi
Bu maddenin metni aşağıdaki değişiklik ile güncel hâline gelmiştir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki sürüm yürürlükte olmadığından bu sayfada ayrıca verilmemiştir.
- Ek 6459 s.K. m.24
Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.
Avukat Yorumu
Bu madde, adli yardım kararıyla ertelenen yargılama giderlerinin sonradan tahsil edilmesini düzenler. Birinci fıkraya göre adli yardım kararından dolayı ertelenen tüm yargılama giderleri ile Devletçe ödenen avanslar, dava veya takip sonunda haksız çıkan kişiden tahsil olunur; adli yardımdan yararlanan kişinin haksız çıkması hâlinde, uygun görülürse bu giderlerin en çok bir yıl içinde aylık eşit taksitler hâlinde ödenmesine karar verilebilir. İkinci fıkra ise tahsilin, adli yardımdan yararlananın mağduriyetine neden olacağı mahkemece açıkça anlaşıldığında, mahkemenin hükümde tamamen veya kısmen ödemeden muaf tutulmasına karar verebileceğini öngörür.
Hüküm, adli yardımın geçici bir muafiyet olduğunu, sürecin sonunda haksız çıkan tarafa giderlerin yükletilmesiyle sonuçlandığını gösterir. Tahsil edilecek tutar, yalnızca ertelenen giderleri değil Devletçe ödenen avansları da kapsar. Taksitlendirme ile muafiyet ayrı imkânlar olarak düzenlenmiştir: taksitlendirme haksız çıkan yararlananın ödeme yükünü zamana yaymaya, muafiyet ise mağduriyetin açıkça anlaşıldığı hâllerde ödemenin tamamen veya kısmen kaldırılmasına yöneliktir. Her iki kararın da hükümde verilmesi öngörülmüş olup, muafiyetin koşulu mağduriyetin mahkemece açıkça tespit edilmesidir.
Gerekçe
Bu gerekçe 6100 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.
Adli yardım kararı, ondan yararlanan kişiye geçici bir muafiyet tanıdığından, ertelenen giderler ve verilen avanslarla, temin edilen avukatın ücreti, dava veya takip sonunda haksız çıkan taraftan tahsil edilecektir. Ancak, dava veya takip sonunda, adli yardımdan yararlanan kişinin haksız çıkmış olmasına rağmen, yoksulluk koşulunda bir değişiklik olmaması halinde, daha önce ertelenen giderlerin ve verilen avansların tamamının derhal bu kişiden tahsiline girişilmesinin, sosyal devlet anlayışı ile bağdaşmayacağı kabul edilmiştir. Bu nedenle bu durumda olan kişilerin, adli yardım sebebiyle muaf tutuldukları giderleri ve Devletçe ödenen avansların geri ödenmesi konusunda, kişinin mali durumu dikkate alınarak, mahkeme tarafından kendisine, en çok bir yıl içinde aylık eşit taksitlerle ödeme yapması konusunda bir imkan tanınabilir. Mahkemenin bu hususu, verdiği kararın yargılama giderlerine ilişkin hüküm fıkrasında açıkça belirtmesi gerekir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 343 üncü maddesi, teselsül nedeniyle 345 inci madde olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.