TK Madde 22 Muhatap yerine tebliğ yapılacak kişi: Yaş ve ehliyet şartı

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TK 22, muhatap yerine kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görünüşüne göre onsekiz yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması gerektiğini düzenler.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 4829 s.K.

Resmi Metin

Yaş ve ehliyet şartı

Madde 22 – Muhatap yerine kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görünüşüne nazaran onsekiz yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması lazımdır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki sürüm yürürlükte olmadığından bu sayfada ayrıca verilmemiştir.

  1. Değişiklik 4829 s.K.

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TK m.22 bağımsız bir tebliğ yetkisi vermez; muhatap yerine başkasına tebliğe izin veren hükme eklenen asgari şarttır. Zincir, muhatabın kim olduğuyla başlar: iş vekille takip ediliyorsa tebligat vekile yapılır, kanuni mümessili bulunanlarda bizzat kendisine yapılması gerekmedikçe mümessile yapılır (TK m.11). Sonra tebliği mümkün kılan hüküm gösterilir (TK m.16, TK m.17 gibi); TK m.22 süzgeci en sonda, evrakı alan kişiye uygulanır. Vekille takipte bu kişi, vekilin bürosunda evrakı alandır.

Madde iki şart arar ve ikisini de dış görünüşe bağlar: görünüşe göre onsekiz yaşından aşağı olmamak, bariz bir surette ehliyetsiz bulunmamak. Ölçüt, tebliğ anında memurdan beklenen özendir; nüfus kaydı veya sağlık incelemesi beklenmez. Sonraki ispat kapanmaz: evrakı alanın onsekiz yaşından küçük ya da bariz ehliyetsiz olduğu kanıtlanabilir.

Tebellüğe yetkili olmak TK m.22 şartını sağlamaz. Dosyada bakılacaklar:

  • İş vekille mi takip ediliyor, tebligat vekile mi çıkmış (TK m.11).
  • Evrakı kim almış; tüzel kişide salahiyetli mümessil mi (TK m.12), o mütat iş saatlerinde iş yerinde yoksa hazır bulunan memur veya müstahdem mi (TK m.13).
  • Mazbatada TK m.23’ün aradığı kayıt var mı: evrakı alanın adı, soyadı, adresi ve tebellüğe ehil olduğu.
  • Kazaî tebligatta tebellüğ eden o davada hasım mı (TK m.39).

Şart sağlanmamışsa sonuç TK m.22’de değil TK m.32’de aranır; iki fıkrası birlikte okunur: usule aykırı tebliğ, ancak muhatabı tebliğe muttali olmuşsa muteber sayılır ve tebliğ tarihi, onun beyan ettiği tarihtir. Buradaki muhatap zincirin başında belirlenendir: vekille takipte vekil, tüzel kişide salahiyetli mümessil; evrakı alan üçüncü kişinin bilgisi yetmez. Beyan serbest bir seçim değil, öğrenme vakıasının bildirimidir; süreyi o tarihten başlatır. TK m.32 mevcut ama sakat tebliği onarır, hiç yapılmamış tebligatı geçerli kılmaz.

İlgili Yargıtay Kararları - TK m.22 uygulaması

Seçilmiş Yargıtay içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu E. 2022/376 K. 2023/223

CGK, tebliği alan kardeşin nüfus kaydına göre 15 yaşında olmasını, görünüşünün 18 yaşından küçük olmadığına ve tebellüğ ehliyetine ilişkin mazbata kaydının bulunmamasıyla birlikte değerlendirmiştir. İlk mahkûmiyet hükmünün usulüne uygun tebliğ edilmediği ve kesinleşmediği kabul edilmiştir; gerçek yaş tek başına mutlak ölçüt olarak sunulmamıştır.

Kararın genel özetini gör

Hırsızlık dosyasında CGK, ilk mahkûmiyet kararının tebliğini ön sorun olarak incelemiştir. On beş yaşındaki kardeşe yapılan teslimin görünüş ve ehliyet bakımından belgelenmemesi nedeniyle ilk hükmün kesinleşmediğini kabul etmiş, bundan sonra sanık hakkında verilen bazı kararları hukuki değerden yoksun bularak kaldırmıştır. İncelenen iki mağdura yönelik hırsızlık davalarında ise zamanaşımı nedeniyle bozma ve düşme kararı verilmiştir. Tebligat ön sorunu oybirliğiyle, zamanaşımı sonucu oyçokluğuyla karara bağlanmıştır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E. 2021/9763 K. 2021/9528

Muhatap yerine evrakı alanın tebellüğe ehil olduğunun mazbatada belirtilmesi gerekir. Daire, muhatabın adreste bulunmadığının ve aynı hanedeki annesinin tebliğe ehil olduğunun yazıldığı satış ilanı tebliğini geçerli bulmuştur. Kararda annenin gerçek yaşı veya tıbbi ehliyeti ayrıca araştırılmış değildir.

Kararın genel özetini gör

Borçlu, satış ilanının usulsüz tebliği dahil çeşitli sebeplerle ihalenin feshini istemiştir. Daire, adreste bulunmayan borçlunun aynı hanedeki ehil annesine yapılan tebliği geçerli saymış; kıymet takdiri itirazının süresinde ileri sürülmediğini ve resen gözetilecek başka fesih sebebi bulunmadığını belirterek ihalenin feshi kararını bozmuştur.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu E. 2017/634 K. 2019/76

CGK, yalnız yetki verilen kişi açıklamasını yeterli görmemiş; evrakı alanın muhatap avukatla ilgisinin, yetkisinin ve tebellüğ ehliyetinin mazbatada gösterilmemesini değerlendirmiştir. Zarf içeriğinin de belgelenememesiyle birlikte ilk tebliğ esas alınmamış, sonraki belgeli tebliğe göre temyiz süresinde kabul edilmiştir.

Kararın genel özetini gör

Beraat eden iki kişinin tutuklu kaldıkları süreler için açtıkları tazminat davalarında, taraf vekillerinin temyizlerinin süresinde olup olmadığı incelenmiştir. CGK, ilk tebliğlerde alıcı ve zarf içeriğinin yeterince belgelenmemesi nedeniyle sonraki tebliğleri esas almış ve temyizleri süresinde kabul etmiştir. Esas incelemesinde ise beraat kararlarının kesinleşmesinden on yıldan fazla sonra açılan davaların reddi gerektiği gerekçesiyle direnme hükümlerini bozmuştur. Bu sonuç 466 sayılı Kanun kapsamındaki tarihsel uyuşmazlığa ilişkindir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/9085 K. 2015/23598

Temyiz dilekçesini muhatap yerine aynı konutta yaşayan kardeşin alması, tebellüğ ehliyetinin mazbatada belirtilmesi gereğini kaldırmaz. Daire, bu kaydı taşımayan tebliği TK 22 ve 23/5'e aykırı sayarak dilekçenin usulüne uygun yeniden tebliğini istemiştir.

Kararın genel özetini gör

Aile mahkemesi kararının temyiz incelemesinde iki ayrı tebliğ eksikliği saptanmıştır. Gerekçeli karar tebliğinde muhatabın yokluğuna ilişkin beyanın imza veya imtina kaydıyla belgelenmemesi, temyiz dilekçesi tebliğinde ise evrakı alan kardeşin ehliyetinin belirtilmemesi nedeniyle dosya iade edilmiştir. Usulüne uygun tebliğlerin ardından temyiz ve katılma yoluyla temyiz sürelerinin beklenmesi istenmiş; davanın esası incelenmemiştir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TK m.22 uygulaması

Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesi E. 2018/2689 K. 2019/1029

BAM, sanığın 16 yaşındaki oğluna yapılan tebliğde görünüşe göre 18 yaşından küçük olmadığına dair kayıt bulunmamasını TK 22'ye aykırı görmüştür. Bu nedenle önceki HAGB kararının usulüne uygun kesinleşmediği ve hükmün açıklanamayacağı kabul edilmiştir. Sonuç, 2019 tarihli kararın HAGB ve itiraz düzeniyle sınırlıdır.

Kararın genel özetini gör

Hırsızlık dosyasında önceki HAGB kararının ardından hüküm açıklanmıştır. BAM, önceki kararın sanığın on altı yaşındaki oğluna tesliminde görünüş şartının belgelenmediğini ve kararın kesinleşmediğini belirlemiştir. Açıklanan hüküm kaldırılarak hükmün açıklanmasına yer olmadığına, önceki kararın usulüne uygun tebliğine karar verilmiş; istinaf başvurusu hukuka aykırılık düzeltilerek esastan reddedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Tam karar metni esas alınmalıdır.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!