TBK Madde 101 - Mahsup: a. Borçlu ve alacaklının bildirimine göre

Davacı, yurt dışında yaşayan amcasının oğlu olan davalıya ev alım satımı işlerinde eşiyle yardım edip 25.000 Euro borç para verdiğini ileri sürerek başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini istemiş; davalı ise böyle bir borcu olmadığını, yalnızca 156 gr altın karşılığı borç aldığını savunmuştur. İlk derece mahkemesi, bilirkişi raporuna göre yapılan EFT ve havalelerin altın borcuna mahsup edildiğini kabul ederek davayı bakiye alacak yönünden kısmen kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi tarafların istinaf başvurularını esastan reddetmiştir. Yargıtay ise dava dışı kişi tarafından davalıya yapılan ödemelerin dava konusu borçtan mahsup edilemeyeceğini, davalının yaptığı ödemelerden hangilerinin bu borca mahsuben yapıldığının gerekirse davacı isticvap edilerek belirlenmesi gerektiğini vurgulayarak, eksik inceleme nedeniyle kararı davacı yararına bozmuştur.

Elektrik tedarikçisi davacı, davalı aboneye kestiği 993,23 TL bedelli hizmet faturasının ödenmediğini ileri sürerek başlattığı takibe vaki itirazın iptalini istemiş; davalı ise güvence bedelinin bildirimsiz olarak faturaya yansıtıldığını savunarak davanın reddini istemiştir. Ticaret Mahkemesi, davalının 10/09/2018 tarihli banka dekontunda ödemeyi takibe konu hizmet bedeli faturası için yaptığını açıkça belirttiğini, davacının bu nedenle takip tarihinde alacaklı olmadığını gerekçe göstererek davayı reddetmiştir. Adalet Bakanlığı, TBK m.101'in emredici olmadığını ve sözleşmenin 4.3 maddesiyle mahsup yetkisinin tedarikçiye tanındığını öne sürerek kanun yararına temyiz yoluna başvurmuştur. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, davalının hizmet bedeli ile geçmiş dönem borcu arasından hizmet bedelini ödemek istediğini alacaklıya bildirdiğini ve yerel kararın usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek kanun yararına temyiz talebinin reddine karar vermiştir.

Otel işleten davacı kiracı, davalı kiraya verenle 01/01/2008 tarihli on yıllık kira sözleşmesi kapsamında 2012 yılı kira bedelinin banka ödemeleri ve kira borcuna mahsuben yapılan kredi ödemeleriyle karşılandığını ileri sürerek bu yıla ait kira borcu bulunmadığının tespitini istemiş; davalı ise ödemelerin gecikmeli 2011 yılı kirasına ve krediye ilişkin olduğunu savunmuştur. Sulh hukuk mahkemesi davayı kabul etmişse de, dosyadaki bilirkişi raporları (kimi kez kiracının borçlu olmadığı, kimi kez kiraya verenin alacaklı olduğu yönünde) birbiriyle çelişkilidir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira açıklaması taşımayan dekontların tek başına kira ödemesi sayılamayacağını, yalnızca kira ödemesine ilişkin dekontlar ile tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde denetime elverişli bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini belirterek, çelişki giderilmeden eksik incelemeyle hüküm kurulmasını hatalı bulmuş ve kararı bozmuştur.