TMK Madde 183 Boşanma sonrası çocuk önlemlerinde durum değişikliği

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 183, boşanma sonrasında ana ve babanın çocuklarla kişisel ilişkisinin yeniden düzenlenmesini düzenlemektedir.

Resmi Metin

Durumun değişmesi

Madde 183- Ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim, re'sen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, boşanma sonrasında ana ve babanın çocuklarla kişisel ilişkisinin yeniden düzenlenmesini düzenlemektedir. Ana veya babanın başvurusu üzerine hâkim, daha önce belirlenen kişisel ilişkiyi değiştirebilir veya kaldırabilir. Kişisel ilişki, ana veya babanın ya da çocuğun menfaatini ağır biçimde zedeliyorsa, menfaati zedelenen tarafın başvurusu üzerine kişisel ilişki kaldırılabilir veya değiştirilebilir.

Bu düzenleme, kişisel ilişki düzenlemesinin kesin ve değişmez olmadığını, koşulların değişmesine bağlı olarak uyarlanabileceğini ortaya koymaktadır. Çocuğun ve ana veya babanın menfaatinin ağır biçimde zedelenmesi, değişiklik veya kaldırma kararı için yeterli bir sebep oluşturmaktadır.

Gerekçe

Velayetin yeniden düzenlenmesi için ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması halinde, hakimin re’sen veya ana veya babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alacağı hususu düzenlenmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2008/557 K. 2008/546 Direnme Bozuldu
Velayet

Velayet kendisine verilen babanın yeniden evlenmesi tek başına velayetin değiştirilmesini gerektirmez; TMK m.183'teki değişiklik için durumun değiştiğine ve velayet görevinin ihmaline ilişkin koşulların ispatı gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Anlaşmalı boşanma sonrası velayeti babaya bırakılan çocukların velayetinin, babanın yeniden evlenmesi ve ihmal iddialarıyla anneye verilmesinin (velayetin değiştirilmesi) koşullarının oluşup oluşmadığı. Değerlendirme: Babanın yeniden evlenmesi tek başına yeterli olmayıp, ihmal ve diğer iddialar ispatlanamamış; TMK m.183, 348 ve 349'daki değiştirme şartları oluşmamıştır. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2017/4627 K. 2017/9560 Onama
Velayet

Velayetin kaldırılması (nez') şartları oluşmamışsa, durumun değişmesi nedeniyle çocuğun yararı gerektirdiğinde velayetin kaldırılması değil TMK m.183 uyarınca velayetin değiştirilmesi yoluna gidilmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayeti babada olan çocukların velayetinin kaldırılarak (nez') anneye verilmesi koşullarının mı, yoksa velayetin değiştirilmesi koşullarının mı oluştuğu. Değerlendirme: Toplanan delillerle ortaya çıkan durum velayetin kaldırılması (TMK m.348) için yeterli olmayıp velayetin değiştirilmesine (TMK m.183, 349) yol açar; olaya uygun kanun hükmü yanlış belirlenmiş, ayrıca baba ile kurulan kişisel ilişki yetersizdir. Sonuç: Hüküm bu yönlerden düzeltilerek onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2017/4663 K. 2017/9203 Onama
Velayet

Velayetin kaldırılması (TMK m.348) şartları bulunmamakla birlikte durumun değişmesi söz konusu ise, çocuğun yararına olarak velayetin kaldırılması değil TMK m.183 uyarınca velayetin değiştirilmesi yoluna gidilmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayeti annede olan çocuğun velayetinin annenin durumundaki değişiklik nedeniyle kaldırılmasına mı (TMK m.348) yoksa değiştirilmesine mi (TMK m.183, 349) karar verileceği. Değerlendirme: Toplanan delillerle ortaya çıkan durum velayetin kaldırılması şartlarına yeterli olmayıp velayetin değiştirilmesine yol açar; uygulanacak kanun hükmünün belirlenmesinde hata yapılmıştır. Sonuç: Hüküm fıkrasında "velayetin kaldırılmasına" yerine "velayetinin değiştirilerek" ibaresi yazılarak hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/12478 K. 2016/15045 Bozma
Velayet

Koşulların değişmesi nedeniyle çocuğun velayeti için açılan davada, mahkemece olaya uygun kanun hükmü belirlenirken velayetin değiştirilmesi (TMK m.183, 349) yerine velayetin kaldırılması (m.348) sonucunu doğuracak biçimde karar verilmesi hatalıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayetin değiştirilmesi, kişisel ilişki ve iştirak nafakasına ilişkin hükme dair karar düzeltme talebinin incelenmesi. Değerlendirme: Mahkemenin olaya uygun kanun hükmünü belirlemede hata ederek velayetin değiştirilmesi (TMK m.183, 349) yerine velayetin kaldırılması (m.348) sonucunu doğuracak biçimde karar vermesi bozma sebebidir; ayrıca önceki ilamda kişisel ilişki ve iştirak nafakası yönünden sehven verilen kararlar düzeltilmiştir. Sonuç: Karar düzeltme isteklerinin kabulü ile önceki ilamın ilgili bentleri kaldırılmış, hüküm kısmen onanmış, velayet yönünden bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2005/562 K. 2005/573 Bozma
Velayet

Velayetin durumun değişmesi sebebiyle anneden alınabilmesi için TMK m.183, 348 ve 349'daki koşulların (kişisel ilişkinin engellenmesi, velayet görevinin ihmali veya çocuğun bedensel/zihinsel gelişiminin tehlikede olması) somut delille kanıtlanması gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma sonrası durumun değişmesi nedeniyle velayetin anneden alınması (nez'i) koşullarının oluşup oluşmadığı. Değerlendirme: Annenin baba-çocuk kişisel ilişkisini engellediğine, velayet görevini ihmal ettiğine ya da çocuğun gelişiminin tehlikede olduğuna dair delil yoktur; TMK 183, 348 ve 349 şartları oluşmamış, anne bakımına muhtaç çocuğun velayetinin alınması doğru görülmemiştir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar verilmiştir.

Diğer kararlar (3)
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/14270 K. 2018/802 Bozma
Velayet

Deliller velayetin kaldırılması (nez') şartlarına ulaşmadığında ancak velayetin değiştirilmesini gerektiriyorsa, olaya TMK m.183 (ve m.349) uyarınca velayetin değiştirilmesi hükmü uygulanmalı, m.348 sonuçlarını doğuracak biçimde velayetin kaldırılmasına karar verilmemelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Ortak çocuğun durumunda meydana gelen değişiklik karşısında velayetin kaldırılması (TMK m.348) mı yoksa velayetin değiştirilmesi (TMK m.183, 349) yolunun mu uygulanacağı. Değerlendirme: Toplanan deliller velayetin kaldırılması (nez') şartlarına yeterli olmayıp velayetin değiştirilmesini gerektirdiği halde, mahkeme olaya uygun kanun hükmünü belirlemede hataya düşerek m.348 sonuçlarını doğuracak biçimde velayetin kaldırılmasına karar vermiştir. Sonuç: Hüküm ilgili bentler yönünden bozulmuş, kapsam dışı bölümler onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2017/1818 K. 2017/5451 Bozma
Velayet Nafaka

Ana ve babanın velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi nez (velayetin kaldırılması) şartlarına ulaşmadığında, koşulların oluşması halinde durumun değişmesi nedeniyle velayetin TMK m.183 uyarınca değiştirilmesine karar verilmelidir.

Detaylı özeti gör

Davalı, iştirak nafakası ve velayet yönünden temyiz etmiştir. Daire, takdir edilen iştirak nafakasını çocuğun ihtiyaçlarına göre fazla bularak TMK m.4 hakkaniyet ilkesi uyarınca uygun nafakaya hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Velayet yönünden ise toplanan delillerle nez (velayetin kaldırılması, TMK m.348) şartlarının oluşmadığı, durumun TMK m.183 ve 349 uyarınca velayetin değiştirilmesini gerektirdiği saptanmıştır. Sonuç: Mahkemece velayetin değiştirilmesi yerine kaldırılmasına karar verilmesi ve nafaka yönünden hüküm kurulması doğru görülmeyerek hüküm bu yönlerden bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2017/821 K. 2017/5300 Onama
Velayet Usul

Ana veya babanın durumunda velayetin kaldırılması (nez) şartlarına ulaşmayan ancak çocuğun yararını etkileyen yeni olgular ortaya çıktığında, hâkim TMK m.183 uyarınca velayetin kaldırılmasına değil değiştirilmesine karar vermelidir.

Detaylı özeti gör

Mahkeme, velayeti annede olan çocuğun velayetini anneden kaldırıp (nez') babaya vermiştir. Daire, toplanan delillerle ortaya çıkan durumun nez şartlarına yeterli olmayıp velayetin değiştirilmesini gerektirdiğini; uygun kanun hükmünün belirlenmesinde hata ile TMK m.348 sonuçları doğuracak biçimde velayetin kaldırılmasına karar verilmesinin doğru olmadığını belirtmiştir. Sonuç: Hüküm fıkrasındaki "velayetin nez'i" ibaresi yerine "velayetin değiştirilmesi" yazılarak düzeltilerek onanmıştır.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 183, evlilik birliğinin sona ermesine ilişkin durumun değişmesi bakımından sık başvurulan hükümlerdendir.

boşanma davası süreçlerinde profesyonel destek

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!