Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 395 İşçinin borçları: Bizzat çalışma borcu
TBK 395, işçi, sözleşmeden veya durumun gereğinden aksi anlaşılmadıkça, yüklendiği işi bizzat yapmakla yükümlüdür; kural olarak işini bir başkasına gördüremez.
Resmi Metin
Bizzat çalışma borcu
Madde 395- Sözleşmeden veya durumun gereğinden aksi anlaşılmadıkça, işçi yüklendiği işi bizzat yapmakla yükümlüdür.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Hizmet sözleşmesinde işçinin edimi kişiye bağlıdır; sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi çıkmadıkça işçi işi kendisi görür, yerine üçüncü kişiyi veya yardımcı koyamaz. Bu yönüyle işçinin durumu, kural olarak yardımcı çalıştırabilen yüklenicininkinden (eser sözleşmesi, TBK m.471) ayrılır; nitelikli ve güvene dayalı işlerde bizzatlık daha katı yorumlanır. Aynı kişiye bağlılık, işçinin ölümüyle sözleşmenin kendiliğinden sona ermesinin de (TBK m.440) temelidir; işverenin ölümü ise kural olarak ilişkiyi sona erdirmez. Uygulamada aksinin kararlaştırılabildiği çoğu zaman gözden kaçar: taraflar açıkça ya da örtülü biçimde işçinin başkasına iş gördürmesine izin verebilir. 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçiye öncelikle İş Kanunu uygulanır; TBK’nın genel hizmet hükümleri, İş Kanunu dışında kalan ilişkilere ve onun boşluklarına tamamlayıcı olarak devreye girer. Görülen bir hata, bu borcu mutlak sanıp sözleşmeyle getirilen esnekliği yok saymak ve işçinin yükümünü eser sözleşmesindeki yüklenici yükümüyle karıştırmaktır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 395. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 320 nci maddenin birinci fıkrasını karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 394 üncü maddesinde, işçinin bizzat çalışma borcu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 320 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan ” II. İşçinin borçları / 1. Bizzat ifa” ibaresi, Tasarıda ” C. İşçinin borçları / I. Bizzat çalışma borcu” şeklinde değiştirilmiştir.
Maddede, işçinin üstlendiği işi bizzat yapma, yani şahsen ifa yükümlülüğü düzenlenmiştir. Burada “borcun ifasında, borçlunun kişisel özelliği önemli ise, borçlu edimini şahsen ifa etmekle yükümlüdür.” şeklindeki Tasarının 82 inci maddesindeki genel kuralın özel bir uygulama hali söz konusudur. Bu maddeyle, işçinin işgörme borcunu ifada kişisel özelliğinin önemli olduğu kabul edilmiş olmaktadır.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.