HMK Madde 196 - Delilden vazgeçme

Bu madde, yargılamada delil gösteren tarafın, dayandığı delilden tek başına vazgeçmesini sınırlandıran bir kuralı düzenler. Tek fıkrasında öngörülen esasa göre, delil gösteren taraf, karşı tarafın açık izni olmadıkça o delile dayanmaktan vazgeçemez. Düzenleme, bir kez dosyaya sunulan delilin yalnızca onu gösteren tarafın yararına olmayabileceği, karşı tarafın da o delilin değerlendirilmesinde menfaati bulunabileceği düşüncesine dayanır; böylece delilin ortak niteliği korunmuş olur.

Usul mekaniği bakımından kural, delilden vazgeçme iradesini karşı tarafın açık iznine bağlar; bu izin verilmedikçe vazgeçme sonuç doğurmaz ve delil yargılamada değerlendirilebilir durumda kalır. Maddede iznin “açık” olması arandığından, örtülü ya da varsayılan bir kabulün yeterli sayılmayacağı söylenebilir. Hükümde yalnızca delile dayanmaktan vazgeçmenin koşulu belirlenmiş olup, bu kuralın hangi delil türleri veya hangi yargılama aşaması yönünden işleyeceğine dair ayrı bir sınırlama getirilmemiştir; bu nedenle düzenlemenin gösterilen deliller bakımından genel biçimde uygulanması beklenir.