HMK Madde 143 - Tahkikatın konusu

Bu madde, tahkikat aşamasının konusunu, yani mahkemenin bu aşamada hangi hususları nasıl ele alacağını düzenler. Birinci fıkra, tarafların davada ileri sürdükleri bütün iddia ve savunmaların kural olarak birlikte incelenmesini öngörür; böylece uyuşmazlık bir bütün halinde değerlendirilir. İkinci fıkra ise bu kurala esneklik getirir ve hâkime, muhakemeyi basitleştirmek veya kısaltmak amacıyla, iddia veya savunmalardan birinin ya da bir kısmının diğerinden önce incelenmesine karar verme yetkisi tanır.

Bu yetki bakımından maddenin işaret ettiği usul mekaniği önemlidir. Önce inceleme kararı, resen verilebileceği gibi taraflardan birinin talebi üzerine de verilebilir ve tahkikatın her aşamasında alınabilir; yani belirli bir zamanla sınırlı değildir. Karar, esasa ilişkin bir sonuç değil, yargılamanın yürütülmesine ilişkin bir tasarruftur ve amacı çözümü hızlandırmaktır. Hâkim bu doğrultuda örneğin bir savunmanın ya da ön bir meselenin önce ele alınmasına karar vererek, sonuca etkili görülen hususun öncelikle aydınlatılmasını sağlayabilir.