TBK Madde 548 Ticari temsilci: Temsil yetkisinin kapsamı

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 548, ticari temsilci, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı işletme sahibi adına kambiyo taahhüdünde bulunmaya ve onun adına işletmenin amacına giren her türlü işlemi yapmaya yetkili sayılır; ancak açıkça yetkili kılınmadıkça taşınmazları devredemez veya bir hakla sınırlandıramaz.

Resmi Metin

Temsil yetkisinin kapsamı

Madde 548- (1) Ticari temsilci, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı, işletme sahibi adına kambiyo taahhüdünde bulunmaya ve onun adına işletmenin amacına giren her türlü işlemleri yapmaya yetkili sayılır.

(2) Ticari temsilci, açıkça yetkili kılınmadıkça, taşınmazları devredemez veya bir hak ile sınırlandıramaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Ticari temsilcinin yetkisi geniş ve iyiniyetli üçüncü kişilere karşı yasadan doğar: işletme sahibi adına kambiyo taahhüdünde bulunabilir ve işletmenin amacına giren her türlü işlemi yapabilir; bu yetkinin varlığı için karşı tarafın ayrı bir belge araması gerekmez, temsilci bu işlemler bakımından yetkili sayılır. Uygulamada sık rastlanan hata, işletme sahibinin iç ilişkideki sınırlamalarının (örneğin belli tutarı aşan işlemlerde onay şartı) iyiniyetli üçüncü kişiyi bağlayacağını sanmaktır; bu tür içerik kısıtlamaları (tutar veya onay şartı gibi), TBK m.549 uyarınca tescil ve ilan edilmiş olsalar bile iyiniyetli üçüncü kişiye ileri sürülemez. Tek gerçek istisna taşınmazlardadır: temsilci açıkça yetkili kılınmadıkça taşınmazı devredemez veya üzerinde ipotek gibi bir hakla sınırlandıramaz. Bu nedenle taşınmaz işleminde karşı taraf, özel yetkiyi belgeyle aramalıdır. Genel ticari işlem yetkisiyle taşınmaz işlem yetkisini birbirinden ayırmak, hem işletme sahibini korur hem de üçüncü kişinin ileride tescilin geçersizliğiyle karşılaşmasını önler. TBK m.548 yetkiyi, vekâlet ve komisyondaki özel yetki mantığından ayrı, işletme lehine kurar.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 548. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 450 nci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 548 inci maddesinde, ticari temsilcinin temsil yetkisinin kapsamı düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 450 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Vekaletin şümulü” şeklindeki ibare, Tasarıda, “II. Temsil yetkisinin kapsamı” şeklinde değiştirilmiştir.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.548 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2019/106 K. 2020/403 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Bonodaki imzaya dayalı menfi tespit davasında daire, ticari temsilcinin TBK m.548 uyarınca işletme sahibi adına kambiyo taahhüdünde bulunabileceğini, vekaletnamedeki yetkinin kapsamı karşısında imzayı atan kişinin ticari vekil olduğunu belirleyip istinafı esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Dava, kambiyo senetlerine dayalı takip nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı, bonoları düzenlemediğini ve imzaların kendisine ait olmadığını; davalı ise senetlerin davacının noterden vekil tayin ettiği kişi tarafından imzalandığını, aynı kişinin imzaladığı önceki senetlerin ödendiğini ve bu nedenle imza itirazının kötü niyetli olduğunu savunmuştur. İlk derece mahkemesi imzaların davacının eli ürünü olmadığını ve vekaletnamede kambiyo taahhüdü yetkisi bulunmadığını saptayarak davayı kısmen kabul etmiştir. Daire, vekaletname kapsamına göre imzalayan kişinin ticari temsilci değil ticari vekil olduğunu, özel yetki olmadıkça kambiyo taahhüdünde bulunamayacağını, önceki senetlerin ödenmiş olmasının imza itirazına engel olmadığını belirterek davalının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!