TBK Madde 392 Tüketim ödüncü: Geri verme zamanı

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 392, tüketim ödüncünün geri verilmesi için belirli bir gün, bildirim süresi ya da borcun geri istendiği anda muaccel olacağı kararlaştırılmamışsa ödünç alan, ilk istemden başlayarak altı hafta geçmedikçe ödüncü geri vermekle yükümlü değildir.

Resmi Metin

Geri verme zamanı

Madde 392- Ödüncün geri verilmesi konusunda belirli bir gün ya da bildirim süresi veya borcun geri istendiği anda muaccel olacağı kararlaştırılmamışsa ödünç alan, ilk istemden başlayarak altı hafta geçmedikçe ödüncü geri vermekle yükümlü değildir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Tamamlayıcı bir muacceliyet kuralıdır: yalnızca taraflar geri verme için belirli bir gün, bildirim süresi ya da “istendiğinde muaccel olma” kaydı kararlaştırmadığında devreye girer. Böyle bir belirsizlikte ödünç alan, verenin ilk istemi üzerine derhal ödemek zorunda değildir; kendisine borcu hazırlamak için ilk istemden başlayan altı haftalık bir bekleme tanınır ve bu süre dolmadan temerrüde düşürülemez. Sözleşmede vade veya bildirim öngörülmüşse bu kural uygulanmaz. Uygulamada sık rastlanan bir hata, bu altı haftalık süreyi TBK m.389‘daki altı aylık zamanaşımıyla karıştırmaktır; oysa TBK m.389 verenin teslim istemlerini kapsayan bir zamanaşımı, buradaki altı hafta ise iade borcunun muaccel olma anıdır (altı hafta zamanaşımı değildir). İade alacağının kendi zamanaşımı ise kural olarak TBK m.146 uyarınca on yıldır. Alacağın muaccel olmadan istenmesi, faiz ve temerrüt taleplerini de dayanaksız bırakacağından, ihtar ve dava zamanlaması bu ayrıma göre kurgulanmalıdır.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 392. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 312 nci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının tek fıkradan oluşan 391 inci maddesinde, tüketim ödüncünde ödünç alanın ödünç konusunu geri verme zamanı düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 312 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “D. İade zamanı” şeklindeki ibare, Tasarıda “D. Geri verme zamanı” şekline dönüştürülmüştür.

818 sayılı Borçlar Kanununun 312 nci maddesinde kullanılan “altı hafta içinde geri verilmek lazımdır.” şeklindeki ibare, geri verme borcunun ödünç verenin ilk isteminden başlayarak altı hafta sonra muaccel olacağı göz önünde tutularak, Tasarıda “altı hafta geçmedikçe, ödüncü geri vermekle yükümlü değildir.” şeklinde düzeltilmiştir.

Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.392 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 6. Hukuk Dairesi E. 2019/746 K. 2020/529 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Çeyrek altın ödüncünün geri verilmesi isteminde, TBK m.392 kapsamında sözleşmede vade bulunmadığı ve ödünç alana ödeme için ihtar veya bildirim gönderilmediği saptanarak, dava tarihi itibarıyla muaccel hale gelmiş bir alacak bulunmadığı ve davanın reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Yazılı ödünç sözleşmesiyle verilen 135 adet çeyrek altından geri verilmeyen 131 adedinin misliyle aynen iadesi, olmazsa dava tarihindeki değerinin tahsili istenmiştir. İlk derece mahkemesi aynen ifa talebini gözeterek davayı kabul etmiş ve 131 çeyrek altının ödünç alandan alınıp ödünç verene verilmesine karar vermiştir. Daire, dayanılan sözleşmede herhangi bir vade bulunmadığını, ödünç alana borcunu ödemesi konusunda bir ihtar veya bildirim gönderilmediğini ve temerrüdün iddia ve ispat edilmediğini saptayarak dava tarihi itibarıyla muaccel hâle gelmiş bir alacak bulunmadığı sonucuna varmış; istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece kararını kaldırmış, yeniden yargılama gerekmediğinden yeniden hüküm kurup davayı reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!