Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 154 Duruşma: Tutanak
HMK 154, hakim tahkikat ve yargılama işlemleri ile tarafların sözlü açıklamalarını zabıt katibi aracılığıyla tutanağa kaydettirir; mahkeme adı, hazır bulunanlar, ikrar, feragat, kabul, beyanlar, ara kararları ve hükmün sonucu gibi hususlar mutlaka tutanağa yazılır.
Resmi Metin
Tutanak
Madde 154- (1) Hâkim, tahkikat ve yargılama işlemlerinin icrasıyla, iki tarafın ve diğer ilgililerin sözlü açıklamalarını, gerekirse özet olarak zabıt kâtibi aracılığıyla tutanağa kaydettirir.
(2) Taraflar veya diğer ilgililer sözlü açıklamalarını hâkimin izniyle doğrudan da tutanağa yazdırabilir.
(3) Aşağıdaki hususlar mutlak olarak tutanağa yazılır:
- a) Mahkemenin adı, duruşmanın açıldığı yer, gün ve saat.
- b) Hâkim, zabıt kâtibi, hazır bulunan taraflar ve varsa vekilleri, kanuni temsilcileri, fer’î müdahil ve tercümanın ad ve soyadları.
- c) Yargılamanın aleni ya da gizli yapıldığı.
- ç) Beyanda bulunana okunmak ve imzası alınmak kaydıyla ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabule ilişkin beyanlar ve sulh müzakereleri ile sonucu.
- d) Beyanda bulunana okunmak kaydıyla taraf, tanık, bilirkişi veya uzman kişi beyanı.
- e) Duruşma dışında yapılan işlemlerin özeti.
- f) Tarafların sundukları belgelerin neler olduğu.
- g) Tarafların soruşturmaya ilişkin istekleri ile diğer kanunların tutanağa yazılmasını emrettiği konular.
- ğ) Ara kararları ve hükmün sonucu.
- h) Karar veya hükmün açıklanma biçimi.
(4) Tutanakta sözü edilen veya dosyaya konduğu belirtilen belgeler de tutanağın eki sayılır.
(5) Tahkikat ve yargılama sırasında yapılan işlemler teknik araçlarla kayda alınırsa, bu durum bir tutanakla tespit olunur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, yargılama sırasında tutulan tutanağı düzenler. Birinci fıkraya göre hâkim, tahkikat ve yargılama işlemleri ile tarafların ve diğer ilgililerin sözlü açıklamalarını, gerekirse özet hâlinde, zabıt kâtibi aracılığıyla tutanağa kaydettirir; ikinci fıkra ise tarafların hâkimin izniyle açıklamalarını doğrudan tutanağa yazdırabilmesine olanak tanır. Üçüncü fıkra, mutlaka tutanağa yazılması gereken hususları sayar: mahkemenin adı ve duruşmanın yer, gün, saati; hazır bulunan kişilerin kimlikleri; yargılamanın aleni veya gizli yapıldığı; ikrar, yemin, feragat, kabul ve sulhe ilişkin beyanlar; tanık ve bilirkişi beyanları; sunulan belgeler; istekler; ara kararları ile hükmün sonucu ve açıklanma biçimi.
Metin, sayılan beyanlar bakımından bir usul güvencesi öngörür: ikrar, feragat, kabul gibi açıklamalar beyanda bulunana okunmak ve imzası alınmak kaydıyla tutanağa geçirilir. Dördüncü fıkra uyarınca tutanakta anılan veya dosyaya konduğu belirtilen belgeler tutanağın eki sayılır. Beşinci fıkra ise işlemlerin teknik araçlarla kayda alınması hâlinde bu durumun ayrı bir tutanakla tespit edilmesini düzenler.
Gerekçe
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 156 ncı maddesinden sonra gelmek üzere madde ihdas edilmesi için aşağıdaki gerekçelerle önerge verilmiştir.
Madde 1086 sayılı Kanunun 151 inci maddesine tekabül etmektedir. Birinci fıkrada, tutanağa, yargılama işlemleri ile iki tarafın ve diğer ilgililerin sözlü açıklamalarının yazılacağı belirtilip, böylece tutanağın amacı ortaya konmuştur.
İkinci fıkrada, sözlü açıklamaların doğrudan ancak hakimin izniyle tutanağa geçirilebileceği belirtilmiş; üçüncü fıkrada, tutanakta mutlaka bulunması gereken hususlar gösterilmiştir. Bu fıkranın (ç) bendinde, imza ile onanması zorunlu bazı işlemler gösterilmiş, böylece bu konularda imzanın bir şekil şartı olduğu kabul edilmiştir. Hakim yargılama sırasında yapılan işlemleri teknik araçlarla kayıt ettirebilir. Bu halde kayıtların bir tutanak haline getirilmesi öngörülmüştür. Kayıtların tutanakla çelişmesi halinde çelişkinin, ön sorunların tahkiki biçiminde halledileceği kabul edilmiştir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 158 inci maddesi, teselsül nedeniyle 160 ıncı madde olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.