İçeriğe geç

ÇKK Madde 17 İştirak hâlinde işlenen suçlar

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

Çocukların yetişkinlerle birlikte suç işlemesinde soruşturma ve kovuşturma ayrı yürütülür. Mahkeme gerekli görürse çocuk davasını bekletebilir; birlikte yürütme zorunlu görülür ve mahkemeler uygun bulursa davalar birleştirilebilir, bu durumda genel mahkemede görülür.

İçindekiler

Sayfa içeriğiÇKK Madde 17 - İştirak hâlinde işlenen suçlar

Resmi Metin

İştirak hâlinde işlenen suçlar

Madde 17- (1) Çocukların yetişkinlerle birlikte suç işlemesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturma ayrı yürütülür.

(2) Bu hâlde de çocuklar hakkında gerekli tedbirler uygulanmakla beraber, mahkeme lüzum gördüğü takdirde çocuk hakkındaki yargılamayı genel mahkemedeki davanın sonucuna kadar bekletebilir.

(3) Davaların birlikte yürütülmesinin zorunlu görülmesi hâlinde, genel mahkemelerde, yargılamanın her aşamasında, mahkemelerin uygun bulması şartıyla birleştirme kararı verilebilir. Bu takdirde birleştirilen davalar genel mahkemelerde görülür.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

İştirak hâlinde işlenen suçlar kenar başlığını taşıyan bu madde, bir çocuğun yetişkinlerle birlikte suç işlemesi durumunda izlenecek usulü düzenler. Buradaki temel ilke, çocuğa yönelik soruşturma ve kovuşturmanın yetişkinlere ilişkin süreçten ayrı yürütülmesidir. Çocuk hakkında gereken tedbirler alınmakla beraber, mahkeme gerekli görürse çocuğun yargılanmasını, yetişkinlere bakan genel mahkemedeki davanın bitmesine değin erteleyebilir.

Maddenin pratik önemi, çocuğun ayrı ve kendine özgü yargılama güvencelerinden yararlanmasını sağlamasında yatar. Bununla birlikte hüküm, ayrılığı mutlak tutmaz: davaların birlikte görülmesi zorunlu sayıldığında, yargılamanın her aşamasında ve mahkemelerin uygun bulması koşuluyla birleştirme yoluna gidilebilir; böyle bir kararın ardından dosya genel mahkemede görülür. Uygulamada avukatın, çocuk müvekkil bakımından ayrılığın mı yoksa birleştirmenin mi daha lehe olduğunu değerlendirmesi ve bekletme ile birleştirme taleplerini bu çerçevede yönlendirmesi önem taşır.

İlgili Yargıtay Kararları - ÇKK m.17 uygulaması

Seçilmiş Yargıtay içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Karar tarihi ve kart notu, kararın hangi kanun metnine göre verildiğini gösterir.

Yargıtay 2. Ceza Dairesi E. 2025/14248 K. 2026/6884

Bu olayda Yargıtay 2. Ceza Dairesi, ÇKK m.17/3 uyarınca birleştirilen davaların genel mahkemelerde görüleceğini esas almış, dava inceleme dışı sanıkların davasıyla birleştirilmiş olmasına rağmen bozma sonrası yargılamanın çocuk mahkemesi sıfatıyla yapılmasını bozma nedeni saymıştır.

Karar 21.04.2026 tarihlidir. m.17 7593 sayılı Kanunla değişmemiştir.

Detaylı özeti gör

Uyarlama yargılamasından önce hükümlü hakkındaki dava, inceleme dışı sanıkların davasıyla birleştirilmiştir. Bozma sonrası yargılama çocuk mahkemesi sıfatıyla yapılmış, kurulan mahkûmiyet hükmünü hükümlü temyiz etmiştir. Daire, m.17/3'ün zorunluluk hâlinde genel mahkemelerde birleştirme kararı verilebileceğini ve birleştirilen davaların genel mahkemelerde görüleceğini düzenlediğini aktarmıştır. Bu düzenleme dikkate alınmadan, yargılamanın çocuk mahkemesi sıfatıyla yapılamayacağının gözetilmemesini bozma nedeni saymıştır. Kabule göre de kanunda gösterilen üst oranı aşan ceza artırımını ayrı bir aykırılık olarak belirtmiştir.

Sonuç: Hüküm bu sebeplerle Tebliğname'ye uygun olarak bozulmuş, infaz aşamasındaki uyarlama kararlarının kazanılmış hak oluşturmayacağının gözetilmesi istenmiştir.

Yargıtay 2. Ceza Dairesi E. 2025/5632 K. 2025/14125

Bu olayda Yargıtay 2. Ceza Dairesi, ÇKK m.17/3 uyarınca birleştirilen davaların genel mahkemelerde görüleceğini, asliye ceza mahkemesinin çocuklara özgü kuralları uygulamakla yükümlü kılınmasının ona çocuk mahkemesi sıfatı kazandırmayacağını belirtmiş, Cumhuriyet savcısının yargılamada hazır bulunmasının zorunlu olduğunun gözetilmemesini bozma nedeni saymıştır.

Karar 07.07.2025 tarihlidir. m.17 7593 sayılı Kanunla değişmemiştir. Kararda geçen "suça sürüklenen çocuk" ifadesi 7593 sayılı Kanundan önceki terimdir.

Detaylı özeti gör

İnceleme dışı sanık hakkındaki kamu davası çocuk hakkındaki dosya ile birleştirilmiştir. Daire, sanık hakkındaki hükümlerin kesinleştiğini, çocuk hakkındaki hükümlerin bozulması üzerine yargılamanın temyize konu dosyada yapıldığını saptamıştır. Daire, m.17/3 gereğince mahkemelerin uygun bulması şartıyla yargılamanın her aşamasında birleştirme kararı verilebileceğini ve birleştirilen davaların genel mahkemelerde görüleceğini hatırlatmıştır. Yargılamayı yürüten asliye ceza mahkemesinin çocuklara özgü kuralları uygulamakla yükümlü olmasının ona çocuk mahkemesi sıfatı kazandırmayacağını belirtmiştir. Bu nedenle bozma üzerine yapılan yargılamada Cumhuriyet savcısının hazır bulunmasının zorunlu olduğunu kabul etmiştir. Kararda zorunlu müdafiin hazır bulundurulmaması ve zamanaşımı gibi başka nedenler de yer almaktadır.

Sonuç: Bir suç yönünden kamu davası zamanaşımı nedeniyle düşürülmüş, diğer hükümler açıklanan nedenlerle Tebliğname'ye aykırı olarak bozulmuştur.

Yargıtay 2. Ceza Dairesi E. 2025/3705 K. 2025/7747

Bu olayda Yargıtay 2. Ceza Dairesi, ÇKK m.17/3'e değinerek sanıklar ile çocuğun dosyalarının birleştirildiğini, birleştirmeden sonra oturumların açık yapıldığını saptamış; CMK m.185 ve Ceza Genel Kurulu kararına göre çocuk duruşmalarının kapalı yapılacağını belirtmiş, giderilme ve tekrarlanma olanağı bulunmadığı gerekçesiyle açık oturumları bozma nedeni yapmamıştır.

Karar 29.04.2025 tarihlidir. m.17 7593 sayılı Kanunla değişmemiştir. Kararda geçen "suça sürüklenen çocuk" ifadesi 7593 sayılı Kanundan önceki terimdir. Çocuğun hırsızlık hükmündeki bozma, kararın m.35/1-3 olarak andığı hükümlere, Yönetmeliğe ve Ceza Genel Kurulu kararına dayanır; m.35'in (3) fıkrası karardan sonra 7593 sayılı Kanunla değiştirilmiştir ve bu bozma nedeni kartın konusu değildir.

Detaylı özeti gör

Karar birden çok suç ve sanık yönünden ayrı bölümler içerir; bu kart hırsızlık hükümlerine ilişkin bölümdeki açık oturum değerlendirmesini anlatır. Sanıklar ile çocuğun dosyaları birleştirildiği için Daire önce m.17/3'ü aktarmış, birleştirmenin mahkemelerin uygun bulmasıyla her aşamada verilebildiğini, davanın bu durumda genel mahkemede görüleceğini anmıştır. Ardından CMK m.185 ile Ceza Genel Kurulunun 13.10.2015 tarihli kararını göstererek on sekiz yaşından küçük çocukların duruşmasının kapalı olacağını, hükmün de kapalı oturumda açıklanacağını söylemiştir. Birleştirme sonrasındaki oturumlar açık yapıldığı hâlde, bu durumun giderilip tekrarlanması mümkün olmadığı gerekçesiyle bozma yoluna gitmemiştir. Çocuğun hırsızlık hükmündeki bozma m.17 dışında kalan bir nedene dayanır ve karardaki öteki hükümlerle birlikte bu kartın konusu değildir.

Sonuç: Çocuğun hırsızlık hükmü m.17 dışında bir nedenle bozulmuş, açık oturumlar bozma nedeni yapılmamış; iş yeri dokunulmazlığı hükümlerinde temyiz reddedilmiş, beraat hükmüne ilişkin dosya iade edilmiş, sanıklar yönünden ayrıca onama ve iade kararları verilmiştir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - ÇKK m.17 uygulaması

Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesi E. 2020/1451 K. 2020/1597

Bu olayda BAM, ÇKK m.17/3 uyarınca birleştirilen davada CMK m.185'in emredici hükmü gereğince birleşmeden sonraki duruşmaların kapalı yapılması ve hükmün kapalı duruşmada açıklanması gerektiğini belirtmiş, aykırılığı saptamış, ancak telafisi imkânsız olduğundan yeniden yargılama sebebi yapmamıştır.

Karar 08.09.2020 tarihlidir. m.17 7593 sayılı Kanunla değişmemiştir. Kararda geçen "suça sürüklenen çocuk" ifadesi 7593 sayılı Kanundan önceki terimdir.

Detaylı özeti gör

Çocuk ve yetişkin sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükümlerine karşı müdafiler istinaf yoluna başvurmuştur. BAM, m.17/3 uyarınca mahkemelerin uygun bulması şartıyla yargılamanın her aşamasında birleştirme kararı verilebileceğini, birleştirilen davaların genel mahkemelerde görüleceğini belirtmiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.10.2015 tarihli kararını anarak, birleşmeden sonraki duruşmaların da kapalı yapılması gerektiğini aktarmıştır. Dosyada iki celsenin açık yapıldığını, son celse tutanağının başında kapalı yargılamaya devam edildiği yazılmasına karşın sonunda hükmün açıkça okunduğunun belirtildiğini saptamıştır. Aykırılığın telafisi imkânsız olduğu için bunu yeniden yargılama sebebi yapmamıştır.

Sonuç: İstinaf başvurusu esastan reddedilmiş, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Tam karar metni esas alınmalıdır.