HMK Madde 167 - Davaların ayrılması

Resmi Metin

Davaların ayrılması

Madde 167- (1) Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. Bu durumda mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam eder.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, birden fazla davanın bir arada görülmesinin yargılamayı güçleştirdiği durumlarda mahkemenin bu davaları birbirinden ayırma yetkisini düzenler. Tek fıkrada toplanan hüküm, ayırma kararının iki ayrı kaynağa dayanabileceğini gösterir: dava baştan birlikte açılmış olabilir ya da sonradan birleştirilmiş davalar söz konusu olabilir. Her iki halde de mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlama amacıyla bu davaları ayırabilir; ayırmaya karar verildiğinde de aynı mahkeme, ayrılan davalara bakmaya devam eder.

Ayırma kararı yönünden mahkemeye geniş bir hareket alanı tanınmıştır. Karar, davanın her aşamasında verilebilir; dolayısıyla yargılamanın belirli bir evresiyle sınırlı değildir. Ayrıca bu karar, taraflardan birinin talebi üzerine verilebileceği gibi, mahkemenin kendiliğinden vereceği bir kararla da gündeme gelebilir. Hükmün dayandığı ölçüt, taraf menfaatinden çok yargılamanın düzenli ve verimli yürütülmesidir; yani ayırma, davaların birlikte görülmesinin bu işleyişi zorlaştırdığı durumlarda bir usul aracı olarak kullanılır. Maddenin son cümlesi, ayırmanın görevli mahkemede bir değişiklik doğurmadığını, kararı veren mahkemenin ayrılan davaları takip etmeyi sürdüreceğini açıkça belirtmektedir.

Gerekçe

“Davaların ayrılması” başlığını taşıyan bu maddede 1086 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi metnine bağlı kalınmış olup, davaların ayrılmasına karar verilmesi halinde mahkeme, davaları başka bir mahkemeye göndermeyip, bizzat bakmaya devam edecektir. Sözü edilen husus, usul ekonomisinin bir gereği olarak bu düzenlemeye yansıtılmıştır.

Öte yandan, 1086 sayılı Kanunun 47 nci maddesi hükmü, uygulama alanının bulunmaması sebebiyle ve teorideki düşüncelere de uygun olarak bu Tasarıda yer almamıştır.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

Tasarının 160, 161, 162, 163, 164, 165, 166, 167, 168, 169, 170, 171, 172 ve 173 üncü maddeleri teselsül nedeniyle 162, 163, 164, 165, 166, 167, 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 ve 175 inci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.

TBMM GENEL KURULU

TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - HMK m.167 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1498 K. 2020/1403 06.10.2020 Kısmen Kabul

Birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davalardan biri, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla yargılamanın her aşamasında diğerinden tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilebilir ve kanun yolu incelemesi de tefrik edilen bu yeni dosya üzerinden yürütülür (HMK m.167).

Detaylı özeti gör

Karar, birlikte görülen davalardan birinin yargılamanın iyi yürütülmesi amacıyla her aşamada tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilebileceği ve kanun yolu incelemesinin de tefrik edilen yeni dosya üzerinden yürütüleceği usul kuralının istinaf aşamasında nasıl işletildiğini göstermektedir. Somut olayda, davacı karşı davalı erkek TMK'nın 161. maddesine dayalı zina nedeniyle boşanma davası açmış, davalı karşı davacı kadın ise düğünde takılan ziynet eşyaları ve paraların iade edilmediğini ileri sürerek ziynet alacağı karşı davası açmıştır. Erdemli 2. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi zina nedeniyle boşanma davasını reddetmiş, ziynet alacağı karşı davasını ise kabul ederek 29.290,84 TL ziynet bedeli ile 12.350 TL nakit takı parasının tahsiline hükmetmiş; taraflar bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur. İstinaf incelemesinde Daire, davalı karşı davacının ziynet alacağına ilişkin davasının HMK'nın 167. maddesi gereğince bu dosyadan tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesine ve davacı karşı davalının bu davaya yönelik istinaf başvurusunun yeni esas üzerinden değerlendirilmesine karar vermiş; boşanma (esastan ret) ve tedbir nafakası (kabul) yönündeki istinaf incelemesini ise tefrik edilmeyen mevcut dosya üzerinden sürdürmüştür.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

HMK Madde 167 Davaların ayrılması