Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 170 İsticvap olunacak kişilerin belirlenmesi
HMK 170, tüzel kişiler adına temsil yetkisine sahip kimseler isticvap olunur; ergin olmayan veya kısıtlı kişi adına yapılmış işlemlerde kanuni temsilci isticvap edilir, ancak bu kişilere bizzat dava hakkı tanınmışsa bu kural uygulanmaz.
Resmi Metin
İsticvap olunacak kişilerin belirlenmesi
Madde 170- (1) Tüzel kişiler adına, temsil yetkisine sahip kimseler isticvap olunur.
(2) Ergin olmayan veya kısıtlı bir kimse adına yapılmış bir işleme ilişkin olarak, o kişinin kanuni mümessili isticvap olunur.
(3) Ergin olmayan veya kısıtlı kimselere bizzat dava hakkı tanınan hâllerde, ikinci fıkra hükmü uygulanmaz.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, davada isticvap olunacak kişinin tarafın hukuki durumuna göre nasıl belirleneceğini düzenler. Birinci fıkra, tüzel kişiler bakımından bizzat tüzel kişinin değil, onun adına temsil yetkisine sahip kimsenin isticvap olunacağını öngörür. İkinci fıkra, ergin olmayan veya kısıtlı bir kimse adına yapılmış bir işleme ilişkin uyuşmazlıklarda, o kişinin kanuni mümessilinin isticvap edileceğini belirtir. Üçüncü fıkra ise ergin olmayan veya kısıtlı kimselere bizzat dava hakkı tanınan hâllerde ikinci fıkra hükmünün uygulanmayacağını düzenleyerek bu kurala bir sınır getirir.
Hükmün mantığı, isticvabın doğrudan tarafın kendisine değil, o tarafı geçerli biçimde bağlayacak şekilde beyanda bulunabilecek kişiye yöneltilmesidir. Tüzel kişinin kendisi fiilen beyanda bulunamayacağından, isticvap yetkili temsilci üzerinden gerçekleşir. Ergin olmayan veya kısıtlı kişi adına işlem yapılmış olduğunda da beyan, kural olarak işlemi yapan kanuni mümessilden alınır. Buna karşılık ilgili kişiye kanun tarafından bizzat dava hakkı tanınmış olan durumlarda, ikinci fıkradaki temsilci üzerinden isticvap kuralı devre dışı kalır. Maddenin sıraladığı bu ayrımlar, isticvabın hangi süjeye yöneltileceğinin somut olaydaki temsil ve ehliyet ilişkisine göre değerlendirilmesini gerektirir.
Gerekçe
Bu madde, 1086 sayılı Kanunun 231 inci maddesinden alınmıştır. Tüzel kişilerin isticvabı söz konusu olduğunda, tüzel kişiyi temsile yetkili kimseler davet edilerek isticvap edilecektir. Buna karşılık ergin olmayan veya kısıtlıların isticvap edilmesi söz konusu olduğunda ise onlar adına kanuni temsilcileri davet edilerek isticvap edilecektir. Ancak, ergin olmayan veya kısıtlıların bizzat dava açabilecekleri hallerde, bizzat kendilerinin isticvabı düzenlenmiştir. Ergin olmayan veya kısıtlıların kanuni temsilcileri yanında bizzat dinlenilmeleri konusunda 1086 sayılı Kanunun 231 inci maddesinde hakime tanınmış olan takdir hakkı kaldırılmıştır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 174 üncü maddesinde, Medeni Yargılama Hukukundaki kullanımıyla uyum sağlamak amacıyla, madde başlığında geçen “edilecek” ibaresi “olunacak”, birinci ve ikinci fıkralarında geçen “edilir” ibaresi ise “olunur” şeklinde değiştirilmiş ve madde teselsül nedeniyle 176 ncı madde olarak kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.