TMK Madde 783 İrtifakın sona ermesi: Genel olarak

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 783, irtifak hakkının sona erme sebeplerini tek fıkra üzerinden düzenler ve mülkiyet rejiminin tükenme yollarını üç ayrı sebepte sınırlandırır.

Resmi Metin

Genel olarak

Madde 783- İrtifak hakkı, tescilin terkini veya yüklü ya da yararlanan taşınmazın yok olmasıyla sona erer.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, irtifak hakkının sona erme sebeplerini tek fıkra üzerinden düzenler ve mülkiyet rejiminin tükenme yollarını üç ayrı sebepte sınırlandırır. Tek fıkra irtifak hakkının tescilin terkini veya yüklü ya da yararlanan taşınmazın yok olmasıyla sona ereceğini hükme bağlar; üç sona erme sebebi sayılmıştır. Birincisi tescilin terkini olup, taraf iradesi veya kanun gereği yapılan terkin işlemiyle aynî hak ortadan kalkar. İkincisi yüklü taşınmazın yok olmasıdır, yüklü taşınmaz mevcut olmadığında üzerinde aynî yük taşıyamaz. Üçüncüsü yararlanan taşınmazın yok olmasıdır, hak sahibi taşınmaz olmadan irtifak hakkı bağımsız varlığını sürdüremez. Avukatlık pratiğinde irtifak hakkının sona erdiğini iddia eden vekili üç sebepten hangisinin gerçekleştiğini belge ile sabitlemeli, terkin işleminin tapu kaydında gerçekleştirildiğini doğrulamalı ve yok olma iddiasını fiziki belgelerle desteklemelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 707 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Maddenin “İrtifak hakkının sakıt olması” şeklindeki konu başlığı “Sona ermesi” şeklinde değiştirilmiş, kenar başlığıyla birlikte, arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Ancak yürürlükteki metinde yer alan “kaydın terkini” deyimi, kayıt ve tescil kelimelerinin teknik anlamları göz önüne alınmak suretiyle “tescilin terkini” olarak değiştirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 12.HD içtihatları

Yargıtay 12.HD E. 2022/11048 K. 2023/3393 Bozma

TMK m.783'e göre irtifak hakkı ancak tescilin terkini veya yüklü ya da yararlanan taşınmazın yok olmasıyla sona erer; devir bu sebepler arasında yer almadığından, taşınmaz lehine tapuya işlenen geçit irtifakı yararlanan taşınmazı devralan yeni malik lehine devam eder.

Detaylı özeti gör

Geçit hakkı tesisine ilişkin ilamı, yararlanan taşınmazı sonradan devralan kişi ilamlı takibe koymuş; borçlu, takip alacaklısının ilamda taraf olmadığını ve hükmün şarta bağlı olması nedeniyle infazının mümkün olmadığını ileri sürerek takibin iptalini istemiştir. Bölge adliye mahkemesi, alacaklının dayanak ilamda taraf olmadığı gerekçesiyle takibi iptal etmiştir. Yargıtay, tapu kütüğüne yararlanan taşınmazın irtifak hakları sütununa işlenen geçit hakkının kişiye değil taşınmaza bağlı olduğunu, terkin veya taşınmazın yok olması biçiminde bir sona erme sebebi gerçekleşmediğinden hakkın devralan malik lehine devam ettiğini, dolayısıyla bu gerekçeyle takibin iptalinin doğru olmadığını belirlemiştir. Bununla birlikte para ve teminattan başka borçlara ilişkin ilamda örnek 2 yerine örnek 4-5 icra emri düzenlenmesi icra emrinin iptalini gerektirdiğinden karar bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!