TK Madde 25 - Yabancı memlekette tebligat usulü

Madde iki ayrı şeyi düzenler: tebliği kim yapar, evrak hangi zincirden geçer. Asıl kural birinci fıkradadır: yabancı ülkede tebliğ o ülkenin salahiyetli makamı vasıtasıyla yapılır. Bu maddede Türkiye’nin siyasi memuru veya konsolosu tebliği bizzat yapmaz; salahiyetli makamdan tebligat yapılmasını ister. Bu istem koşulsuz da değildir: anlaşma bulunması ya da o memleket kanunlarının müsait olması aranır; bu maddeye dayanan konsolosluk talebi bunlar gösterilmeden eksiktir. Muhatap Türk vatandaşı ise TK m.25/a bu şarta bağlı olmayan ayrı bir yol açar; orada bildirimi büyükelçilik veya konsolosluk yapar.

Evrak zinciri ayrı işler: tebligatı çıkaran merciin vekaleti, Dışişleri Bakanlığı, sonra memuriyet havzasına göre ilgili elçilik veya konsolosluk. Sonradan eklenen fıkra yalnız Dışişleri halkasını esnetir: aracılığa lüzum görülmeyen hallerde evrak ilgili Bakanlıkça doğrudan büyükelçilik veya başkonsolosluğa gönderilebilir.

Tuzak fıkra numarasındadır. Maddenin ikinci fıkrası mülgadır; slot durmaktadır. Evrak zincirini anlatan fıkra üçüncü, doğrudan gönderme fıkrası dördüncüdür. “TK m.25/2 uyarınca” diye kurulan atıf mülga bir slota düşer ve dilekçeyi dayanaksız bırakır.

İki sınır: Türkiye’de vekille takip edilen işte tebligat TK m.11 gereği vekile yapılır; ancak aynı fıkra, ceza yargılamasında kararların sanıklara tebliğine ilişkin hükümleri saklı tutar. Müdafii bulunan sanığa gerekçeli kararın tebliği bu kapsamdadır; zincir atlanamaz. İkincisi, yurt dışı adresine önceden tebligat yapılan, adres değişikliğini bildirmeyen ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri bulunamayan Türk vatandaşı için TK m.35 son fıkrası bu maddeye değil TK m.25/a’ya gönderir.

Zincir atlanırsa yaptırım bu maddede yazmaz; TK m.32’ye bakılır: tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile muhatabı tebliğe muttali olmuşsa muteber sayılır ve muhatabın beyan ettiği tarih tebliğ tarihi addolunur. TK m.32 sakat tebligatı onarır; hiç yapılmamış tebligatı geçerli kılmaz.