TBK Madde 548 - Ticari temsilci: Temsil yetkisinin kapsamı

Alacaklı şirket, borçlu limited şirket aleyhine genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatmış; 31.05.2024 tarihinde tebliğ edilen ödeme emrine 04.06.2024 tarihinde borçlu şirket adına bir kişi itiraz etmiştir. Alacaklı icra mahkemesine başvurarak itiraz edenin şirket yetkilisi olmadığını, vekaletnamede adli işlemlere ilişkin yetki bulunmadığını ve vekaletnamenin ortaklıktan ayrılmadan önce düzenlendiğini ileri sürerek takibin durdurulmasına dair 13.06.2024 tarihli müdürlük kararının kaldırılmasını istemiştir. İcra mahkemesi şikayeti reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu kabul ederek şikayetin kabulüne karar vermiştir. Daire, 23.06.2021 tarihli vekaletnamede taşınmaz ve araç alım satımı, ipotek tesisi, ahzu kabz ve tüm resmi dairelerde şirketin idaresi için gerekli işlemler gibi kapsamlı yetkiler verildiğini, bu kişinin ticari temsilci sayılacağını ve borca itirazın geçerli olduğunu belirterek kararı bozmuştur.

Davacı, davalı şirkette 1977 yılından iş sözleşmesinin sona erdiği 30.04.2015 tarihine kadar muhasebe müdür yardımcısı olarak çalıştığını, toplu iş sözleşmesinden doğan haklarının güvenceye alındığını ve 15.01.2015 tarihli sözleşmeyle kendisine devri kararlaştırılan dört dairenin devredilmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma ve cezai şart alacağı istemiştir. Davalı şirket, sözleşmeden dava ile haberdar olduğunu, 700.000,00 TL ve üzeri taşınmaz satımlarının yönetim kurulu kararı gerektirdiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi davayı kısmen kabul edip dairelerin devredilmemesi nedeniyle 1.608.133 TL cezai şartı hüküm altına almış, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurularını esastan reddetmiştir. Daire, sözleşmenin yalnız iki birinci derece yetkilinin imzasını taşıdığını, ticaret sicilinde ilan edilen sınıra göre yönetim kurulu kararı bulunmadığını, davacının bu aşımı bilecek durumda olup iyiniyetli sayılamayacağını belirterek kararı bozmuştur.

Alacaklı, çeke dayalı olarak borçlu şirket hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatmış; borçlu şirket, örnek 10 numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine icra mahkemesine başvurarak çekteki imzanın şirket yetkilisi tarafından atılmadığını ileri sürüp takibin iptalini istemiştir. İlk derece mahkemesi, çeki imzalayan kişinin 23.01.2018 tarihli geniş yetkili noter vekaletnamesiyle ticari mümessil kılındığını kabul ederek imzaya itirazı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi de başvuruyu esastan reddetmiştir. Daire ise TTK 616 ve 631 uyarınca alınmış bir genel kurul kararı bulunmadığını, ana sözleşmenin 8. maddesinde müdürlere ticari mümessil atama yetkisi tanınmadığını, vekaletnamede de çek düzenleme yetkisi yer almadığını belirtmiş; imzalayanın yalnızca ticari vekil olduğunu, bu çekten şirketin sorumlu tutulamayacağını, İİK 169/a-5 uyarınca takibin durdurulması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Alacaklı, borçlu şirket aleyhine beş çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatmış; borçlu şirket, 20.11.2016 keşide tarihli 200.000 TL, 30.11.2016 ve 15.12.2016 keşide tarihli 240.000 TL bedelli çeklerdeki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını ileri sürerek imzaya ve borca itiraz etmiştir. Çeklere imza atan kişiye şirket yetkilisi tarafından 03.06.2016 tarihli noter vekaletnamesiyle taşınmaz satışını da kapsayan geniş yetkiler verilmiş, bu kişi 24.10.2016 tarihli azilnameyle azledilmiş, ancak azil ticaret siciline tescil ve ilan edilmemiştir. İlk derece mahkemesi çeklerin azilden sonra imzalandığı gerekçesiyle takibi durdurmuş, Bölge Adliye Mahkemesi vekaletnamede çek keşide yetkisi bulunmadığı gerekçesini benimseyerek sonucu korumuştur. Daire, imza sahibinin ticari temsilci sayılacağını ve tescil edilmeyen azlin üçüncü kişileri bağlamayacağını belirterek kararı bozmuştur.

Davacı şirket, davalıdan 20.05.2017, 26.06.2017 ve 30.06.2017 tarihli üç fatura nedeniyle alacaklı olduğunu, alacağın tahsili için başlattığı icra takibine davalının ödeme nedeniyle itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptalini istedi. Davalı, davacı şirketin ortaklarıyla uzun süredir para alışverişi bulunduğunu, dönemsel mahsuplaşma kapsamında 293.500 TL gönderdiğini ve fatura bedelleri düşüldüğünde kendisinin alacaklı kaldığını savundu. İlk derece mahkemesi, ödemelerin fatura tarihlerinden önce yapıldığı ve şirket dışındaki kişilere ödeme konusunda yazılı bir anlaşma bulunmadığı, davalının ödeme savunmasını yazılı delille ispatlayamadığı gerekçesiyle davayı kabul etti; Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetti. Daire, davacı şirketin eski yetkilisi olan ticari temsilcinin hesabına fatura tarihinden sonra yapılan ödemelerin faturaya dayalı ödeme sayılması gerektiğini belirterek istinaf kararını kaldırıp ilk derece kararını bozdu.