İçeriğe geç

TCK Madde 63 Mahsup

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 63, Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 63 - Mahsup

Resmi Metin

Mahsup

Madde 63- Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adlî para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün beşyüz Türk Lirası sayılmak üzere, bu cezadan indirim yapılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

Önceki metinler

Kutularda işaretli kısımlar, o dönemi bitiren işlemle değiştirilen ya da çıkarılan bölümlerdir.

  1. Önceki metin Madde metni Yürürlükte: -
    Madde metnini göster (1 Haziran 2005 - 11 Mart 2024)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 11 Mart 2024 Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adlî para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün yüz Türk Lirası sayılmak üzere, bu cezadan indirim yapılır. Metnin dayanağı: Maddenin 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 12 Mart 2024'te 7499 s.K. m.37 ile değiştirildi (RG 12/3/2024, S.32487). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.63, belirli bir fiili suç olarak tanımlayan bir hüküm değil, hüküm kesinleşmeden önce kişinin şahsi hürriyetinden yoksun kaldığı sürelerin cezadan düşülmesini öngören genel bir mahsup kuralıdır. Buna göre, hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Böylece gözaltı, tutukluluk gibi özgürlüğü fiilen kısıtlayan tedbirlerde geçen zaman, infaz edilecek hapis süresinden düşülür ve kişi bu süreyi ikinci kez çekmez.

Mahsup, adlî para cezasına hükmedilmesi durumunda da uygulanır. Bu halde şahsi hürriyeti sınırlayan sürelerin her bir günü beşyüz Türk Lirası (500 TL) sayılmak üzere, hükmolunan adlî para cezasından indirim yapılır. Hükmün amacı, kişinin yargılama sürecinde özgürlüğünden yoksun geçirdiği zamanın karşılanması ve aynı sürenin cezaya ikinci kez yansımasının önlenmesidir. Hukuki sonucu, kesinleşen cezadan bu sürelerin kendiliğinden düşülmesi ve infazın yalnızca kalan kısım üzerinden gerçekleşmesidir.

Gerekçe

Maddeyle, mahkûmun suç nedeni ile şahsî hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran örneğin tutuklama gibi hâller nedeni ile geçirilen sürelerin mahkûmiyetten indirilmesi esası benimsenmiştir. Böylece teknik anlamda tutukluluk sayılmamakla beraber şahsî hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran tedbirlerin tümünün de tutukluluk gibi mahkûmiyet süresine mahsup edilmesi öngörülmüştür. Bu nedenle, madde metninde “hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün hâller” ibaresi kullanılmıştır. Maddede “hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen” ibaresi yer aldığından hükümlünün mahkûm edildiği suçtan başka bir fiilden dolayı yargılama nedeniyle hürriyetinin sınırlanmış olması hâlinde de mahsubun hangi koşul ile yapılabileceği gösterilmiştir. Tasarıdaki maddenin ikinci cümlesinde yapılan değişiklikle, adli para cezasına hükmedilmesi durumunda, mahsubun bir gün karşılığı yüz Türk Lirası sayılmak suretiyle yapılacağı kabul edilmiştir.

TCK m.63 ile İlgili Yargıtay Kararları

4 karar gösteriliyor.

CGK E.2015/38 K.2018/689 İtirazın Kabulü

TCK m.63, mahkûmiyet kesinleşmeden önce tutuklu veya özgürlüğü kısıtlı geçirilen bütün sürelerin cezadan indirilmesini öngörür. Mahsubun hükümde hiç anılmaması ya da infazda dikkate alınacağının belirtilmesi sonucu etkilemezken, “m.63’ün uygulanmasına yer olmadığı” kararı kısıtlayıcı olup infaz karışıklığına ve hak kaybına neden olabilir.

Detaylı özeti gör

Ceza Genel Kurulu, hem 765 sayılı Kanun m.40'ta hem 5237 sayılı Kanun m.63'te mahsubun zorunlu olduğunu belirtmiştir. Hüküm kesinleşmeden önce tutuklu veya kişisel özgürlüğü başka biçimde kısıtlı geçirilen bütün süreler hapis cezasından indirilir; adlî para cezasında bir gün yüz Türk lirası sayılır. Hükümlünün kendi kusuruyla tutuklanmış olması sonucu değiştirmez. Hâkimin görevi koşulların oluşup oluşmadığını ve hesapta hata bulunup bulunmadığını denetlemektir. Özgürlük kısıtlaması dar teknik tutuklulukla sınırlı değildir. Mahsup için tutukluluğun aynı mahkûmiyete ait olması da gerekmez; kişi, tutuklu kaldığı suçtan verilen hüküm kesinleşmeden başka bir suç işlemişse o tutukluluk sonraki cezadan indirilebilir. Bu zaman koşulu, geçmiş tutukluluk süresine güvenilerek yeni suç işlenmesini önlemeyi amaçlar. Uyarlama hükmünde mahsuptan hiç söz edilmemesi veya konunun infazda gözetileceğinin yazılması tek başına bozma nedeni değildir. Buna karşılık "TCK m.63'ün uygulanmasına yer olmadığı" hükmü infazı kısıtlayabilir, karışıklık ve hak kaybı doğurabilir. Somut olayda başka dosyada mahsup edilen sürelerin infaz edilememe ihtimali ve gözaltı süresinin o dosyada indirilmemiş olması karşısında mahsubu dışlayan uyarlama hükmü yerinde görülmemiştir.

CGK E.2012/1332 K.2013/316 İtirazın Kabulü

TCK m.63 gösterilmeden, sanığın gözaltı ve tutukluluk sürelerinin cezasından mahsubuna hükmedilmesi usul ve kanuna aykırı bir bozma nedenidir. Yeniden yargılama gerektirmeyen bu yanlışlık, CMUK m.322 uyarınca hüküm düzeltilip onanarak giderilebilir.

Detaylı özeti gör

Ceza Genel Kurulu, hükümde üç ayrı hukuka aykırılık belirlemiştir. Sanığın gözetim ve tutukluluk süreleri cezadan indirilirken bu işlemin dayanağı olan TCK m.63 karar yerinde gösterilmemiştir. Hapse mahkûm edilen sanık hakkında TCK m.53'ün uygulanması da gözden kaçırılmıştır. Ayrıca adlî sicilinde tekerrüre elverişli geçmiş mahkûmiyet bulunan sanık yönünden TCK m.58 hiç uygulanmamıştır; ancak hangi geçmiş hükmün tekerrüre esas alındığının kararda ayrıca belirtilmesi zorunlu değildir. TCK m.58'in altıncı ve yedinci fıkraları gereğince mükerririn cezasının özel infaz rejiminde çektirilmesine karar verilmesi, infazdan sonra denetimli serbestlik uygulanmasını zorunlu olarak beraberinde getirir. Denetimli serbestlik açıkça yazılmamış ve aleyhe temyiz bulunmamış olsa bile bu zorunlu sonuç aleyhe değiştirmeme yasağı kapsamında değerlendirilemez. Belirlenen üç eksiklik yeniden yargılama gerektirmediğinden Başsavcılık itirazı değişik gerekçeyle kabul edilmiş, Özel Dairenin bozma kararı kaldırılmıştır. Yerel mahkeme hükmü bu nedenlerle bozulmuş ve 1412 sayılı CMUK m.322'deki yetki kullanılarak gerekli ibareler hüküm fıkrasına eklenmek suretiyle düzeltilip onanmıştır.

1.CD E.2024/5775 K.2025/8274 Bozma

5237 sayılı Kanun m.63, hükmün kesinleşmesinden önce şahsî hürriyeti sınırlayan hâllerde geçirilen sürelerin mahsubunu zorunlu kılar; mahsuba hükmedilmemesi hukuka aykırılık oluşturur.

Detaylı özeti gör

Daire, sanık müdafiinin temyizi üzerine dört ayrı hukuka aykırılık saptamıştır. Teşebbüs nedeniyle TCK m.35/2 uygulanırken meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığına göre asgariye yakın ceza yerine 16 yıl hapis belirlenmesi fazla ceza tayinidir. Suç tarihinde yürürlükte bulunan, 7406 sayılı Kanun m.2 ile 27.05.2022'de değiştirilen TCK m.82/1-f uyarınca kasten öldürmenin kadına karşı işlenmesi nitelikli hâl olduğundan m.82/1-d ile birlikte bu bent de uygulanmalıdır. Tekerrüre esas tehdit hükmü kesinleşmeden sonra uzlaşma nedeniyle 30.09.2024'te düşmüş ve başka ilam bulunmadığından TCK m.58'e göre mükerrirlere özgü infaz rejimi kurulamaz. Son olarak, hüküm kesinleşmeden önce şahsî hürriyeti sınırlayan hâllerde geçirilen sürelerin TCK m.63 gereğince mahsubuna karar verilmemesi de hukuka aykırıdır. Hüküm CMK m.302/2 uyarınca bozulmuş, m.307/5 gereğince ceza miktarı yönünden kazanılmış hakkın korunmasına ve ceza ile tutukluluk süresi gözetilerek tahliye talebinin reddine karar verilmiştir.

CGK E.2006/4 K.2006/7

TCK m.63, 765 sayılı Kanun m.40’a benzer biçimde, hükmün kesinleşmesinden önce tutuklu veya özgürlüğü kısıtlı geçirilen bütün sürelerin mahkûmiyetten indirilmesini sağlar. Tutukluluk ile mahsup edilecek mahkûmiyetin aynı suça ilişkin olması şart değildir; ölçüt, mahsubu istenen suçun tutukluluk konusu hüküm kesinleşmeden önce işlenmiş olmasıdır.

Detaylı özeti gör

Ceza Genel Kurulu, 765 sayılı Kanun m.40'taki tutukluluk kavramını yalnız tutuklama müzekkeresine dayanan teknik anlamla sınırlamamış; kanunda aksi öngörülmedikçe bir suç nedeniyle ve o amaçla özgürlüğün sınırlandığı bütün süreleri kapsayacak biçimde yorumlamıştır. Bu yaklaşım, Askerî Yargıtay Daireler Kurulunun 11.10.1993 tarihli 103-101 sayılı kararında da benimsenmiş, 01.06.2005'te yürürlüğe giren TCK m.63 ile yasal temele kavuşmuştur. Mahsup için özgürlüğü kısıtlayan süre ile mahkûmiyetin aynı suça ilişkin olması gerekmez. 06.03.1940 tarihli ve 5-68 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre, suçlar ister aynı hükümde ister ayrı hükümlerle sonuçlansın, birinden beraat ve diğerinden mahkûmiyet hâlinde beraat edilen suçtan tutuklu geçen süre mahkûmiyetten indirilir. Sınır, suçların zamanıdır: mahsuba konu mahkûmiyetin dayandığı fiil, tutuklulukla ilgili hüküm kesinleşmeden önce işlenmiş olmalıdır; beraat hükmü kesinleştikten sonra işlenen bir suçun cezasından önceki tutukluluk indirilemez.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.