Hüküm, yabancı ülkedeki muhataba ulaşmanın ikinci yolunu açar. Birinci fıkradaki “da yapılabilir” ibaresi bu yolu seçimlik kılar; TK m.25’teki salahiyetli makam usulünü ortadan kaldırmaz. Buna karşılık eşik şart katıdır: muhatabın Türk vatandaşı olması. Muhatap yabancı uyrukluysa kapanan, temsilciliğin tebliği bizzat yapmasıdır; temsilcilik TK m.25 zincirinde aracı halka olarak kalır. Takip vekil vasıtasıyla yürütülüyorsa TK m.11 gereği tebligat kural olarak vekile yapılır; ancak aynı fıkra, ceza yargılamasında kararların sanıklara tebliğine ilişkin hükümleri saklı tutar. Müdafii bulunan sanığa kararın tebliği gereken hâllerde bu yol asile de işletilir; kanun yolu süresinin başlangıcı ceza muhakemesi mevzuatından okunur. Vekille takip edilen işlerde, bu istisna dışında, yurt dışındaki asile bu yolu çalıştırmak yanlış hedeftir.
Asıl teknik nokta: yurt dışına giden şey tebliğ evrakı değil, bir bildirimdir. Evrak temsilcilikte bekler, muhatap başvurursa elden alır. Bildirimin içeriği kümülatiftir; tebliğin konusu, tebligatı çıkaran merci ve otuz gün içinde başvurulmazsa tebliğin yapılmış sayılacağı ihtarı birlikte bulunmalıdır. Bildirim, muhatabın bulunduğu ülkenin mevzuatının izin verdiği yöntemle gönderilir.
Sıra atlanamaz: bildirim gönderilir, o ülke mevzuatına göre muhataba tebliğ edildiği belgelendirilir, otuz günlük süre bu tebliğ tarihinden işler, başvuru yapılmazsa tebligat otuzuncu günün bitiminde yapılmış sayılır. Uygulamadaki en sık hata, otuz günü bildirimin gönderildiği tarihten saymaktır; sayacı başlatan, belgelendirilmiş tebliğ tarihidir. Belgelendirme dosyada yoksa otuzuncu gün kurgusu doğmaz. Muhatap temsilciliğe gider de evrakı almaktan kaçınırsa süre beklenmez: tebliğ, düzenlenen tutanak tarihinde yapılmış sayılır ve evrak bekletilmeksizin merciine iade edilir.
TK m.35’in son fıkrasıyla karıştırmayın. Orada tetikleyici, bildirimin adrese ulaştığının belgelendiği tarihtir; burada ise bildirimin muhataba tebliğ edildiğinin belgelendirilmesi aranır. Hükmün son fıkrası da kazaî merciler için aracı halkaları kısaltır: TK m.25’teki bakanlık ve Dışişleri Bakanlığı zinciri yerine evrak doğrudan o yerdeki temsilciliğe gönderilebilir.
Süre sonucunu bu kurguya dayandıramadığınız hâllerde dayanak TK m.32’dir: tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılır ve muhatabın beyan ettiği tarih tebliğ tarihi addolunur. Sınırını da not edin: TK m.32 mevcut fakat sakat bir tebliği onarır, hiç yapılmamış bir tebligatı geçerli kılmaz.
