İçeriğe geç

TCK Madde 147 Zorunluluk hâli

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 147, Hırsızlık suçunun ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesi halinde, olayın özelliğine göre, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 147 - Zorunluluk hâli

Resmi Metin

Zorunluluk hâli

Madde 147- Hırsızlık suçunun ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesi halinde, olayın özelliğine göre, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Korunan hukuki değer mülkiyet ve zilyetliktir. TCK m.147 bağımsız bir suç tipi olmayıp hırsızlık suçuna özgü bir hafifletici ve gerektiğinde cezasızlık hâlidir; hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesini düzenler. Maddî unsur, taşınır bir malın zilyedin rızası olmadan bulunduğu yerden alınmasıdır (TCK m.141); bu hükmü devreye sokan özel koşul, fiilin ağır ve acil bir ihtiyacı gidermek amacıyla gerçekleştirilmesidir. Manevî unsur kasttır; failin malı kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla alması yanında, ağır ve acil ihtiyaç saikiyle hareket etmesi aranır. Uygulandığı temel hırsızlıkta ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir.

TCK m.147 kendi içinde bir nitelikli hâl öngörmez; tersine cezayı hafifleten bir düzenlemedir. Hırsızlık ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmişse hâkim, olayın özelliğine göre verilecek cezada indirim yapabileceği gibi ceza vermekten de vazgeçebilir; indirim için maddede sabit bir oran gösterilmemiş, takdir hâkime bırakılmıştır. Bu bir kovuşturma şartı değildir ve düzenlemede şikâyet koşulu yer almadığından temel hırsızlık re’sen izlenir. Hükmün işlerlik kazanması, ihtiyacın hem ağır hem acil olduğunun ve fiille bağının somut olayda ortaya konmasına bağlıdır; sonucun indirim mi yoksa cezasızlık mı olacağı olayın özelliğine göre değişebilir.

Gerekçe

Madde metninde, hırsızlık suçunun ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesi hâlinde, zaruret hâlinin varlığı kabul edilmektedir. Ağır ve acil ihtiyaç, örneğin hasta olan çocuk için ilâç çalınması, açlık nedeni ile gıda maddesi çalınması gibi hâlleri kapsar. Ancak, bu durumda hâkime olayın mahiyetine göre, verilecek cezada indirim yapma veya ceza vermekten sarfınazar etme konusunda takdir yetkisi tanınmıştır.

TCK m.147 ile İlgili Yargıtay Kararları

17 karar gösteriliyor.

CGK E.2014/850 K.2015/128 İtirazın Kabulü

Değer azlığına ilişkin 145. madde ile zorunluluk hâlini düzenleyen 147. maddenin koşulları aynı değildir; 147. maddede ayırıcı ölçüt, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak üzere işlenmesidir. Bu maddede malın değerinin az veya çok olması önem taşımaz; ölçüt değer değil, malın ağır ve acil ihtiyaç için çalınmasıdır.

Detaylı özeti gör

Bu kararda TCK m.147'nin ölçütü, 145. maddenin uygulanmadığı somut olay üzerinden belirginleşmektedir. Gerekçeye göre iki hüküm farklı temellere dayanır: zorunluluk hâlinde esas olan malın değeri değil, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamaya yönelmesidir. Ölümcül bir hasta için eczaneden pahalı ilaç çalınması örneği bu ayrımı somutlaştırmaktadır. Olayda gece vakti bir iş yerinin kepenk asma kilitleri kesilerek içeri girilmiş ve çekmecedeki 40 Lira bozuk para alınmıştır. Paranın satın alma gücü ve suç tarihindeki ekonomik koşullar karşısında miktarın az olduğu kabul edilmiştir. Buna rağmen aynı gece başka bir iş yerine benzer yöntemle girilmesi, sanık hakkında daha önce çok sayıda hırsızlık işlemi yapılmış olması, ne bulursa alma kastı ve suçun işleniş biçimi birlikte değerlendirilerek TCK m.145'in şartlarının oluşmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle aksi yöndeki bozma isabetli görülmemiştir.

CGK E.2022/588 K.2023/201 Direnme Hükmünün Bozulması

TCK'nın 147. maddesindeki zorunluluk hâli, 145. maddedeki değer azlığından farklı koşullara bağlıdır; 147. madde yönünden ayırıcı ölçüt hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesidir. Bu nedenle suç konusu malın değerinin az ya da çok olması hükmün uygulanmasında önem taşımaz.

Detaylı özeti gör

Karar, zorunluluk hâlinin ölçütünü değer azlığı incelemesinin sınırını göstermek amacıyla ele almaktadır. Gerekçede, hükmün yalnız malın objektif değerini ölçmekten ibaret olmadığı belirtilmiştir. Sınav belgesinin çalınması yüzünden sınava giremeyen kişinin telafisi imkânsız bir duruma düşmesi örneği, değeri düşük eşyada bile hakkaniyet gereği indirim yapılmayabileceğini göstermektedir. Zorunluluk hâlinde ise ölçü eşyanın değeri değil, ihtiyacın ağırlığı ve aciliyetidir; bu ayrım ölümcül hasta için pahalı ilaç çalınması örneğiyle açıklanmıştır. Somut olayda gece saatlerinde bir iş yerine girilerek sadaka kutusu ile çekmecedeki toplam 70 Lira alınmıştır. Suçun işleniş biçimi ve özellikleri nedeniyle ceza vermekten vazgeçilemeyeceği, ancak paranın satın alma gücü ile hak ve nasafet kuralları gözetilerek cezada belirli oranda indirim yapılması gerektiği kabul edilmiş ve direnme hükmü bozulmuştur.

CGK E.2018/295 K.2022/49 Direnme Hükmünün Bozulması

147. maddede düzenlenen zorunluluk hâlini 145. maddedeki değer azlığından ayıran ölçüt, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için gerçekleştirilmesidir. TCK'nın 147. maddesi uygulanırken çalınan malın az veya çok değerli olmasına önem verilmez.

Detaylı özeti gör

Karar, zorunluluk hâlinin ölçütünü değer azlığı incelemesi içinde açıklamaktadır. Hâkim, belirlediği hapis cezasıyla suça konu eşyanın değerini karşılaştırmalı ve hakkaniyeti gözetmelidir; ancak değerlendirme salt objektif değere indirgenemez. Sınav belgesi örneğinde, düşük değerli bir eşyanın alınmasının mağdur için telafisi imkânsız sonuç doğurabileceği ve bu nedenle hükmün uygulanmayabileceği gösterilmiştir. Her olayda mağdurun konumu, failin kişiliği ve suçun işleniş biçimi ayrı ayrı incelenmeli; oluşan takdir kararda gerekçelendirilmelidir. Somut olayda gece sayılan saatte bir mağazadan 39,90 Lira değerindeki bir çift ayakkabının çalınmasına teşebbüs edilmiştir. Fiilin özellikleri ceza vermekten vazgeçmeye uygun bulunmamış; buna karşılık kastın yalnız bu eşyaya özgülenmesi nedeniyle cezada belirlenecek oranda indirim gerektiği kabul edilmiştir. Direnme hükmü bu nedenle bozulmuş, bir üye karşı oy kullanmıştır.

CGK E.2018/281 K.2019/695 Direnme Hükmünün Bozulması

TCK'nın 147. maddesindeki zorunluluk hâlinin koşulları, 145. maddede yer alan değer azlığından farklıdır; belirleyici olan, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak amacıyla yapılmasıdır. Ölçüt malın değeri olmadığı için, suç konusu eşyanın az ya da çok değerli olmasının önemi bulunmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, zorunluluk hâlini değer azlığı incelemesinden ayırmaktadır. Buna göre ölçü, malın değeri değil, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamaya yönelmesidir. Gerekçe ayrıca TCK m.145 değerlendirmesinin salt objektif değer ölçümünden ibaret olmadığını vurgular. Mağdurun konumu, failin kişiliği ve suçun işleniş şekli her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmeli, varılan takdir kararda gerekçelendirilmelidir. Somut olayda sanık, gündüz saatlerinde bir alışveriş merkezindeki mağazadan alarmlarını söktüğü toplam 124 Lira değerinde iki giysi almış; ardından aynı merkezdeki başka bir iş yerinden yine alarmlarını söktüğü toplam 185 Lira değerinde beş parça kıyafetle çıkmıştır. Elindeki kıyafet dolu poşet ve şüpheli hareketleri nedeniyle görevliler sanığı takibe almıştır. Sanığın başka bir mağazaya girip hiçbir ürün almadan çıktıktan sonra hızla uzaklaştığı da kararda aktarılmıştır.

CGK E.2018/202 K.2019/506 İtirazın Kabulü

Hırsızlıkta 147. maddeyle düzenlenen zorunluluk hâli, 145. maddedeki değer azlığıyla karıştırılamaz; 147. maddenin ayırıcı ölçütü fiilin ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak amacıyla işlenmesidir. Bu düzenleme bakımından çalınan malın değerinin az veya çok olması önem taşımaz.

Detaylı özeti gör

Kararda TCK m.147'ye ilişkin ayrım, değer azlığı değerlendirmesinin sınırını belirlemektedir. Zorunluluk hâlinde önemli olan miktar değil, çalmanın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamaya yönelmesidir. Somut olayda sanıklar bir apartmana gelerek daire girişleri önünde bırakılan ayakkabıları almıştır. İncelenen mağdur yönünden suç konusu, 20 Lira değerinde kullanılmış bir çift ayakkabıdır; aynı olayda inceleme dışı başka kişilere ve onların misafirlerine ait ayakkabılar da alınmıştır. Ceza Genel Kurulu, suçun işleniş şekli ve özellikleri nedeniyle ceza vermekten vazgeçilemeyeceğini kabul etmiştir. Buna karşılık suç tarihindeki paranın satın alma gücü ile hak ve nasafet kuralları birlikte değerlendirildiğinde 20 Liranın az sayılması ve sanıkların cezalarından belirlenecek oranda indirim yapılması gerektiği sonucuna ulaşmıştır. Kararda ayrıca TCK m.53 uygulanırken Anayasa Mahkemesinin iptal kararının değerlendirilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir.

Diğer kararlar (12)
CGK E.2015/770 K.2019/74 İtirazın Kısmen Kabulü

TCK'nın 147. maddesindeki “ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için hırsızlık suçunun işlenmesi” hâli, 145. maddedeki “değer azlığı” kavramından ayrıdır ve iki hükmün uygulanma koşulları birbirinden farklıdır. 147. maddede belirleyici olan, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesidir; suç konusu malın az ya da çok değerli olması önemli değildir.

Detaylı özeti gör

Karar, zorunluluk hâlinin değer azlığından farklı bir temele dayandığını açıkladıktan sonra, zincirleme suçta değerin nasıl hesaplanacağını göstermektedir. Sanık, aynı suçu işleme kararıyla aynı iş yerine iki ayrı tarihte yönelmiştir. İlk eylemde toplam 30 Lira değerinde bir kavanoz bal ile bir paket tereyağı alınmış; birkaç gün sonraki ikinci eylemde toplam 37,50 Lira değerindeki gıda maddelerinin çalınmasına teşebbüs edilmiştir. Ceza Genel Kurulu, zincirleme biçimde gerçekleşen bu eylemleri ayrı kalemler üzerinden değil, toplam 67,50 Lira üzerinden değerlendirmiştir. Suç tarihindeki paranın satın alma gücü ile hak ve nasafet kuralları birlikte gözetildiğinde bu miktarın az sayılması gerektiği kabul edilmiştir. Bu nedenle önce TCK m.43/1 uyarınca ceza belirlenmeli, ardından aynı ceza üzerinden TCK m.145 gereğince belli bir oranda indirim yapılmalıdır.

CGK E.2017/1043 K.2018/577 İtirazın Kabulü

TCK'nın 147. maddesindeki zorunluluk hâlinde ayırıcı ölçüt, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak üzere işlenmesidir; malın az ya da çok değerli olması önem taşımaz. Bu düzenleme, 145. maddede yer alan değer azlığıyla karıştırılmamalıdır.

Detaylı özeti gör

Kararda zorunluluk hâli, değer azlığı incelemesinin sınırını göstermek için ele alınmıştır. TCK m.147 bakımından ölçü miktar değil, ihtiyacın ağırlığı ve aciliyetidir; bu ayrım ölümcül bir hasta için pahalı ilaç çalınması örneğiyle açıklanmıştır. Değer azlığı incelemesi de salt objektif ölçüme indirgenmemeli, sınav belgesi örneğinde olduğu gibi hakkaniyet gözetilmelidir. Somut olayda sanığın şikâyetçinin evinden 25 Lira aldığı kabul edilmiştir. Suç tarihindeki paranın satın alma gücü, fiilin işleniş biçimi ile hak ve nasafet kuralları birlikte değerlendirildiğinde bu miktarın az sayılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı bu nedenle kabul edilmiş ve onama kararı nitelikli hırsızlık yönünden kaldırılmıştır. Hüküm, hem TCK m.145'in uygulanma koşullarının gözetilmemesi hem de 17.05.2013 olan suç tarihinin gerekçeli karar başlığında 28.05.2013 yazılması nedeniyle bozulmuştur. Dört üye itirazın reddi gerektiği görüşüyle karşı oy kullanmıştır.

CGK E.2017/63 K.2018/314 Direnme Hükmünün Bozulması

TCK'nın 147. maddesindeki zorunluluk hâli, 145. maddede düzenlenen değer azlığıyla karıştırılmamalıdır; 147. maddeyi ayıran ölçüt hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için gerçekleştirilmesidir. Bu hükmün uygulanmasında suç konusu malın değerinin az veya çok olmasının önemi bulunmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, 145. maddedeki değer azlığının mülga 765 sayılı Kanun'daki hafiflik kavramlarından bağımsız yorumlanması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu nedenle Yargıtay'dan yıllık parasal ölçüler belirlemesi beklenemez. Getirilen sistem yalnız objektif bir değer hesabından ibaret değildir. Hâkim; suçun işleniş biçimini, tarafların konumunu, olayın yer ve zamanını gözetmeli, TCK m.3'teki orantılılığa göre karar vermeli ve takdirini gerekçelendirmelidir. 147. maddeye ilişkin ayrım bu çerçeveye eklenmiş, ağır ve acil ihtiyaç ölçütünün değer hesabıyla ilgisiz olduğu, pahalı bir ilacın ölümcül hasta için çalınması örneğiyle açıklanmıştır. Somut olayda sanığın bir marketten toplam 50 Lira değerinde iki parfüm alması, suç tarihindeki alım gücü ve işleniş biçimiyle birlikte değerlendirilerek 145. madde uyarınca indirim yapılması gerektiği kabul edilmiş, direnme hükmünün bozulmasına karar verilmiştir. Kararda ayrıca TCK m.53/3 yönünden, velayet ve vesayet hizmetlerinden yoksunluğun altsoy bakımından koşullu salıverilmeye kadar süreceğine işaret edilmiştir.

CGK E.2017/733 K.2017/341 Direnme Hükmünün Bozulması

145. maddedeki değer azlığı ile zorunluluk hâlini düzenleyen 147. madde farklı uygulama koşullarına sahiptir; 147. maddeyi ayıran ölçüt, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesidir. Hüküm bakımından malın değerinin az veya çok olması önemli değildir; esas alınan, malın ağır ve acil ihtiyaç için çalınmasıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, değer azlığı ölçütünün mülga 765 sayılı Kanun'un 522. maddesindeki hafiflik anlayışıyla bağlantı kurularak yorumlanamayacağını belirtmiştir. 145. madde kendi düzenleniş amacı gözetilerek uygulanmalıdır. Hâkim; malın parasal karşılığının yanında olayın özelliğini, mağdurun konumunu, failin kişiliğini ve suçun işleniş şeklini tartmalı, faili haksızlığa iten sebeplerle haksızlığın mağdur üzerindeki yansımasını gözetmeli ve indirim ile ceza verilmemesi arasındaki tercihini gerekçelendirmelidir. 147. maddeye ilişkin ayrım da aynı bölümde, değerin değil ağır ve acil ihtiyacın belirleyici olduğu vurgusuyla yapılmıştır. Somut olayda sanığın, bir iş yerinin önünde teşhir edilen 30 Lira değerindeki bir çift ayakkabıyı alıp uzaklaşırken yakalandığı, eylemin teşebbüs aşamasında kaldığı, ancak kastının yalnızca o mala özgülendiği kabul edilmiştir. Değerin azlığı ve hakkaniyet ölçüleri birlikte gözetilerek 145. madde uyarınca indirim yapılması gerektiği sonucuna varılmış, çocuk mahkemesinin direnme hükmü bozulmuştur.

CGK E.2015/156 K.2017/256 İtirazın Reddi

Değer azlığına ilişkin 145. maddeyle zorunluluk hâlini düzenleyen 147. maddenin uygulanma şartları birbirinden ayrıdır; 147. maddede belirleyici olan hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak amacıyla yapılmasıdır. Çalınan malın az ya da çok değerli olması bu hükmün uygulanmasını etkilemez; ölçü, malın ağır ve acil ihtiyaç için çalınmasıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, 147. madde ile 145. madde arasındaki ayrımı yerleşik içtihat çizgisi içinde ele almakta; 2007'den 2014'e uzanan Ceza Genel Kurulu kararlarıyla aynı ölçütün sürdürüldüğünü göstermektedir. Zorunluluk hâlinde belirleyici olan malın parasal karşılığı değil, ağır ve acil ihtiyaçtır. Buna karşılık 145. maddede asıl ölçütün değer olduğu ve bu değerin cezasızlığı ya da belirli oranda indirimi haklı gösterecek düzeyde bulunması gerektiği ayrıca vurgulanmıştır. Somut olayda sanığın mağazadan aldığı toplam 50 Lira değerindeki iki giysiyi deneme kabininde alarmlarından ayırıp çantasına koyduğu, çıkışa yönelirken kesintisiz takip sonucu yakalandığı, eylemin teşebbüs aşamasında kaldığı belirtilmiştir. Kastın yalnızca bu iki eşyaya özgülenmesi, suç tarihindeki alım gücü ve işleniş biçimi birlikte değerlendirilerek 145. madde uyarınca indirim yapılması gerektiği kabul edilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı reddedilmiştir.

CGK E.2015/9 K.2015/420 İtirazın Kabulü

TCK'nın 147. maddesi bakımından ayırıcı ölçüt, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak üzere işlenmesidir; esas alınan malın değeri olmadığından çalınan şeyin az ya da çok değerli olması önem taşımaz. Zorunluluk hâlini düzenleyen 147. madde, farklı uygulama koşulları bulunan 145. maddedeki değer azlığıyla karıştırılmamalıdır.

Detaylı özeti gör

Karar önce, indirim ile ceza vermekten vazgeçme seçeneklerinin farklı parasal eşiklere bağlanamayacağını ortaya koymaktadır. İlk seçenek için daha yüksek, ikincisi için daha düşük bir değer aranacağı sonucuna varılamaz. Değerlendirmenin mülga 765 sayılı Kanun'un 522. maddesine bağlı yorumdan ayrılması; hâkimin olayın özelliğini, failin kişiliğini ve mağdurun konumunu tartarak takdirini gerekçelendirmesi istenmiştir. 147. maddeye ilişkin ayrım da bu bölümde yapılmış, uygulanacak kıstasın malın değeri değil ağır ve acil bir ihtiyaç için çalma olduğu vurgulanmıştır. Somut olayda sanığın geceyi geçirmek üzere girdiği bir ana sınıfında kumbaradaki 5 Lirayı alması, ortamda daha kıymetli eşya bulunmasına karşın bunlara yönelmemesi karşısında 145. maddenin şartlarının oluştuğu kabul edilmiştir. Ancak işleniş biçimi ve kısa aralıklarla birden çok hırsızlık eylemi gözetildiğinde cezadan indirim yapılması gerekirken cezaya tümüyle hükmedilmemesi isabetsiz bulunarak hüküm bozulmuştur.

CGK E.2015/103 K.2015/299 Direnme Hükmünün Bozulması

Zorunluluk hâlini düzenleyen TCK'nın 147. maddesi ile 145. maddedeki değer azlığı farklı uygulama şartlarına sahiptir; 147. maddede belirleyici olan hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak amacıyla işlenmesidir. Bu hüküm yönünden suç konusu malın az veya çok değerli olmasının önemi yoktur.

Detaylı özeti gör

Karar, 145. maddenin uygulanmasında hâkime tanınan takdiri malın parasal karşılığıyla sınırlamamıştır. Olayın özelliği, failin kişiliği ve mağdurun konumu yanında faili haksızlığa yönelten sebepler ile bunun mağdur üzerindeki etkisi de tartılmalı, takdirin gerekçesi gösterilmelidir. 147. maddeye ilişkin ayrım aynı bölümde yapılmış, zorunluluk hâlinde ölçünün malın değeri değil, malın ağır ve acil bir ihtiyaç için çalınması olduğu vurgulanmıştır. Somut olayda suç tarihinde on üç yaşında ve sabıkasız olan sanığın bir alışveriş merkezinin kozmetik reyonundan toplam 43,60 Lira değerinde dört şampuanı ödeme yapmadan çıkarması ele alınmış; daha kolay tamamlanabilecek ve ekonomik değeri yüksek başka seçenekler dururken bu ürünleri tercih etmesi, değer azlığı yönünde bir gösterge sayılmıştır. Bu değerlendirmeyle direnme kararında isabet bulunmadığı sonucuna varılmış, bozma yönündeki Özel Daire kararı yerinde görülmüş, sekiz üye karşı oy kullanmıştır.

CGK E.2014/73 K.2014/384 İtirazın Reddi

TCK'nın 147. maddesini 145. maddedeki değer azlığından ayıran ölçüt, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesidir; 147. madde uygulanırken malın değeri esas alınmaz. Bu nedenle suç konusu malın az ya da çok değerli olması hükmün uygulanmasını etkilemez.

Detaylı özeti gör

Karar, 145. maddenin uygulanmasını salt objektif bir değer hesabına bağlamamıştır. Olayın özelliği, mağdurun konumu, failin kişiliği ve suçun işleniş şekli birlikte değerlendirilmelidir. Aynı bölümde 147. maddenin ayırıcı ölçütünün ağır ve acil ihtiyaç olduğu, uygulanacak kıstasın malın değeri sayılamayacağı vurgulanmıştır. Somut olayda sanığın iki kişiyle birlikte gittiği süpermarkette, kasadan gizlice geçirebilecekleri başka mallar varken evde pişirmek amacıyla yalnızca toplam 27,28 Lira değerinde et ve kıyma alması ele alınmıştır. Anne ve babası ayrı olan, üvey babasıyla yaşayan, geliri bulunmayan, öğrenimi yarım kalmış ve sabıkasız sanığın kişiliği, işleniş biçimi ile karşı tarafın büyük bir süpermarket işletmecisi olması birlikte tartılmıştır. Karar, doğrudan indirim uygulanmasını değil, 145. maddenin uygulanıp uygulanmayacağının mahkemece tartışılmasını gerekli görmüş; bu yöndeki bozma isabetli bulunarak itiraz reddedilmiş, beş üye karşı oy kullanmıştır.

CGK E.2012/375 K.2012/1809 Direnme Hükmünün Bozulması

TCK'nın 147. maddesinde yer alan ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için hırsızlık hâli, 145. maddedeki değer azlığı kavramından ayrılmalıdır. Zorunluluk hâlini düzenleyen 147. madde bakımından belirleyici ölçüt, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak üzere işlenmesidir.

Detaylı özeti gör

Kararın 147. maddeye ilişkin açıklaması, 145. madde tartışması içindeki bir ayrım uyarısıyla sınırlıdır. İki hükmün uygulanma koşulları farklıdır; zorunluluk hâlini ayıran unsur, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyaç için işlenmesidir. 145. madde bakımından ise değer ölçüsünün en önemli kriter olduğu, cezaya hükmedilmemesini de haklı saydıracak düzeyde bir azlık arandığı, hâkimin bunun yanında olayın özelliğini ve failin kişiliğini tartıp takdirini gerekçelendireceği belirtilmiştir. Somut olayda sanığın sabaha karşı bir iş yeri deposunun kilidini kırarak girmesi ve 1.200 Lira değerinde seksen kazağı çuvala doldurması karşısında, hem değerin az olmadığı hem de işleniş biçimi itibarıyla 145. maddenin uygulanamayacağı sonucuna varılmış, aksi yöndeki direnme kararı yerinde görülmemiştir. Karar ayrıca lehe kanunun belirlenmesi için her iki ceza kanununa göre ayrı ayrı uygulama yapılıp sonuçların karşılaştırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

CGK E.2010/17 K.2010/65 İtirazın Reddi

TCK'nın 147. maddesi yönünden belirleyici ölçüt, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için gerçekleştirilmesidir. Zorunluluk hâlini düzenleyen bu hüküm, farklı uygulanma koşullarına sahip 145. maddedeki değer azlığı kavramıyla karıştırılmamalıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, 147. madde ile 145. madde arasındaki sınırı kısa bir uyarıyla çizmiştir. İki hükmün uygulanma koşulları farklıdır; zorunluluk hâlini ayıran unsur, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyaç için işlenmesidir. 145. madde bakımından değer ölçüsü en önemli kriter sayılmakla birlikte sistem yalnız parasal hesaptan ibaret değildir. Olayın özelliği, failin kişiliği ve suçun işleniş şekli de tartılmalı, takdirin gerekçesi kararda gösterilmelidir. Somut olayda sanığın bankamatiğe kart sıkıştıran bir düzenek kurduğu, yardım ediyor görüntüsüyle yaklaşarak şifreleri öğrendiği, sıkışan kartı çıkarıp başka bir cihazdan hesaptan para çektiği kabul edilmiştir. Eylemin bu planlı ve aldatıcı işleniş biçimi karşısında 145. maddenin uygulanma koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmış, böylece yerel mahkemenin bu hükmü uygulamayan takdiri ile Özel Daire kararı isabetli görülmüştür.

CGK E.2009/242 K.2009/291 İtirazın Reddi

TCK'nın 147. maddesinde düzenlenen ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için hırsızlık hâli, 145. maddedeki değer azlığından farklıdır. 147. maddenin uygulanmasında çalınan malın az ya da çok değerli olması önem taşımaz.

Detaylı özeti gör

Kararda 145. maddenin uygulanmasında değer ölçüsünün en önemli kriter olduğu, bu değerin cezaya hükmedilmemesini haklı gösterecek düzeyde bulunması gerektiği belirtilmiş; 147. maddenin ise farklı koşullara bağlandığı, orada belirleyici olanın ağır ve acil ihtiyaç olduğu, malın değerinin bu bakımdan önem taşımadığı vurgulanmıştır. Somut olayda sanıkların ikinci el ayakkabıların pazarlanabildiğini saptayarak gece vakti apartmanlara girdikleri, kapı önündeki ayakkabılardan satılabilir nitelikte olanları seçtikleri, bu iş için ayrı bir araç tahsis ettikleri ve yakalanma riski düşük, kolay kazanç sağlayan bir yöntem olarak benimsedikleri kabul edilmiştir. Değerlendirme, mağdurları belirlenebilen dört çift ayakkabıyla sınırlı tutulmamıştır; araçta ele geçen yetmiş altı çift çalıntı ayakkabı da hesaba katılarak olayın bütünü üzerinden 145. maddenin koşullarının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

CGK E.2007/210 K.2007/234 İtirazın Reddi

TCK'nın 147. maddesindeki ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için hırsızlık hâli ile 145. maddedeki değer azlığı, uygulanma koşulları farklı kavramlardır. Zorunluluk hâlini düzenleyen 147. maddede belirleyici olan hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesi olup, malın az veya çok değerli olması önemli değildir.

Detaylı özeti gör

Karar, değer azlığı ölçütünü mülga 765 sayılı Kanun ile 5237 sayılı Kanun bakımından somut olay üzerinden karşılaştırmaktadır. Hırsızlık konusu cep telefonunun bedeli, mülga 765 sayılı Kanun'un 522. maddesi bakımından pek hafif sayılabilecek nitelikte görülmüş; buna karşılık 5237 sayılı Kanun'un 145. maddesindeki ölçütlere göre aynı değerin cezaya hükmedilmemesini haklı kılacak ölçüde önemsiz olmadığı, dolayısıyla indirimi de gerektirmediği kabul edilmiştir. Tarafların konumu, sanığın benzer eylemlere yatkınlığı ve mağdurun telefonun kendisine ait olmadığını söylemesine rağmen eylemin sürdürülmesi birlikte değerlendirilerek 145. maddenin koşullarının gerçekleşmediği sonucuna varılmış, yerel mahkemenin indirim uygulaması isabetsiz bulunmuş ve Başsavcılık itirazı yerinde görülmemiştir. Karşı oyda ise değer azlığının objektif olarak takdir edilmesi gerektiği, işleniş şeklinin yalnız ceza verilmemesi seçeneğinde rol oynayacağı savunulmuştur. 147. maddeye ilişkin ayrım da aynı gerekçe içinde yer almaktadır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.