TBK Madde 551 - Ticari vekil

Alacaklı şirket, borçlu limited şirket aleyhine genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatmış; 31.05.2024 tarihinde tebliğ edilen ödeme emrine 04.06.2024 tarihinde borçlu şirket adına bir kişi itiraz etmiştir. Alacaklı icra mahkemesine başvurarak itiraz edenin şirket yetkilisi olmadığını, vekaletnamede adli işlemlere ilişkin yetki bulunmadığını ve vekaletnamenin ortaklıktan ayrılmadan önce düzenlendiğini ileri sürerek takibin durdurulmasına dair 13.06.2024 tarihli müdürlük kararının kaldırılmasını istemiştir. İcra mahkemesi şikayeti reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu kabul ederek şikayetin kabulüne karar vermiştir. Daire, 23.06.2021 tarihli vekaletnamede taşınmaz ve araç alım satımı, ipotek tesisi, ahzu kabz ve tüm resmi dairelerde şirketin idaresi için gerekli işlemler gibi kapsamlı yetkiler verildiğini, bu kişinin ticari temsilci sayılacağını ve borca itirazın geçerli olduğunu belirterek kararı bozmuştur.

Davalı şirket, 25.000,00 TL bedelli 15 adet bono ile bakiye fatura alacağı nedeniyle toplam 548.683,24 TL üzerinden iki kişi aleyhine icra takibi başlatmış; borçlular, senetlerin keşidecisinin dava dışı anonim şirket olduğunu, şahsen borçlu ya da kefil olmadıklarını ileri sürerek menfi tespit davası açmıştır. Alacaklı şirket ise bonoları imzalayanın şirketi temsil yetkisi bulunmadığını, bu nedenle şahsen sorumlu olduğunu ileri sürerek birleşen davada 375.000,00 TL istemiştir. İlk derece mahkemesi, imzalayanın yetkili temsilci sıfatıyla hareket ettiğini kabul ederek menfi tespit davalarını kabul etmiş, alacak davasını reddetmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi ise 01.04.2014 tarihli yönetim kurulu kararıyla verilen senet keşide yetkisinin sicilde ilan edilmediğini, imzalayanın yetkisiz sayılıp TTK'nın 678. maddesi uyarınca şahsen sorumlu olduğunu kabul etmiştir. Daire, TBK'nın 547 ve 551. maddeleri uyarınca senetlerden işletme sahibi şirketin sorumlu olduğunu belirterek kararı bozmuştur.

Alacaklı, çek nedeniyle borçlu şirket hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatmış; borçlu, örnek 10 numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine yasal süresinde icra mahkemesine başvurarak çekteki imzanın şirket yetkilisi tarafından atılmadığını ileri sürmüştür. Alacaklı imzanın şirketin ticari temsilcisine ait olduğunu savunmuş, bilirkişi raporunda imzanın şirket yetkilisi eli ürünü olmadığı belirtilmiştir. İlk derece mahkemesi, 23.01.2018 tarihli geniş yetkili noter vekaletnamesiyle imzayı atan kişinin ticari mümessil sayılacağı gerekçesiyle imza itirazını reddetmiş, bölge adliye mahkemesi istinafı esastan reddetmiştir. Daire, limited şirkette ticari mümessil atanması için TTK uyarınca genel kurul kararı bulunmadığını, ana sözleşmede müdürlere böyle bir yetki tanınmadığını ve vekaletnamede çek düzenleme yetkisi yer almadığını saptayarak, imza itirazının kabulü ile takibin durdurulması gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur.

Davacı alacaklı, 8.8.2018 tarihli haciz sırasında üçüncü kişi şirket adına geçerli bir istihkak iddiasında bulunulmadığı halde İcra Müdürlüğünün 09/08/2018 tarihli kararıyla kendisine İİK'nın 99. maddesi uyarınca dava açmak için süre verildiğini belirterek icra memur işleminin iptalini, olmazsa istihkak iddiasının reddini istemiştir. İlk Derece Mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş; Bölge Adliye Mahkemesi, haciz sırasında iddiayı şirketin muhasebecisinin ileri sürdüğünü, şirket yetkilisince yapılmış bir istihkak iddiası bulunmadığını, bu nedenle alacaklının istihkak davası açmakta hukuki yararı olmadığını belirterek kararı kaldırmış ve davayı HMK'nın 114/1-h maddesi uyarınca usulden reddetmiştir. Daire, temyiz aşamasında sunulan 29.01.2018 tarihli noter vekaletnamesinin incelenmesinde iddiada bulunan kişinin ticari vekil olduğunu, açıkça yetkilendirilmedikçe dava açamayacağını ve istihkak iddiasında bulunamayacağını belirterek üçüncü kişinin temyiz itirazlarını reddetmiş; alacaklının şikayetinin reddi nedeniyle eldeki davayı açmaya zorlandığını gözeterek onun aleyhine vekalet ücreti takdirini hatalı bulmuş ve hükmü düzelterek onamıştır.