HMK Madde 169 - İsticvap: Konusu

Bu madde, tarafların isticvabının konusunu, yani mahkemenin taraflardan birini hangi hususlarda dinleyebileceğini düzenler. Birinci fıkra, isticvaba karar verilmesi yetkisini mahkemeye tanır: mahkeme bu yola kendiliğinden başvurabileceği gibi, taraflardan birinin talebi üzerine de taraflardan her birinin isticvabına karar verebilir. İkinci fıkra ise isticvabın kapsamını sınırlandırır; isticvap, davanın temelini oluşturan vakıalar ile bunlarla ilişkisi bulunan hususlar hakkında yapılır. Böylece düzenleme, hem isticvap kararının kimin talebiyle ve hangi taraf yönünden verilebileceğini hem de bu işlemin konu yönünden çerçevesini belirler.

Madde, isticvabı uyuşmazlığın esasıyla bağlantılı vakıalara bağlı kılarak, bu işlemin davayla ilgisiz hususlara genişletilmesini engelleyen bir sınır çizer. İsticvaba karar verme yetkisinin hem talebe hem de mahkemenin kendiliğinden hareketine dayandırılması, bu işlemin yalnızca tarafların inisiyatifine bırakılmadığını gösterir. Maddenin kendisi isticvabın hangi usulle yapılacağına ya da sonuçlarına ilişkin bir hüküm içermez; yalnızca kararın verilmesini ve konusunu belirlemekle yetinir. Bu nedenle isticvabın somut bir davada nasıl yürütüleceği değerlendirilirken, konuya ilişkin diğer hükümlerle birlikte ele alınması gerekir.