Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 168 Davaların birleştirilmesi: Kanun yolları
HMK 168, aynı yargı çevresindeki aynı düzey ve sıfattaki mahkemelerde verilen birleştirme kararına karşı sadece istinaf yoluna başvurulabilir. İlk derece mahkemelerinin ayırma, bölge adliye mahkemelerinin birleştirme ve ayırma kararlarında kanun yoluna ancak hükümle birlikte gidilebilir.
Resmi Metin
Kanun yolları
Madde 168- (1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme kararına karşı sadece istinaf yoluna başvurulabilir.
(2) İlk derece mahkemelerince verilen ayırma kararlarına karşı istinaf yoluna; bölge adliye mahkemelerinin birleştirme ve ayırma kararları hakkında ise temyiz yoluna, ancak hükümle birlikte gidilebilir. Şu kadar ki, bu husus tek başına, bölge adliye mahkemesinde hükmün kaldırılarak esastan incelenme; Yargıtayda ise bozma sebebi teşkil etmez.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Değişiklik Bilgisi
Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; gösterilen değişikliğe ait önceki metin aşağıdadır.
- Değişiklik madde tamamı 7589 s.K. m.24
Önceki metni ve farkı göster
Değişiklikten önceki metin - yürürlükte değildir: (1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme ve ayırma hususundaki ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna; bölge adliye mahkemesi kararları hakkında ise temyiz yoluna, ancak hükümle birlikte gidilebilir. Şu kadar ki, bu husus tek başına, bölge adliye mahkemesinde hükmün kaldırılarak esastan incelenme; Yargıtayda ise bozma sebebi teşkil etmez. Kabul: 16 Temmuz 2026 · Yürürlük: 31 Temmuz 2026 · RG: 31.7.2026, Sayı 33326 Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.
Avukat Yorumu
Bu madde, birleştirme ve ayırma kararlarına karşı hangi kanun yoluna ne zaman başvurulabileceğini düzenler; 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle tümüyle yeniden yazılmış ve 31/7/2026’da yürürlüğe girmiştir. Yeni metin iki fıkradan oluşur. Birinci fıkra, aynı yargı çevresindeki aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme kararını ayrı bir rejime tabi tutmuş, bu karara karşı sadece istinaf yoluna başvurulabileceğini belirtmiştir. İkinci fıkraya göre ilk derece mahkemelerince verilen ayırma kararlarına karşı istinaf, bölge adliye mahkemelerinin birleştirme ve ayırma kararları hakkında ise temyiz yoluna ancak hükümle birlikte gidilebilir.
Değişiklikten önce madde tek fıkradan oluşuyor, birleştirme ile ayırma kararlarını aynı rejime tabi tutarak her ikisi için de kanun yoluna ancak hükümle birlikte gidilebileceğini öngörüyordu. Yeni düzenlemede birleştirme kararı bu kayıttan ayrılmıştır: birinci fıkrada, ikinci fıkrada yer alan hükümle birlikte başvurma kaydına yer verilmemiştir. Buna karşılık ayırma kararları ile bölge adliye mahkemesinin birleştirme ve ayırma kararları bağımsız biçimde değil, yalnızca hükümle birlikte denetlenir. İkinci fıkranın son cümlesi bu denetimin sonucunu da sınırlar: anılan husus tek başına, bölge adliye mahkemesince hükmün kaldırılarak esastan inceleme yapılmasının ya da Yargıtayca bozma kararı verilmesinin sebebi sayılmaz. Birinci fıkradaki istinaf imkânı, 166 ncı maddenin birinci fıkrasında bağlayıcılığın kararın kesinleşmesine bağlanmasıyla uyumludur.
Gerekçe
Bu gerekçe 6100 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.
Bu maddede, bölge adliye mahkemelerinin kuruluşu da dikkate alınarak, aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme ve ayırma kararlarına karşı istinaf yoluna; bölge adliye mahkemesi kararları hakkında ise temyiz yoluna ancak esas hükümle birlikte gidilebileceği vurgulanmıştır. Ayırma ve birleştirme kararları bakımından tek başına istinaf yoluna başvurulması bölge adliye mahkemelerinde hükmün kaldırılarak esastan incelenmesi sonucunu doğurmaz. Keza, bu husus, Yargıtayda temyiz incelemesi bakımından bozma sebebi oluşturmaz.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 160, 161, 162, 163, 164, 165, 166, 167, 168, 169, 170, 171, 172 ve 173 üncü maddeleri teselsül nedeniyle 162, 163, 164, 165, 166, 167, 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 ve 175 inci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.