TBK Madde 81 - Hukuka veya ahlaka aykırı amaçla verilen şey: Geri istenememe

Davacı, müvekkilinin yazılı belge karşılığında davalılara 980.000 TL'yi emanet olarak bıraktığını, iade edilmeyince başlattığı icra takibine davalıların itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptalini istemiştir. Davalılar, paranın saklama amacıyla alındığının ispatlanamadığını savunmuş; uyuşmazlık taraflar arasında saklama sözleşmesi bulunup bulunmadığında toplanmıştır. Ancak ceza dosyasındaki sorgusunda davacı, söz konusu parayı kokain almak amacıyla sanığın talimatıyla davalıya verdiğini, ancak dolandırılarak uyuşturucuyu alamadığını beyan etmiştir. Yargıtay, paranın hukuka aykırı bir amaçla verildiğinin sabit olması nedeniyle TBK m.81 gereği geri istenemeyeceği gerekçesiyle, İlk Derece kararını kaldırıp davayı reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır.

Türkiye'deki evlilik kaydı devam eden davacı, bir internet sitesi üzerinden tanıştığı davalıyla 22.04.2022'de dini nikah kıymış ve çeşitli tarihlerde davalının hesabına toplam 1.045.200 TL göndermiştir. Davalının kendisini evlenme vaadiyle aldattığını ileri süren davacı, bu tutarın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesini istemiş; davalı ise paraların dini nikahta kararlaştırılan mehir ve hediye niteliğinde olduğunu savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi, davacının evli olduğu sırada gayriresmî birlikteliği sürdürebilmek amacıyla iradi olarak para gönderdiğini, bu nedenle hileden söz edilemeyeceğini belirterek davayı reddetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, davacının temyiz itirazlarını yerinde görmeyerek usul ve kanuna uygun hükmü onamıştır.

Davacı kadın, davalı koca ile 13/11/2009'da evlendiklerini, düğün sırasında düzenlenen 50.000 TL'lik senedin çeyiz eşya/mehir niteliğinde olduğunu ve boşanmayla muaccel hale geldiğini ileri sürerek senet bedelinin faiziyle tahsilini istemiştir. Davalı ise senedin, tarafların o gün yaptığı gayri resmî evliliği güvence altına almak için verilen "evlenme güvence senedi" olduğunu, bedelinin istenmesinin ahlaka aykırı bulunduğunu savunmuştur. Yerel mahkeme, senedin verilme tarihi ile evlilik tarihi arasındaki yakınlığı ve alacaklının kadın, borçlunun koca olmasını dikkate alarak senedi çeyiz eşya senedi sayıp davayı kabul etmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ise senet üzerinde "iş bu senet evlenme güvence senedidir" ibaresinin bulunduğunu ve tarafların senetten bir gün sonra (13.11.2009) evlendiğini saptayarak, senette mehir ibaresi olmadığını, senedin gayri resmî evlenmenin teminatı olarak verildiğini ve TBK m.27 ile 81 uyarınca hukuka ve ahlaka aykırı olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle senede itibar edilemeyeceğini, davanın reddi gerekirken kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu vurgulayarak hükmü davalı yararına bozmuştur.

Davacı, kiraladığı kahvehane için davalıya 10.000 $ hava parası ödemiş; karşılığında aldığı senedin arka yüzünde bu bedelin devir (hava) parası olduğu yazılı olup taraflar bu niteliği açıkça kabul etmiştir. Yargıtay, mülga 818 sayılı BK m.65 ile hâlen yürürlükteki 6098 sayılı TBK m.81 uyarınca hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şeyin geri istenemeyeceğini belirtmiştir. Dava tarihinde yürürlükteki 6570 sayılı Kanun m.16 hava parası alınmasını emredici biçimde yasaklayıp cezalandırdığından, davacı bu hükme aykırı ödediği hava parasını geri isteyemez; bu nedenle asıl davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmeyerek hüküm bozulmuştur. Birleşen davada ise gerekçe ile hüküm arasındaki çelişki nedeniyle ayrıca usul yönünden bozmaya gidilmiştir.